அநுத்தமம் தத் வசநம் ந்ரு'ப ஆத்மஜ । ப்ரபாஷிதம் ஸம்ஶ்ரவணே நிஶம்ய ச । ப்ரஹர்ஷஜாஃ தம் ப்ரதி பாஷ்ப பிந்தவோ । நிபேதுர் ஆர்ய ஆநந நேத்ர ஸம்பவாஃ ॥௨-௭௯-
அந்த இளவரசன் பேசிய அந்த உயர்ந்த வார்த்தைகளை கேட்டு, நல்லவர்களின் கண்களில் மகிழ்ச்சி கண்ணீர் முகத்தில் விழுந்தது.
ஊசுஸ் தே வசநம் இதம் நிஶம்ய ஹ்ரு'ஷ்டாஃ । ஸாமாத்யாஃ ஸபரிஷதோ வியாத ஶோகாஃ । பந்தாநம் நர வர பக்திமாந் ஜநஃ ச । வ்யாதிஷ்டஃ தவ வசநாச் ச ஶில்பி வர்கஃ ॥௨-௭௯-
இதை கேட்ட அமைச்சர்களும் மன்றத்தினரும் துக்கம் நீங்கிக் களிப்புடன் கூறினார்கள்: 'உங்கள் ஆணைப்படி பக்தியுள்ள மக்கள் மற்றும் தச்சர்கள் பாதை அமைப்பில் ஈடுபட்டுள்ளனர்.'
thumb|அஶீதிதமஃ ஸர்கஃ ஶ்ரூயதாம்|center ஶ்ரீமத்வால்மீகியராமாயணே அயோத்யாகாண்டே அஶீதிதமஃ ஸர்கஃ ॥௨-
புகழ் பெற்ற வால்மீகி இராமாயணத்தில் அயோத்த்யா காண்டத்தில் எண்பதாவது சர்கம் கேட்கப்பட வேண்டும்.
அத பூமி ப்ரதேஶஜ்ஞாஃ ஸூத்ர கர்ம விஶாரதாஃ । ஸ்வ கர்ம அபிரதாஃ ஶூராஃ கநகா யந்த்ரகாஃ ததா ॥௨-௮௦-
பின்னர் நிலத்தை அறிந்தவர்கள், கோடு இழுக்கும் நிபுணர்கள், தங்கள் வேலையை விரும்பும் வீரர்கள், தோண்டுபவர்கள், கருவிகளை இயக்குவோர் ஆகியோர் புறப்பட்டார்கள்.
கர்ம அந்திகாஃ ஸ்தபதயஃ புருஷா யந்த்ர கோவிதாஃ । ததா வர்தகயஃ சைவ மார்கிணோ வ்ரு'க்ஷ தக்ஷகாஃ ॥௨-௮௦-
அங்கே மேற்பார்வையாளர், கருவிகளில் தேர்ந்தவர்கள், மரத்தச்சர்கள், பாதை அமைப்போர், மரங்களை வெட்டுவோர் இருந்தனர்.
கூப காராஃ ஸுதா காரா வம்ஶ கர்ம க்ரு'தஃ ததா । ஸமர்தா யே ச த்ரஷ்டாரஃ புரதஃ தே ப்ரதஸ்திரே ॥௨-௮௦-
கிணறு தோண்டுபவர்கள், சுண்ணாம்பு பூசுபவர்கள், மூங்கில் வேலை செய்வோர், முன்னே சென்று பார்வையிடும் திறமை உள்ளவர்கள் எல்லோரும் புறப்பட்டார்கள்.
ஸ து ஹர்ஷாத் தம் உத்தேஶம் ஜந ஓகோ விபுலஃ ப்ரயாந் । அஶோபத மஹா வேகஃ ஸாகரஸ்ய இவ பர்வணி ॥௨-௮௦-
அந்த மகா கூட்டம் மகிழ்ச்சியுடன் அந்த இடத்திற்குப் புறப்பட்டு, பூரண சந்திரனில் கடல் போல் பிரகாசித்தது.
