ருதந்தௌ ருததீம் துஃகாத்ஸமேத்யார்யாம் மநஸ்ஸ்விநீம் । பரதம் ப்ரத்யுவாச இதம் கௌஸல்யா ப்ரு'ஶ துஹ்கிதா ॥௨-௭௫-
அவர்களும் அழுகையோடு, துயரத்தில் அழுது கொண்டிருந்த அந்த உயர்ந்த மனம் கொண்ட தாயை அணுகினர். மிகுந்த துயரத்தில் இருந்த கௌசல்யை, பரதனை நோக்கி இவ்வாறு பேசினாள்.
இதம் தே ராஜ்ய காமஸ்ய ராஜ்யம் ப்ராப்தம் அகண்டகம் । ஸம்ப்ராப்தம் பத கைகேய்யா ஶீக்ரம் க்ரூரேண கர்மணா ॥௨-௭௫-
இப்போது, நீ விரும்பிய அரசாட்சி எந்த இடையூறும் இல்லாமல் உனக்குக் கிடைத்துவிட்டது; கைகேயி தன் கொடூரமான செயலில் விரைவாக இதை உனக்காகப் பெற்றாள்.
ப்ரஸ்தாப்ய சீர வஸநம் புத்ரம் மே வந வாஸிநம் । கைகேயீ கம் குணம் தத்ர பஶ்யதி க்ரூர தர்ஶிநீ ॥௨-௭௫-
என் மகனை மரச்சீலை உடுத்தி காடு வாழ அனுப்பிவிட்டு, அந்தக் கொடுமை பார்வையுள்ள கைகேயி இதில் என்ன நன்மை கண்டாள் என்று தெரியவில்லை.
க்ஷிப்ரம் மாம் அபி கைகேயீ ப்ரஸ்தாபயிதும் அர்ஹதி । ஹிரண்ய நாபோ யத்ர ஆஸ்தே ஸுதஃ மே ஸுமஹா யஶாஃ ॥௨-௭௫-
சீக்கிரம், என் மகன் பொன்னைப் போல பிரகாசித்து புகழுடன் வாழும் அந்த இடத்துக்கு, கைகேயி என்னையும் அனுப்பிவிடுவாள்.
அதவா ஸ்வயம் ஏவ அஹம் ஸுமித்ர அநுசரா ஸுகம் । அக்நி ஹோத்ரம் புரஃ க்ரு'த்ய ப்ரஸ்தாஸ்யே யத்ர ராகவஃ ॥௨-௭௫-
அல்லது, நானே சுமித்ரையை அழைத்துக்கொண்டு, முன்பு வேள்வி செய்து, ஆனந்தமாக ராகவன் இருக்கும் இடத்துக்குப் போய்விடுவேன்.
காமம் வா ஸ்வயம் ஏவ அத்ய தத்ர மாம் நேதும் அர்ஹஸி । யத்ர அஸௌ புருஷ வ்யாக்ரஃ தப்யதே மே தபஃ ஸுதஃ ॥௨-௭௫-
அல்லது, நீ விரும்பினால், இன்று நீயே என்னை அந்த மனிதர்களில் சிறந்த என் மகன் தவம் செய்கிற இடத்துக்குக் கொண்டு போகலாம்.
இதம் ஹி தவ விஸ்தீர்ணம் தந தாந்ய ஸமாசிதம் । ஹஸ்தி அஶ்வ ரத ஸம்பூர்ணம் ராஜ்யம் நிர்யாதிதம் தயா ॥௨-௭௫-
உண்மையில், இந்தப் பெரும் செல்வமும், தானியமும் நிரம்பி, யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள் எல்லாம் உள்ள இந்த அரசை அவள் உனக்கே ஒப்படைத்துவிட்டாள்.
இத்யாதிபஹுபிர்வாக்யைஃ க்ரூரைஃ ஸம்பர்ஸ்திதோऽநகஃ । விவ்யதே பரதஸ்தீவ்ரம் வ்ரணே துத்யேவ ஸூசிநா ॥௨-௭௫-
இவ்வாறு பல கடுமையான வார்த்தைகளால் குற்றமற்ற பரதன் கண்டிப்புடன் கண்டிக்கப்பட்டு, ஆழ்ந்த துயரத்தில், காயத்தில் ஊசி குத்தியதுபோல் வேதனையடைந்தான்.
பபாத சரணௌ தஸ்யாஸ்ததா ஸம்ப்ராந்தசேதநஃ । விலப்ய பஹுதாऽஸம்ஜ்ஞோ லப்தஸம்ஜ்ஞ்ஸ்ததஃ ஸ்திதஃ ॥௨-௭௫-
அப்போது, மனம் குழம்பி, அவள் காலடியில் விழுந்து, பலவிதமாக அழுது, உணர்வு இழந்து, பின்னர் மீண்டும் உணர்வுடன் எழுந்து நின்றான்.
