సుమిత్రా, ఆ మేఘాల్లో మెరుస్తున్న మెరుపు చూసి, నాకు సీతమ్మ గారు రావణుని ఒడిలో కంపించుతున్న తపస్సు రూపాన్ని తలపిస్తుంది. ప్రేమికులకు ఇష్టమైన దిశలు ఇప్పుడు మేఘాలతో మూసుకుపోయినట్లుగా, చంద్రుడు, నక్షత్రాలు కనబడకుండా పోయాయి. ఈ కొండల ఒడ్డున, కుట్టజ వృక్షాలు పువ్వులు పూస్తున్నాయి; వర్షాల కోసం తాపత్రయంతో, కన్నీళ్లతో ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతూ, నా మనసులోని వ్యధను, ఆకాంక్షను మరింత రెచ్చగొడుతున్నాయి. ఈరోజు, దుమ్ము కాస్త తగ్గింది, గాలి మృదువుగా వీస్తోంది, వేడి తగ్గిపోయింది; రాజులు ప్రయాణాలను నిలిపివేసారు, యాత్రికులు తమ స్వదేశాలకు తిరిగి వెళ్తున్నారు. చక్రవాక పక్షులు, తమ సరస్సు నివాసాలకు తమ జోడులతో చేరేందుకు ఉత్సాహంగా బయలుదేరాయి; వర్షాల వల్ల రోడ్లు తడిగా ఉండటంతో, రథాలు ప్రయాణించడం లేదు. ఆకాశం, మేఘాలతో కొన్ని చోట్ల ప్రకాశవంతంగా, మరికొన్ని చోట్ల చీకటిగా కనిపిస్తోంది; కొండలు ఆకాశాన్ని అడ్డుకుంటూ, అది మహాసముద్రపు నిశ్శబ్ద ఉపరితలంలా కనిపిస్తోంది. కొండల మధ్య ప్రవహిస్తున్న నదులు, సర్జ, కడంబ పువ్వులతో కలిసిపోయి, ఖనిజాల వల్ల ఎరుపు రంగులో, మయూరాల అరుపులతో కలిసి వేగంగా ప్రవహిస్తున్నాయి. పండిన జంబు పండ్లు, రసంతో నిండినవి, తేనెటీగలతో కదిలిపోతున్నాయి; గాలిలో ఊగిపోయే, రంగురంగుల, పండిన మామిడిపండ్లు నేలపై పడిపోతున్నాయి. మేఘాలు, మెరుపు పతాకాలతో, కొంగల హారాలతో అలంకరించబడి, గొప్ప కొండల శిఖరాలను తలపిస్తూ, మత్తులో ఉన్న ఏనుగులు యుద్ధానికి సిద్ధమై అరుస్తున్నట్లుగా మ్రోగుతున్నాయి. వనాలు, వర్షపు నీటితో పచ్చగా మారిన గడ్డి, మయూరాలు ఆనందంగా నృత్యం చేస్తూ, వర్ష మేఘాలు తొలగిన మధ్యాహ్నాల్లో మరింత అందంగా మెరుస్తున్నాయి. మేఘాలు, నీటితో నిండిపోయి, కొంగల అరుపులతో మారుమూల కొండ శిఖరాలపై ఆరంభంగా నిలబడతాయి, మళ్లీ ముందుకు సాగతాయి. కొంగలు, మేఘాలను చేరేందుకు ఉత్సాహంగా, ఆకాశంలో గాలిలో ఊగే తెల్ల కమలాల హారంలా కనిపిస్తున్నాయి. భూమి, కొత్త పచ్చ గడ్డి, చిన్న మొక్కలు, ఇంద్రగోపాలు ఎరుపు రంగుతో, పచ్చపక్షుల పల్చని రంగుతో, లక్కు రంగు చీర ధరించిన మహిళల వలె ప్రకాశిస్తోంది. కేశవుడు నిద్రలోకి మెల్లగా జారుతున్నాడు; నది సముద్రాన్ని చేరేందుకు వేగంగా సాగుతోంది; ఆనందంగా