கேசித்ரஜதஸங்காஶா: கேசித் க்ஷதஜஸந்நிபா: । பீதமாஞ்ஜிஷ்டவர்ணாஶ்ச கேசிந்மணிவரப்ரபா: ।। ௨.௯௪.
சில உச்சிகள் வெள்ளியைப் போல், சில ரத்தம் போன்ற சிவப்பில், சில மஞ்சள் அல்லது செம்மஞ்சள் நிறத்தில், மற்றவை மாணிக்கம் போன்ற ஒளியில் ஜொலிக்கின்றன.
புஷ்பார்ககேதகாபாஶ்ச கேசிஜ்ஜ்யோதீரஸப்ரபா: । விராஜந்தே ऽசலேந்த்ரஸ்ய தேஶா தாதுவிபூஷிதா: ।। ௨.௯௪.
சில இடங்கள் மலர்கள், வெயில், கேதகை மலர் போன்ற ஒளியில், சில தீப்பொலிவில், இந்த மலை அரசனின் நிலங்கள் எல்லாம் கனிமங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டுள்ளன.
நாநாம்ரு'ககணத்வீபிதரக்ஷ்வ்ரு'க்ஷகணைர்வ்ரு'த: । அதுஷ்டைர்பாத்யயம் ஶைலோ பஹுபக்ஷிஸமாயுத: ।। ௨.௯௪.
பலவித மான், காட்டு மிருகங்கள், புலிகள், கரடிகள், மரங்கள், தீங்கற்ற உயிரினங்கள், மற்றும் பல பறவைகள் கூட்டமாய் வாழும் இந்த மலை அழகாக தெரிகிறது.
ஆம்ரஜம்ப்வஸநைர்லோத்ரை: ப்ரியாலை: பநஸைர்தவை: । அங்கோலைர்பவ்யதிநிஶைர்பில்வதிந்துகவேணுபி: ।। ௨.௯௪.
மாமரம், நாவல், அசனம், லோத்ரம், பிரியாளம், பலா, தவா, அங்கோளம், பவ்யதினிசம், வில்வம், திண்டுக்கம், மூங்கில் ஆகிய மரங்கள் இங்கு நிறைந்துள்ளன.
காஶ்மர்யரிஷ்டவருணைர்மதூகைஸ்திலகைஸ்ததா । பதர்ய்யாமலகைர்நீபைர்வேத்ரதந்வநபீஜகை: ।। ௨.௯௪.
காஷ்மரியம், அரிஷ்டம், வருணம், மதூகம், திலகம், இளந்தை, நெல்லி, நீபம், வேற்றை, தன்வனம், பீஜகம் போன்ற மரங்களும் இங்கு உள்ளன.
புஷ்பவத்பி: பலோபேதைஶ்சாயாவத்பிர்மநோரமை: । ஏவமாதிபிராகீர்ண: ஶ்ரியம் புஷ்யத்யயம் கிரி: ।। ௨.௯௪.
இதுபோன்ற மலர்கள், பழங்கள் நிறைந்த, நிழல் தரும் இனிய மரங்களால் சூழப்பட்டு, இந்த மலை அழகில் திகழ்கிறது.
ஶைலப்ரஸ்தேஷு ரம்யேஷு பஶ்யேமாந் ரோமஹர்ஷணாந் । கிந்நராந் த்வந்த்வஶோ பத்ரே ரமமாணாந் மநஸ்விந: ।। ௨.௯௪.
மலையின் அழகான சரிவுகளில், அற்புதமான, மனதை அசைக்கும் கின்னரர்கள் ஜோடியாக மகிழ்ந்து விளையாடுவதைப் பார், அன்பானவளே.
ஶாகாவஸக்தாந் கங்காம்ஶ்ச ப்ரவராண்யம்பராணி ச । பஶ்ச வித்யாதரஸ்த்ரீணாம் க்ரீடோத்தேஶாந் மநோரமாந் ।। ௨.௯௪.
