உத்த்ரு'தம் தைல ஸம்க்லேதாத் ஸ து பூமௌ நிவேஶிதம் । ஆபீத வர்ண வதநம் ப்ரஸுப்தம் இவ பூமிபம் ॥௨-௭௬-
தெயிலில் இருந்து எடுத்த அரசர், தரையில் படுக்கவைக்கப்பட்டார்; முகம் வாடி, தூங்கும் போல் கிடந்தார்.
ஸம்வேஶ்ய ஶயநே ச அக்ர்யே நாநா ரத்ந பரிஷ்க்ரு'தே । ததஃ தஶரதம் புத்ரஃ விலலாப ஸுதுஹ்கிதஃ ॥௨-௭௬-
பலவகை மாணிக்கங்கள் அலங்கரிக்கப்பட்ட அழகான படுக்கையில் படுக்கவைக்கப்பட்ட அரசரைப் பார்த்து, தசரதனின் மகன் ஆழ்ந்த துக்கத்தில் அழுதான்.
கிம் தே வ்யவஸிதம் ராஜந் ப்ரோஷிதே மய்ய் அநாகதே । விவாஸ்ய ராமம் தர்மஜ்ஞம் லக்ஷ்மணம் ச மஹா பலம் ॥௨-௭௬-
அரசே, நான் இல்லாதபோது, நீ தர்மத்தை அறிந்த இராமனையும் வலிமை மிகும் இலக்குவனையும் வனவாசம் அனுப்ப என்ன தீர்மானம் செய்தாய்?
க்வ யாஸ்யஸி மஹா ராஜ ஹித்வா இமம் துஹ்கிதம் ஜநம் । ஹீநம் புருஷ ஸிம்ஹேந ராமேண அக்லிஷ்ட கர்மணா ॥௨-௭௬-
பெரிய அரசே, இராமன் போன்ற புருஷ சிம்மம் இல்லாமல், துக்கத்தில் மூழ்கிய இந்த ஜனங்களை விட்டுவிட்டு, நீ எங்கே போகிறாய்?
யோக க்ஷேமம் து தே ராஜந் கோ அஸ்மிந் கல்பயிதா புரே । த்வயி ப்ரயாதே ஸ்வஃ தாத ராமே ச வநம் ஆஶ்ரிதே ॥௨-௭௬-
அரசே, நீ சொர்க்கத்திற்கு சென்றுவிட்டாய், இராமனும் காடு சென்றுவிட்டான்; இப்போது இந்த நகரத்தில் யார் பாதுகாப்பையும் நலனையும் கவனிப்பார்?
விதவா ப்ரு'திவீ ராஜம்ஸ் த்வயா ஹீநா ந ராஜதே । ஹீந சந்த்ரா இவ ரஜநீ நகரீ ப்ரதிபாதி மாம் ॥௨-௭௬-
அரசே, உன்னின்றி இந்த பூமி ஒளி இழந்துவிட்டது; சந்திரன் இல்லாத இரவு போல் நகரமும் எனக்குத் தோன்றுகிறது.
ஏவம் விலபமாநம் தம் பரதம் தீந மாநஸம் । அப்ரவீத் வசநம் பூயோ வஸிஷ்டஃ து மஹாந் ரு'ஷிஃ ॥௨-௭௬-
இவ்வாறு பரதன் துக்கத்தில் மனம் தளர்ந்து அழும் போது, பெரிய முனிவர் வசிஷ்டர் மீண்டும் அவனை நோக்கி சொன்னார்.
ப்ரேத கார்யாணி யாநி அஸ்ய கர்தவ்யாநி விஶாம்பதேஃ । தாநி அவ்யக்ரம் மஹா பாஹோ க்ரியதாம் அவிசாரிதம் ॥௨-௭௬-
இந்த மக்களின் தலைவருக்காக செய்ய வேண்டிய எல்லா இறுதி கிரியைகளையும், வலிமை மிகும் பரதனே, தயங்காமல் விரைவாக செய்ய வேண்டும்.