ఉన్న కొంగ మేఘాన్ని వెదకుతోంది; ప్రేమికురాలు, తన కోరిక తీరిన తర్వాత ప్రియుడిని చేరుతోంది. అడవి అంచులు మయూరాల నృత్యాలతో జీవించాయి; కడంబ వృక్షాలు పుష్పించాయి; ఎద్దులు, ఆవులను తలపిస్తూ, తమ కోరికలతో లేచాయి; భూమి పంటలతో అలంకరించబడింది. నదులు, మేఘాలు, మత్తులో ఉన్న ఏనుగులు, అడవి అంచులు—ప్రవహించాయి, పారాయి, మ్రోగాయి, మెరిపించాయి; ఆలోచించాయి, నృత్యం చేశాయి, విశ్రాంతి తీసుకున్నాయి—కానీ మయూరాలు, కోతులు తమ ప్రియులను కోల్పోయి తాపత్రయంగా ఉన్నారు. తరచుగా వర్షం పడటంతో, కడంబ వృక్షాల శాఖలకు అంటుకుని, ఆరు కాలులతో (తేనెటీగలు), కొత్త పువ్వుల్లోని మధురాన్ని త్వరగా సేకరించి, మత్తును మెల్లగా వదిలేస్తున్నాయి. జంబు వృక్షాల శాఖలు, పండిన, రసంతో నిండిన పండ్లతో, ఎరుపు పొడి గుట్టల వలె, తేనెటీగల గుంపులచే పీల్చబడుతున్నట్లుగా కనిపిస్తున్నాయి. మేఘాలు, మెరుపు పతాకాలతో, మ్రోగుతూ, యుద్ధానికి సిద్ధమైన ఏనుగుల వలె ప్రకాశిస్తున్నాయి. ఒక గొప్ప ఏనుగు, కొండలు, అడవుల్లో దారి తీసుకుంటూ, మేఘాల మ్రోగుడు విని, యుద్ధానికి సిద్ధంగా, కానీ ప్రతిధ్వనికి భయపడి, మత్తులో తిరిగి వెళ్తోంది. కొన్ని చోట్ల అడవి అంచులు తేనెటీగల గుంపుల పాటలకు వేదికగా; మరికొన్ని చోట్ల నీలగిరి మయూరాల నృత్యాలకు; ఇంకొన్ని చోట్ల మత్తులో ఉన్న ఏనుగుల ఉల్లాసానికి—ఇలా వనాలు అనేక జీవరూపాలను చూపిస్తున్నాయి. కడంబ, సాల, అర్జున మొక్కలతో, తేనెతో నిండిన నీటితో, అడవి నేల మద్యమశాల వలె మెరుస్తోంది; వర్షంలో మత్తులో మయూరాలు నృత్యం చేస్తూ, అరుస్తూ కనిపిస్తున్నాయి. నీరు, ముత్యాల దండల వలె స్వచ్ఛంగా, ఆకుల గిన్నెలో పట్టుకుని, రంగు తగ్గిన పక్షులు దాహంతో తాగుతున్నాయి—ఇది దేవేంద్రుని వరంగా కనిపిస్తోంది. తేనెటీగల స్వరాలు, కోతుల రాగాలు, మేఘాల మ్రోగుడు—అడవిలో సంగీత ప్రదర్శన మొదలైనట్లుగా వినిపిస్తోంది. అడవిలో మయూరాలు, కొన్నిసార్లు నృత్యం చేస్తూ, కొన్నిసార్లు అరుస్తూ, కొన్నిసార్లు వృక్షాల మీద తమ మణిపూసల తోకలతో కూర్చుని, సంగీతమే ఉద్భవించినట్లుగా కనిపిస్తోంది. మేఘాల శబ్దాలతో మేలుకున్న కోతులు, తమ దీర్ఘ నిద్రను వదిలిపెట్టి, కొత్త వర్షపు ధారలతో ఎన్నో రూపాల్లో, శబ్దాల్లో అరుస్తున్నాయి. నదులు, వాటిలో ఆశ్రయమైన శెల్డ్రేక్ పక్షులను