மரக்கிளைகளில் தொங்கும் வாள், அழகான ஆடைகள், இவை எல்லாம் வித்யாதர பெண்கள் விளையாடும் இடங்களைக் காட்டுகின்றன.
ஜலப்ரபாதைருத்பேதைர்நிஷ்யந்தைஶ்ச க்வசித் க்வசித் । ஸ்ரவத்பிர்பாத்யயம் ஶைல: ஸ்ரவந்மத இவ த்விப: ।। ௨.௯௪.
சில இடங்களில் அருவிகள், ஊற்றுகள், நீர் ஓடைகள் வழிந்தோடும் இந்த மலை, மதம் சொரியும் யானையைப் போல் ஜொலிக்கிறது.
குஹாஸமீரணோ கந்தாந் நாநாபுஷ்பபவாந் வஹந் । க்ராணதர்ப்பணமப்யேத்ய கம் நரம் ந ப்ரஹர்ஷயேத் ।। ௨.௯௪.
மலைக்குகையிலிருந்து வீசும் காற்று, பலவித மலர்களின் மணத்தை கொண்டு வந்து மூக்கை மகிழ்விப்பதை, யார் ரசிக்காமல் இருப்பார்?
யதீஹ ஶரதோ ऽநேகாஸ்த்வயா ஸார்த்தமநிந்திதே । லக்ஷ்மணேந ச வத்ஸ்யாமி ந மாம் ஶோக: ப்ரதக்ஷ்யதி ।। ௨.௯௪.
அனிந்திதையே, நீயும் இலக்குவனும் கூட நான் இங்கே பல வருட காலம் தங்கினாலும், துயரம் என்னை நெருக்காது.
பஹுபுஷ்பபலே ரம்யே நாநாத்விஜகணாயுதே । விசித்ரஶிகரே ஹ்யஸ்மிந் ரதவாநஸ்மி பாமிநி ।। ௨.௯௪.
பல மலர்கள், பழங்கள், பலவித பறவைகள், வித்தியாசமான உச்சிகள் கொண்ட இந்த அழகான மலையில், அழகானவளே, நான் மகிழ்ச்சியுடன் இருக்கிறேன்.
அநேந வநவாஸேந மயா ப்ராப்தம் பலத்வயம் । பிதுஶ்சாந்ரு'ணதா தர்மே பரதஸ்ய ப்ரியம் ததா ।। ௨.௯௪.
இந்த காட்டில் வாழ்ந்ததால் எனக்கு இரண்டு பலன்கள் கிடைத்துள்ளன. ஒன்று, என் தந்தைக்கு என் கடமையை செய்தேன்; மற்றொன்று, பரதனுக்கு மனம் மகிழும் செயலையும் செய்தேன்.
வைதேஹி ரமஸே கச்சிச்சித்ரகூடே மயா ஸஹ । பஶ்யந்தீ விவிதாந் பாவாந் மநோவாக்காயஸம்யதாந் ।। ௨.௯௪.
வைதேஹி, இந்த சித்ரகூடத்தில் என்னுடன் இருந்து, பலவகை உயிரினங்களை பார்த்து, மனம், சொல், உடல் ஆகியவற்றை கட்டுப்படுத்தி, நீ மகிழ்ச்சியோடு இருக்கிறாயா?
இதமேவாம்ரு'தம் ப்ராஹூ ராஜ்ஞி ராஜர்ஷய: பரே । வநவாஸம் பவார்தாய ப்ரேத்ய மே ப்ரபிதாமஹா: ।। ௨.௯௪.
பண்டைய ராஜரிஷிகள், மரணத்திற்கு பிறகு ஆன்மீக நன்மைக்காக காட்டில் வாழ்வதே அமிர்தம் என்று கூறினார்கள். என் மூதாதையரும் அதையே செய்தார்கள்.