தே ஸ்வ வாரம் ஸமாஸ்தாய வர்த்ம கர்மாணி கோவிதாஃ । கரணைஃ விவித உபேதைஃ புரஸ்தாத் ஸம்ப்ரதஸ்திரே ॥௨-௮௦-
தங்கள் பங்கு வேலைகளை ஏற்று, பாதை அமைப்பில் தேர்ந்தவர்கள் பலவகை கருவிகளுடன் முன்னே சென்றார்கள்.
லதா வல்லீஃ ச குல்மாமஃ ச ஸ்தாணூந் அஶ்மநஏவ ச । ஜநாஃ தே சக்ரிரே மார்கம் சிந்தந்தஃ விவிதாந் த்ருமாந் ॥௨-௮௦-
அவர்கள் கொடிகள், புதர்கள், சிறு மரங்கள், கற்கள் ஆகியவற்றை வெட்டி, பலவகை மரங்களை அகற்றி பாதையை உருவாக்கினார்கள்.
அவ்ரு'க்ஷேஷு ச தேஶேஷு கேசித் வ்ரு'க்ஷாந் அரோபயந் । கேசித் குடாரைஅஃ டந்கைஃ ச தாத்ரைஃ சிந்தந் க்வசித் க்வசித் ॥௨-௮௦-
மரமில்லாத இடங்களில் சிலர் மரங்களை நடுவார்கள்; மற்றவர்கள் கோடாரி, அரிவாள், கத்தி கொண்டு இடம் இடமாக வெட்டினார்கள்.
அபரே வீரண ஸ்தம்பாந் பலிநோ பலவத்தராஃ । விதமந்தி ஸ்ம துர்காணி ஸ்தலாநி ச ததஃ ததஃ ॥௨-௮௦-
மற்ற சிலர், வலிமை மிகுந்தவர்கள், களையுள்ள புல்வெளிகளை உடைத்து, கடினமான நிலங்களை இடம் இடமாக சுத்தம் செய்தார்கள்.
அபரே அபூரயந் கூபாந் பாம்ஸுபிஃ ஶ்வப்ரம் ஆயதம் । நிம்ந பாகாம்ஸ் ததா கேசித் ஸமாமஃ சக்ருஃ ஸமந்ததஃ ॥௨-௮௦-
சிலர் கிணறுகளை மணல் கொண்டு நிரப்பினார்கள்; ஆழமான குழிகளைவும், மற்றவர்கள் தாழ்வான பகுதிகளைச் சமமாகச் செய்தார்கள்.
பபந்துர் பந்தநீயாமஃ ச க்ஷோத்யாந் ஸம்சுக்ஷுதுஸ் ததா । பிபிதுர் பேதநீயாமஃ ச தாம்ஸ் தாந் தேஶாந் நராஃ ததா ॥௨-௮௦-
அவர்கள் கட்ட வேண்டியவற்றை கட்டினார்கள், அகற்ற வேண்டியவற்றை அகற்றினார்கள், உடைக்க வேண்டிய இடங்களை உடைத்தார்கள்.
அசிரேண ஏவ காலேந பரிவாஹாந் பஹு உதகாந் । சக்ருர் பஹு வித ஆகாராந் ஸாகர ப்ரதிமாந் பஹூந் ॥௨-௮௦-
குறுகிய காலத்தில், அவர்கள் பலவகையான நீர்வழிகளை, பெரும் கடலைப் போல் விரிந்தவையாக உருவாக்கினார்கள்.
நிர்ஜலேஷு ச தேஶேஷு காநயாமாஸுருத்தமாந் । உதபாநாந் பஹுவிதாந் வேதிகா பரிமண்டிதாந் ॥௨-௮௦-
உலர்ந்த இடங்களில், அழகான பலவகை கிணறுகளை, பல வடிவங்களில் கட்டப்பட்ட மேடைகளுடன் தோண்டினார்கள்.