తీసుకుని, తీరాలను శుభ్రం చేస్తూ, వర్షాలతో నిండిపోయి, సముద్రాన్ని చేరేందుకు వేగంగా సాగుతున్నాయి. నీలి కొండలపై, నీలి మేఘాలు కొత్త నీటితో కలిసిపోయినట్లు కనిపిస్తున్నాయి; అడవిలో అగ్నితో కాలిపోయిన చోట, మేఘాలు అగ్నిలా కనిపిస్తున్నాయి; కొండలపై, మేఘాలు అక్కడే నిలిచినట్లు, కొండల వలె ఉంటున్నాయి. ఏనుగులు, కడంబ, అర్జున పువ్వుల వాసనతో, ఆనందంగా అడవి లోపల సంచరిస్తున్నాయి; మయూరాలు మత్తులో అరుస్తున్నాయి; ఇంద్రగోపాలతో గడ్డి పచ్చగా ఉంది. తేనెటీగలు, వర్షపు ధారలు తాకిన కమలాలపై నుంచి, కొత్త కడంబ పువ్వులపైకి వెళ్లి, మధురాన్ని తాగుతున్నాయి. గొప్ప ఏనుగులు మత్తులో ఉన్నాయి; ఆవులు ఆనందంగా ఉన్నాయి; సింహాలు అడవిలో మరింత శక్తివంతంగా ఉన్నాయి; గొప్ప కొండలు అందంగా మెరుస్తున్నాయి; రాజులు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నారు; ఇంద్రుడు మేఘాలతో ఆటలాడుతున్నాడు. మేఘాలు, సముద్రపు మ్రోగుడు తీసుకుని, ఆకాశంలో భారీ వర్షధారలతో నిలబడి, నదులు, చెరువులు, సరస్సులు, కుంటలు, మొత్తం భూమిని తీసుకెళ్తున్నాయి. బలమైన వర్షాలు ధారగా పడుతున్నాయి; గాలి వేగంగా వీసుతోంది; నదులు తీరాలను కోల్పోయి, మారిన ప్రవాహాలతో, నీటిని తీసుకెళ్తున్నాయి. గొప్ప కొండలు, మానవుల్లో రాజుల వలె, ఇంద్రుడు ఇచ్చిన మేఘాల నీటి కుంపట్లతో అభిషేకం చేయబడుతూ, తమ స్వరూపాన్ని, వైభవాన్ని చూపిస్తున్నాయి. ఆకాశం మేఘాలతో కప్పబడింది; నక్షత్రాలు, సూర్యుడు కనిపించడం లేదు; భూమి కొత్త నీటి ధారలతో తృప్తిగా, చీకటిలో మునిగిపోయింది; దిశలు కనిపించడం లేదు. కొండ శిఖరాలు, ప్రవాహాలతో తుడిపారు, మరింత ప్రకాశంగా మెరుస్తున్నాయి; విస్తృత, విశాల జలపాతాలు ముత్యాల దండల వలె వేలాడుతున్నాయి. గొప్ప కొండలపై విశాల జలపాతాలు, శిలలపై తడబడుతూ, గుహల్లో మయూరాల అరుపులతో, హారాల వలె చెల్లాచెదురుగా కనిపిస్తున్నాయి. విస్తారమైన జలపాతాలు, వేగంగా పడుతూ, కొండల శిఖరాలు, ఒడ్లు శుభ్రం చేస్తూ, ముత్యాల దండల వలె, గొప్ప గుహల్లో నిలబడుతున్నాయి. నీటి ప్రవాహాలు, అన్ని దిశల్లో పడుతూ, స్వర్గ మహిళల విరహంలో చెదిరిన ముత్యాల దండల వలె కనిపిస్తున్నాయి. పక్షులు నిద్రలోకి జారిపోతున్నాయి; కమలాలు మూసుకున్నాయి; మల్లె పువ్వులు పూస్తున్నాయి—సూర్యుడు అస్తమించాడని తెలిసిపోతుంది.