ஶிலா: ஶைலஸ்ய ஶோபந்தே விஶாலா: ஶதஶோ ऽபித: । பஹுலா பஹுலைர்வர்ணைர்நீலபீதஸிதாருணை: ।। ௨.௯௪.
இந்த மலைக்குச் சுற்றிலும் நூற்றுக்கணக்கான விசாலமான பாறைகள், நீலம், மஞ்சள், வெள்ளை, சிவப்பு என பல நிறங்களில் ஒளிர்கின்றன.
நிஶி பாந்த்யசலேந்த்ரஸ்ய ஹுதாஶநஶிகா இவ । ஓஷத்ய: ஸ்வப்ரபாலக்ஷ்யா ப்ராஜமாநா: ஸஹஸ்ரஶ: ।। ௨.௯௪.
இரவில், இந்த மலையின் மீது ஆயிரக்கணக்கான மூலிகைகள் தங்களது ஒளியால் பிரகாசித்து, வேள்வித் தீயின் ஜ்வாலையைப் போல ஜொலிக்கின்றன.
கேசித் க்ஷயநிபா தேஶா: கேசிதுத்யாநஸந்நிபா: । கேசிதேகஶிலா பாந்தி பர்வதஸ்யாஸ்ய பாமிநி ।। ௨.௯௪.
இந்த மலையின் சில பகுதிகள் வீடுகளைப் போல் தோன்றுகின்றன; சில பகுதிகள் தோட்டங்களைப் போல் இருக்கின்றன; இன்னும் சில, அழகானவளே, ஒரே பாறையிலிருந்து உருவானது போல் பிரகாசிக்கின்றன.
பித்த்வேவ வஸுதாம் பாதி சித்ரகூட: ஸமுத்தித: । சித்ரகூடஸ்ய கூடோ ऽஸௌ த்ரு'ஶ்யதே ஸர்வத: ஶுப: ।। ௨.௯௪.
சித்ரகூடம் பூமியை உடைத்து எழுந்தது போல தெரிகிறது; அதன் சிகரம் எல்லா திசைகளிலும் அழகாகக் காணப்படுகிறது.
குஷ்டபுந்நாகஸ்ऺதகரபூர்ஜபத்ரோத்தரச்சதாந் । காமிநாம் ஸ்வாஸ்தராந் பஶ்ய குஶேஶயதலாயுதாந் ।। ௨.௯௪.
குஷ்டம், புன்னாகம், அசோகம், பூர்ஜம் ஆகிய மரங்களின் இலைகளும், தாமரை இதழ்களும் கொண்டு காதலர்கள் விரித்த படுக்கைகளைப் பார்.
ம்ரு'திதாஶ்சாபவித்தாஶ்ச த்ரு'ஶ்யந்தே கமலஸ்ரஜ: । காமிபிர்வநிதே பஶ்ய பலாநி விவிதாநி ச ।। ௨.௯௪.
அழகானவளே, காதலர்கள் மிதித்து எறிந்த தாமரை மாலைகளும், பலவகை பழங்களும் இங்கு சிதறிக் கிடக்கின்றன.
வஸ்வௌகஸாராம் நலிநீமத்யேதீவோத்தராந் குரூந் । பர்வதஶ்சித்ரகூடோ ऽஸௌ பஹுமூலபலோதக: ।। ௨.௯௪.
இந்த சித்ரகூட மலை, வேர்கள், பழங்கள், நீர் ஆகியவற்றில் மிகுதியாக இருந்து, தேவர்களின் உலகமான வடக்கு குருக்களின் தாமரை நிறைந்த ஏரிகளையும் மிஞ்சுகிறது.
இமம் து காலம் வநிதே விஜஹ்ரிவாம்ஸ்த்வயா ச ஸீதே ஸஹ லக்ஷ்மணேந ச । ரதிம் ப்ரபத்ஸ்யே குலதர்மவர்த்தநீம் ஸதாம் பதி ஸ்வைர்நியமை: பரை: ஸ்தித: ।। ௨.௯௪.