ஏவம் விலபமாநாம் தாம் பரதஃ ப்ராந்ஜலிஸ் ததா । கௌஸல்யாம் ப்ரத்யுவாச இதம் ஶோகைஃ பஹுபிர் ஆவ்ரு'தாம் ॥௨-௭௫-
அப்படி துயரம் கூறிக் கொண்டிருந்த கௌசல்யையை, பரதன் கைகூப்பி, பல துயரங்களில் மூழ்கிய அவளை நோக்கி இவ்வாறு சொன்னான்.
ஆர்யே கஸ்மாத் அஜாநந்தம் கர்ஹஸே மாம் அகில்பிஷம் । விபுலாம் ச மம ப்ரீதிம் ஸ்திராம் ஜாநாஸி ராகவே ॥௨-௭௫-
அம்மா, நான் அறியாததும் குற்றமற்றவனும் இருக்க, என்னை நீ ஏன் குற்றம் சொல்கிறாய்? ராகவனிடம் எனக்கு உள்ள ஆழ்ந்த, நிலையான பாசத்தை நீ நன்கு அறிவாய்.
க்ரு'தா ஶாஸ்த்ர அநுகா புத்திர் மா பூத் தஸ்ய கதாசந । ஸத்ய ஸம்தஃ ஸதாம் ஶ்ரேஷ்டோ யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
நான் சாஸ்திர வழியில் நடக்கும் மனதை வைத்துள்ளேன்; அது ஒருபோதும் அவரிடம் இருந்து விலக வேண்டாம். அவர் உண்மையாளர், நல்லவர்களில் சிறந்தவர், உன் அனுமதியோடு நடந்தவர்.
ப்ரைஷ்யம் பாபீயஸாம் யாது ஸூர்யம் ச ப்ரதி மேஹது । ஹந்து பாதேந காம் ஸுப்தாம் யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
பாவம் மிகுந்த ஊழியனை அனுப்பட்டாலும், சூரியனை அவமதித்தாலும், தூங்கும் பசுவை காலால் அடித்தாலும், உன் அனுமதியோடு நடந்தவனுக்கு அத்தகைய பாவமே ஏற்படும்.
காரயித்வா மஹத் கர்ம பர்தா ப்ரு'த்யம் அநர்தகம் । அதர்மஃ யோ அஸ்ய ஸோ அஸ்யாஃ து யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
ஒரு தலைவர் தன் ஊழியனை பெரிய வேலை செய்ய வைத்துவிட்டு, அவனை பயனற்றவனாக மாற்றினால், அது அநியாயம்; உன் அனுமதியோடு நடந்தவனுக்கு அத்தகைய பாவமே ஏற்படும்.
பரிபாலயமாநஸ்ய ராஜ்ஞோ பூதாநி புத்ரவத் । ததஃ து த்ருஹ்யதாம் பாபம் யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
ஒரு அரசன் தன் رعயைகளைத் தன் பிள்ளைகளைப் போல பாதுகாத்து வந்தபோது, அவனை ஏமாற்றினால், அந்த பாவம் உன் அனுமதியோடு நடந்தவனுக்கு ஏற்படட்டும்.
பலி ஷட் பாகம் உத்த்ரு'த்ய ந்ரு'பஸ்ய அரக்ஷதஃ ப்ரஜாஃ । அதர்மஃ யோ அஸ்ய ஸோ அஸ்ய அஸ்து யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
அரசன் உரிய வரி வசூலித்தபின் رعயைகளை பாதுகாக்கவில்லை என்றால், அந்த அநியாயம் உன் அனுமதியோடு நடந்தவனுக்கு ஏற்படட்டும்.
ஸம்ஶ்ருத்ய ச தபஸ்விப்யஃ ஸத்ரே வை யஜ்ஞ தக்ஷிணாம் । தாம் விப்ரலபதாம் பாபம் யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
யாகத்தில் தவசிகளுக்கு தருவதாக வாக்குறுதி அளித்து, அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன், அந்தப் பரிசை வஞ்சகமாக மறுக்கும் அவன் பாவம் செய்யட்டும்.
ஹஸ்தி அஶ்வ ரத ஸம்பாதே யுத்தே ஶஸ்த்ர ஸமாகுலே । மா ஸ்ம கார்ஷீத் ஸதாம் தர்மம் யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள் நிறைந்த போரில், ஆயுதங்கள் அலைமோதும் இடத்தில், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன், நல்லவர்களின் தர்மத்தை அவன் காப்பாற்றாமல் இருக்கட்டும்.
உபதிஷ்டம் ஸுஸூக்ஷ்ம அர்தம் ஶாஸ்த்ரம் யத்நேந தீமதா । ஸ நாஶயது துஷ்ட ஆத்மா யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
புத்திசாலி ஒருவர் மிக நுட்பமாக பாடங்களை கற்றுக்கொடுத்தாலும், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன், தீய மனம் கொண்டவன் அதை அழிக்கட்டும்.
மா ச தம் ப்யூடபாஹ்வம்ஸம் சந்த்ரார்கஸம்தேஜநம் । த்ராக்ஷீத்ராஜ்யஸ்தமாஸீநம் யஸ்யார்யோऽநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
முழு வலிமையுடன், சந்திரனும் சூரியனும் போல் பிரகாசமாக, அரசரின் பெருமையில் அமர்ந்திருப்பவரை, அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன் அவன் காணவே கூடாது.