ததா இதி பரதஃ வாக்யம் வஸிஷ்டஸ்ய அபிபூஜ்ய தத் । ரு'த்விக் புரோஹித ஆசார்யாம்ஸ் த்வரயாம் ஆஸ ஸர்வஶஃ ॥௨-௭௬-
அப்படியே செய்வேன் என்று வசிஷ்டர் சொற்களை மரியாதை செய்து, பரதன் எல்லா புரோகிதர்களையும் ஆசாரியர்களையும் விரைவாக அழைத்தான்.
யே து அக்ரதஃ நர இந்த்ரஸ்யாக்நி அகாராத் பஹிஷ் க்ரு'தாஃ । ரு'த்விக்பிர் யாஜகைஃ சைவ தே ஹ்ரியந்தே யதா விதி ॥௨-௭௬-
மனிதர்களின் அரசனின் அக்னி அறைக்குப் புறம்பாக இருந்தவர்கள், யாகம் நடத்தும் புரோகிதர்களால், முறைக்கு ஏற்ப அழைத்துச் செல்லப்பட்டார்கள்.
ஶிபிலாயாம் அத ஆரோப்ய ராஜாநம் கத சேதநம் । பாஷ்ப கண்டா விமநஸஃ தம் ஊஹுஃ பரிசாரகாஃ ॥௨-௭௬-
அப்போது, உயிர் நீங்கிய அரசரை ஒரு சிபிலா மீது வைத்து, கண்களில் கண்ணீர் நிறைந்தும், மனம் துக்கத்தில் ஆழ்ந்தும், அந்த அரசரின் சேவகர்கள் அவரை எடுத்துச் சென்றார்கள்.
ஹிரண்யம் ச ஸுவர்ணம் ச வாஸாம்ஸி விவிதாநி ச । ப்ரகிரந்தஃ ஜநா மார்கம் ந்ரு'பதேர் அக்ரதஃ யயுஃ ॥௨-௭௬-
மக்கள், அரசருக்கு முன்பாகச் சென்று, தங்கமும் பொன்னாலான ஆபரணங்களும் பலவகையான vastrangalும் வழியில் தூவினார்கள்.
சந்தந அகுரு நிர்யாஸாந் ஸரலம் பத்மகம் ததா । தேவ தாரூணி ச ஆஹ்ரு'த்ய சிதாம் சக்ருஸ் ததா அபரே ॥௨-௭௬-
சிலர் சந்தன மரம், அகில், நறுமணப் பிசு, சரள மரம், தாமரை மரம், மற்றும் தெய்வீக மரங்களைக் கொண்டு வந்து, சுடுகாட்டைத் தயார் செய்தார்கள்.
கந்தாந் உச்ச அவசாமஃ ச அந்யாம்ஸ் தத்ர தத்த்வா அத பூமிபம் । ததஃ ஸம்வேஶயாம் ஆஸுஃ சிதா மத்யே தம் ரு'த்விஜஃ ॥௨-௭௬-
அங்கே, அரியவும் சாதாரணமான நறுமணப் பொருட்களை அர்ப்பணித்து, அந்த அரசரை சுடுகாட்டின் நடுவில் வேதியர்கள் ஒழுங்குபடுத்தி வைத்தார்கள்.
ததா ஹுத அஶநம் ஹுத்வா ஜேபுஸ் தஸ்ய ததா ரு'த்விஜஃ । ஜகுஃ ச தே யதா ஶாஸ்த்ரம் தத்ர ஸாமாநி ஸாமகாஃ ॥௨-௭௬-
பின்னர், விதிப்படி ஹோமம் செய்து, அந்த வேதியர்கள் அவருக்காக ஜெபம் செய்தார்கள்; சாமவேதப் பாடகர்கள் அங்கு சாஸ்திரப்படி சாம வேதத்தைப் பாடினார்கள்.