அழகானவளே, இந்த காலத்தை நான் உன்னுடன், சீதை, மற்றும் இலக்குவனுடன் கழித்து, நல்லொழுக்கத்தையும், உயர்ந்த கட்டுப்பாட்டையும் பேணும் ஆனந்தத்தில் நிலைத்திருப்பேன்.
இத்யார்ஷே ஶ்ரீமத்ராமாயணே வால்மீகீயே ஆதிகாவ்யே ஶ்ரீமதயோத்யாகாண்டே சதுர்நவதிதம: ஸர்க:
இவ்வாறு வால்மீகி முனிவர் இயற்றிய புகழ் பெற்ற இராமாயணத்தின் அயோத்தியா காண்டத்தில் தொண்ணூற்றிநான்காவது பகுதியும் முடிவடைந்தது.
thumb|பஞ்சநவதிதமஃ ஸர்கஃ ஶ்ரூயதாம்|center அத ஶைலாத்விநிஷ்க்ரம்ய மைதிலீம் கோஸலேஶ்வர: । அதர்ஶயச்சுபஜலாம் ரம்யாம் மந்தாகிநீம் நதீம் ।। ௨.௯௫.
பின்னர், மலைக்கிரையிலிருந்து இறங்கி, கோசல நாட்டின் அரசர், மைதிலியை அழைத்து, தூய நீர் கொண்ட அழகான மந்தாகினி ஆற்றைக் காண்பித்தார்.
அப்ரவீச்ச வராரோஹாம் சாருசந்த்ரநிபாநநாம் । விதேஹராஜஸ்ய ஸுதாம் ராமோ ராஜீவலோசந: ।। ௨.௯௫.
அப்போது, தாமரைப்பூ போன்ற கண்கள் கொண்ட இராமன், சந்திரனைப் போல் முகம் கொண்ட, விதேகராஜாவின் மகளிடம் பேசினார்.
விசித்ரபுலிநாம் ரம்யாம் ஹம்ஸஸாரஸஸேவிதாம் । கமலைருபஸம்பந்நாம் பஶ்ய மந்தாகிநீம் நதீம் ।। ௨.௯௫.
பல்வேறு மணற்பரப்புகளும், அன்னங்கள், கொக்குகள் வந்து விளையாடும், தாமரைகள் நிறைந்த மந்தாகினி ஆற்றை பார்.
நாநாவிதைஸ்தீரருஹைர்வ்ரு'தாம் புஷ்பபலத்ருமை: । ராஜந்தீம் ராஜராஜஸ்ய நலிநீமிவ ஸர்வத: ।। ௨.௯௫.
அவள், பலவகை மலரும் பழமரும் மரங்கள் எல்லா பக்கமும் சூழ்ந்து, அரசர்களின் தாமரைத் தடாகத்தைப் போல் ஒளிர்கிறது.
ம்ரு'கயூதநிபீதாநி கலுஷாம்பாம்ஸி ஸாம்ப்ரதம் । தீர்தாநி ரமணீயாநி ரதிம் ஸஞ்ஜநயந்தி மே ।। ௨.௯௫.
இப்போது, மான் கூட்டங்கள் குளித்ததால் கலங்கியுள்ள அந்தத் தீர்த்த நீர்களும் எனக்கு இன்பத்தைத் தருகின்றன.
ஜடாஜிநதரா: காலே வல்கலோத்தரவாஸஸ: । ரு'ஷயஸ்த்வவகாஹந்தே நதீம் மந்தாகிநீம் ப்ரியே ।। ௨.௯௫.
அச்சமயம், முடி முடித்தும், மான் தோல் போர்த்தும், மரச்சீலை உடுத்தும் முனிவர்கள், என் பிரியமானவளே, மந்தாகினி ஆற்றில் குளிக்கின்றனர்.