ஸஸுதா குட்டிம தலஃ ப்ரபுஷ்பித மஹீ ருஹஃ । மத்த உத்குஷ்ட த்விஜ கணஃ பதாகாபிர் அலம்க்ரு'தஃ ॥௨-௮௦-
சுண்ணாம்பு பூசப்பட்ட தரை, மலர்ந்த மரங்கள், களிப்புடன் கூடிய பறவைகளின் குரல், கொடிகளால் அலங்கரிக்கப்பட்ட பாதை மிகவும் அழகாக இருந்தது.
சந்தந உதக ஸம்ஸிக்தஃ நாநா குஸும பூஷிதஃ । பஹ்வ் அஶோபத ஸேநாயாஃ பந்தாஃ ஸ்வர்க பத உபமஃ ॥௨-௮௦-
சந்தன நீர் தெளிக்கப்பட்டு, பலவகை மலர்களால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அந்த இராணுவப் பாதை, விண்ணுலகப் பாதையைப் போல் பிரகாசித்தது.
ஆஜ்ஞாப்ய அத யதா ஆஜ்ஞப்தி யுக்தாஃ தே அதிக்ரு'தா நராஃ । ரமணீயேஷு தேஶேஷு பஹு ஸ்வாது பலேஷு ச ॥௨-௮௦-
பின்னர், கட்டளைப்படி செயல்பட்ட அதிகாரிகள், இனிப்பான பல பழங்கள் நிறைந்த அழகான இடங்களைத் தேர்ந்தெடுத்தார்கள்.
யோ நிவேஶஃ து அபிப்ரேதஃ பரதஸ்ய மஹாத்மநஃ । பூயஃ தம் ஶோபயாம் ஆஸுர் பூஷாபிர் பூஷண உபமம் ॥௨-௮௦-
மகாத்மா பரதன் விரும்பிய குடியிருப்பு, மேலும் பலவகை அலங்காரங்களால், ஒரு ஆபரணத்தைப் போல் அழகுபடுத்தப்பட்டது.
நக்ஷத்ரேஷு ப்ரஶஸ்தேஷு முஹூர்தேஷு ச தத்விதஃ । நிவேஶம் ஸ்தாபயாம் ஆஸுர் பரதஸ்ய மஹாத்மநஃ ॥௨-௮௦-
அறிஞர்கள், நல்ல நட்சத்திரங்களும், சுபமுகூர்த்தங்களும் பார்த்து, பரதனுக்காக அந்த குடியிருப்பை அமைத்தார்கள்.
பஹு பாம்ஸு சயாஃ ச அபி பரிகா பரிவாரிதாஃ । தந்த்ர இந்த்ர கீல ப்ரதிமாஃ ப்ரதோலீ வர ஶோபிதாஃ ॥௨-௮௦-
அதிக மணல் கூழாங்கல் கொண்ட அகழ்களால் சூழப்பட்டு, இந்திரனின் கருவி போன்ற தூண்களும், சிறந்த வாயில்களும் கொண்டு அந்த இடம் அழகாக இருந்தது.
ப்ராஸாத மாலா ஸம்யுக்தாஃ ஸௌத ப்ராகார ஸம்வ்ரு'தாஃ । பதாகா ஶோபிதாஃ ஸர்வே ஸுநிர்மித மஹா பதாஃ ॥௨-௮௦-
அழகான அரண்மனைகள் வரிசையாக, மாளிகை மற்றும் சுவர்களால் சூழப்பட்டு, கொடிகள் அலங்கரித்து, விசாலமான நன்கு கட்டப்பட்ட சாலைகள் இருந்தன.
விஸர்பத்பிர் இவ ஆகாஶே விடந்க அக்ர விமாநகைஃ । ஸமுச்ச்ரிதைஃ நிவேஶாஃ தே பபுஃ ஶக்ர புர உபமாஃ ॥௨-௮௦-
மேல் மாடிகள் வானத்தில் பறக்கும் போல் தெரிந்த உயரமான கட்டிடங்களால், அந்த குடியிருப்புகள் இந்திரபுரியைப் போல் பிரமிப்பூட்டின.