ஶிபிகாபிஃ ச யாநைஃ ச யதா அர்ஹம் தஸ்ய யோஷிதஃ । நகராந் நிர்யயுஸ் தத்ர வ்ரு'த்தைஃ பரிவ்ரு'தாஃ ததா ॥௨-௭௬-
அப்பொழுது, அரசரின் மனைவிகள், மூத்தவர்கள் சூழ்ந்து, தகுந்தபடி பல்லக்கிலும் வண்டிகளிலும் நகரத்தை விட்டு வெளியேறினார்கள்.
ப்ரஸவ்யம் ச அபி தம் சக்ருர் ரு'த்விஜோ அக்நி சிதம் ந்ரு'பம் । ஸ்த்ரியஃ ச ஶோக ஸம்தப்தாஃ கௌஸல்யா ப்ரமுகாஃ ததா ॥௨-௭௬-
வேதியர்கள் சுடுகாட்டில் அரசருக்காக இறுதி கிரியைகளைச் செய்தார்கள்; அப்போது கௌசல்யை முன்னிட்டு பெண்கள் துக்கத்தில் மூழ்கினார்கள்.
க்ரௌந்சீநாம் இவ நாரீணாம் நிநாதஃ தத்ர ஶுஶ்ருவே । ஆர்தாநாம் கருணம் காலே க்ரோஶந்தீநாம் ஸஹஸ்ரஶஃ ॥௨-௭௬-
அங்கே, ஆயிரக்கணக்கான பெண்கள், விலங்குகளான குறுஞ்சிகள் போல, துயரத்தால் அழுதும், அவர்களின் குரல் இரங்கலோடு ஒலித்தது.
ததஃ ருதந்த்யோ விவஶா விலப்ய ச புநஃ புநஃ । யாநேப்யஃ ஸரயூ தீரம் அவதேருர் வர அந்கநாஃ ॥௨-௭௬-
பின்னர், அந்த உயர்ந்த பெண்கள், துயரத்தில் மூழ்கி, மீண்டும் மீண்டும் அழுது, தங்கள் வாகனங்களில் இருந்து இறங்கி சரயு நதிக்கரையை அடைந்தார்கள்.
க்ரு'த உதகம் தே பரதேந ஸார்தம் । ந்ரு'ப அந்கநா மந்த்ரி புரோஹிதாஃ ச । புரம் ப்ரவிஶ்ய அஶ்ரு பரீத நேத்ரா । பூமௌ தஶ அஹம் வ்யநயந்த துஹ்கம் ॥௨-௭௬-
பரதனுடன் சேர்ந்து, அரசரின் மனைவிகள், அமைச்சர்கள், வேதியர்கள் நீர்வழி கிரியைகள் செய்தார்கள்; பிறகு, கண்களில் கண்ணீருடன் நகருக்குள் வந்து, பத்து நாட்கள் தரையில் துக்கத்துடன் கழித்தார்கள்.
thumb|ஸப்தஸப்ததிதமஃ ஸர்கஃ ஶ்ரூயதாம்|center ஶ்ரீமத்வால்மீகியராமாயணே அயோத்யாகாண்டே ஸப்தஸப்ததிதமஃ ஸர்கஃ ॥௨-
இப்போது எழுபத்து எழாம் அதிகாரம் கேட்கப்படுகிறது.
ததஃ தஶ அஹே அதிகதே க்ரு'த ஶௌசோ ந்ரு'ப ஆத்மஜஃ । த்வாதஶே அஹநி ஸம்ப்ராப்தே ஶ்ராத்த கர்மாணி அகாரயத் ॥௨-௭௭-
பத்து நாட்கள் கடந்ததும், சுத்திகரிப்பு முடிந்ததும், பன்னிரண்டாம் நாள் வந்தபோது, அரசரின் மகன் இறுதி கிரியைகளைச் செய்தான்.
ப்ராஹ்மணேப்யோ ததௌ ரத்நம் தநம் அந்நம் ச புஷ்கலம் । வாஸாம்ஸி ச மஹார்ஹாணி ரத்நாநி விவிதாநி ச ॥௨-௭௭-
அவன் பிராமணர்களுக்கு நிறைய ரத்தினங்கள், செல்வம், உணவு, விலை உயர்ந்த vastrangalும் பலவகை ரத்தினங்களும் வழங்கினான்.