பாயஸம் க்ரு'ஸரம் சாகம் வ்ரு'தா ஸோ அஶ்நாது நிர்க்ரு'ணஃ । குரூமஃ ச அபி அவஜாநாது யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
பசுமாத் சாதம், கஞ்சி ஆகியவற்றை பயனில்லாமல் சோம்பலாக உண்டுவிட்டு, பெரியவர்களை அவமதிக்கும் அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன், இரக்கம் இல்லாதவன் ஆகட்டும்.
காஶ்ச ஸ்ப்ரு'ஶது பாதேந குரூந் பரிவதேத்ஸ்வயம் । மித்ரே த்ருஹ்யேத ஸோऽத்யந்தம் யஸ்யார்யோऽநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
பசுக்களை காலால் தொடும், பெரியவர்களை தானே பழிக்கும், நண்பனை முற்றிலும் துரோகிக்கும் அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன் அவன் ஆகட்டும்.
விஶ்வாஸாத்கதிதம் கிம்சித்பரிவாதம் மிதஃ க்வசித் । விவ்ரு'ணோது ஸ துஷ்டாத்மா யஸ்யார்யோஓऽநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
நம்பிக்கையுடன் சொன்ன ரகசியமான குறைகளை, அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன், தீய மனம் கொண்டவன் வெளியில் கூறட்டும்.
அகர்தா ஹ்யக்ரு'தஜ்ஞஶ்ச த்யக்தாத்மா நிரபத்ரபஃ । லோகே பவது வித்வேஷ்யோ யஸ்யார்யோऽநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
செயல் இல்லாதவன், நன்றி அறியாதவன், தன்னை விட்டுவிட்டவன், வெட்கமில்லாதவன், உலகில் எல்லோராலும் வெறுக்கப்படுகிறவன், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன் ஆகட்டும்.
புத்ரைஃ தாரைஃ ச ப்ரு'த்யைஃ ச ஸ்வ க்ரு'ஹே பரிவாரிதஃ । ஸ ஏகோ ம்ரு'ஷ்டம் அஶ்நாது யஸ்ய ஆர்யோ அநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
மக்கள், மனைவிகள், வேலைக்காரர்கள் சூழ்ந்த வீட்டில் இருந்தும், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன், அவன் தனக்கே சிறந்த உணவை மட்டும் உண்டுவிடட்டும்.
அப்ராப்ய ஸத்ரு'ஶாந் தாராநநபத்யஃ ப்ரமீயதாம் । அநவாப்ய க்ரியாம் தர்ம்யாம் யஶ்யார்யோऽநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
தக்க மனைவியை அடைய முடியாமல், பிள்ளையில்லாமல் இறந்துவிடவும், தர்மமான செயல்களை செய்ய முடியாமல் போகவும், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன் அவன் ஆகட்டும்.
மாத்மநஃ ஸம்ததிம் த்ராக்ஷீத்ஸ்வேஷு தாரேஷு துஃகிதஃ । ஆயுஃ ஸமக்ரமப்ராப்ய யஸ்யார்யோऽநுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
தன் வம்சம் அழிந்துவிடும், மனைவிகளில் துயரமடையும், முழு ஆயுளும் பெற முடியாமல் போகும் அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன் அவன் ஆகட்டும்.
ராஜ ஸ்த்ரீ பால வ்ரு'த்தாநாம் வதே யத் பாபம் உச்யதே । ப்ரு'த்ய த்யாகே ச யத் பாபம் தத் பாபம் ப்ரதிபத்யதாம் ॥௨-௭௫-
அரசன், பெண், குழந்தை, முதியவர் ஆகியோரை கொல்வதற்கான பாவமும், வேலைக்காரரை விட்டுவிடுவதற்கான பாவமும், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன் அவன் அனுபவிக்கட்டும்.
லாக்ஷயா மதுமாம்ஸேந லோஹேந ச விஷேண ச । ஸதைவ பிப்ரு'யாத்ப்ரு'த்யாந் யஸ்யார்யோऽஸுமதே கதஃ ॥௨-௭௫-
லாக், தேன், இறைச்சி, இரும்பு, விஷம் ஆகியவற்றை எப்போதும் வேலைக்காரர்களுக்கு உணவாக அளிக்கட்டும், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன் அவன் ஆகட்டும்.
ஸம்க்ராமே ஸமுபோடே ஸ ஶத்ருபக்ஷ்பயம்கரே । பலாயாமாநோ வத்யேத யஸ்யார்யோऽநுமே கதஃ ॥௨-௭௫-
போர் தொடங்கியபோது, பகைவர்களுக்கு பயம் ஏற்படுத்தி, தப்பிக்க முயற்சிக்கும் போது அவன் கொல்லப்படட்டும், அந்த நற்பண்புடையவரின் அனுமதியுடன்.