ஜாஹ்நவீம் து ஸமாஸாத்ய விவித த்ரும காநநாம் । ஶீதல அமல பாநீயாம் மஹா மீந ஸமாகுலாம் ॥௨-௮௦-
விதவிதமான மரங்கள் நிறைந்த காடுகளும், குளிர்ந்த தூய நீரும், பெரிய மீன்கள் நிறைந்த ஜாஹ்னவியைக் (கங்கை) அவர்கள் அடைந்தார்கள்.
ஸசந்த்ர தாரா கண மண்டிதம் யதா । நபஃ க்ஷபாயாம் அமலம் விராஜதே । நர இந்த்ர மார்கஃ ஸ ததா வ்யராஜத । க்ரமேண ரம்யஃ ஶுப ஶில்பி நிர்மிதஃ ॥௨-௮௦-
நட்சத்திரங்களும் சந்திரனும் அலங்கரிக்கும் இரவின் விண்ணகம் எவ்வாறு பிரகாசிக்கிறதோ, அப்படியே, அழகாகவும் சிறந்த கலைஞர்களால் கட்டப்பட்ட அரசரின் பாதையும் ஒவ்வொன்றாக ஒளிர்ந்தது.
thumb|ஏகாஶீதிதமஃ ஸர்கஃ ஶ்ரூயதாம்|center ஶ்ரீமத்வால்மீகியராமாயணே அயோத்யாகாண்டே ஏகாஶீதிதமஃ ஸர்கஃ ॥௨-
பெருமைமிக்க வால்மீகி இராமாயணத்தின் அயோத்யா காண்டத்தில் எண்பத்தொன்று ஆம் சர்கம் இப்போது கேளுங்கள்.
ததஃ நாந்தீ முகீம் ராத்ரிம் பரதம் ஸூத மாகதாஃ । துஷ்டுவுர் வாக் விஶேஷஜ்ஞாஃ ஸ்தவைஃ மந்கல ஸம்ஹிதைஃ ॥௨-௮௧-
அப்போது, மங்களமான அந்த இரவில், பாரதனை வாழ்த்தி, சூதரும் மகதரும், நல்ல வார்த்தைகளால், நல்லெண்ணங்கள் நிறைந்த பாடல்களால் புகழ்ந்தார்கள்.
ஸுவர்ண கோண அபிஹதஃ ப்ராணதத் யாம துந்துபிஃ । தத்முஃ ஶந்காமஃ ச ஶதஶோ வாத்யாமஃ ச உச்ச அவச ஸ்வராந் ॥௨-௮௧-
பொன்னால் அலங்கரிக்கப்பட்ட யாமதுந்துபி முழங்கியது; நூற்றுக்கணக்கான சங்குகள் ஊதப்பட்டன; பல்வேறு இசைக்கருவிகள் உயர்ந்தும் தாழ்ந்தும் ஒலித்தன.
ஸ தூர்ய கோஷஃ ஸுமஹாந் திவம் ஆபூரயந்ந் இவ । பரதம் ஶோக ஸம்தப்தம் பூயஃ ஶோகைஃ அரந்த்ரயத் ॥௨-௮௧-
அந்த இசைக்கருவிகளின் பெரும் ஓசை ஆகாயத்தை நிரப்பும் போல் ஒலித்தது; ஏற்கனவே துக்கத்தில் மூழ்கிய பாரதனின் மன வேதனையை அது இன்னும் அதிகப்படுத்தியது.
ததஃ ப்ரபுத்தோ பரதஃ தம் கோஷம் ஸம்நிவர்த்ய ச । ந அஹம் ராஜா இதி ச அபி உக்த்வா ஶத்ருக்நம் இதம் அப்ரவீத் ॥௨-௮௧-
பின்னர் பாரதன் விழித்து, அந்த ஓசையை நிறுத்தச் செய்தான்; 'நான் அரசன் அல்ல' என்று கூறி, சத்ருக்னனிடம் இப்படிச் சொன்னான்.