பாஸ்திகம் பஹு ஶுக்லம் ச காஃ ச அபி ஶதஶஃ ததா । தாஸீ தாஸம் ச யாநம் ச வேஶ்மாநி ஸுமஹாந்தி ச ॥௨-௭௭-
அவன் பிராமணர்களுக்கு வெள்ளை போர்வைகள் பலவும், நூற்றுக்கணக்கான பசுக்கள், ஆண்-பெண் வேலைக்காரர்கள், வாகனங்கள், பெரிய வீடுகளும் கொடுத்தான்.
ப்ராஹ்மணேப்யோ ததௌ புத்ரஃ ராஜ்ஞஃ தஸ்ய ஔர்த்வதைஹிகம் । ததஃ ப்ரபாத ஸமயே திவஸே அத த்ரயோதஶே ॥௨-௭௭-
அவன் அரசரின் மகன், தந்தையின் இறுதி கிரியைக்காக இந்தப் பொருட்களை பிராமணர்களுக்கு வழங்கினான்; பிறகு, பதின்மூன்றாம் நாள் விடியற்காலையில்,
விலலாப மஹா பாஹுர் பரதஃ ஶோக மூர்சிதஃ । ஶப்த அபிஹித கண்டஃ ச ஶோதந அர்தம் உபாகதஃ ॥௨-௭௭-
பரதன், வலிமை மிகுந்தவன், துக்கத்தில் மூழ்கி, குரல் அடங்கியவாறு, சுத்திகரிப்புக்காக வந்தபோது அழுதான்.
சிதா மூலே பிதுர் வாக்யம் இதம் ஆஹ ஸுதுஹ்கிதஃ । தாத யஸ்மிந் நிஷ்ரு'ஷ்டஃ அஹம் த்வயா ப்ராதரி ராகவே ॥௨-௭௭-
சுடுகாட்டின் அடியில், தந்தையை நினைத்து மிகுந்த துயரத்தில் பரதன் இவ்வாறு சொன்னான்:
தஸ்மிந் வநம் ப்ரவ்ரஜிதே ஶூந்யே த்யக்தஃ அஸ்ம்ய் அஹம் த்வயா । யதா கதிர் அநாதாயாஃ புத்ரஃ ப்ரவ்ராஜிதஃ வநம் ॥௨-௭௭-
அப்பா, ராகவன் வனத்திற்கு சென்றபோது, என்னை அவரிடம் ஒப்படைத்து, நீயும் என்னை தனியாக விட்டுவிட்டாய்; பாதுகாவலர் வனத்திற்கு சென்றால், பிள்ளை எப்படி ஒருவன் ஆதரவில்லாமல் போகிறானோ, அப்படியே.
தாம் அம்பாம் தாத கௌஸல்யாம் த்யக்த்வா த்வம் க்வ கதஃ ந்ரு'ப । த்ரு'ஷ்ட்வா பஸ்ம அருணம் தச் ச தக்த அஸ்தி ஸ்தாந மண்டலம் ॥௨-௭௭-
அன்புள்ள மகனே, நீ எங்கே போனாய்? உன் தாயார் கௌசல்யையை விட்டு நீ எங்கே சென்றாய், அரசே? அந்த சிவப்பு நிற சாம்பலும், எரிந்த எலும்புகளும் இருக்கும் இடத்தையும் பார்த்தபோது—
பிதுஃ ஶரீர நிர்வாணம் நிஷ்டநந் விஷஸாத ஹ । ஸ து த்ரு'ஷ்ட்வா ருதந் தீநஃ பபாத தரணீ தலே ॥௨-௭௭-
தந்தையின் உடல் இல்லாமல் போனதை பார்த்து, அவர் உருக்கமாக அழுதார், துக்கத்தில் மூழ்கினார்; இதைக் கண்ட அவர், மிகவும் துயரத்தில் அழுதபடி தரையில் விழுந்தார்.