ததா ப்ரு'ஷ்டா யதா தத்த்வம் ஆக்யாதும் உபசக்ரமே । மாதா அஸ்ய யுகபத் வாக்யம் விப்ரியம் ப்ரிய ஶந்கயா ॥௨-௭௨-
அப்படி கேட்டபோது, உண்மை என்னவோ அதைத் தாயார் சொல்லத் தொடங்கினாள்; ஆனால் மகனுக்குப் பிடிக்காத செய்தி என்பதால் தயங்கினாள்.
ஸ ஹி ராஜ ஸுதஃ புத்ர சீர வாஸா மஹா வநம் । தண்டகாந் ஸஹ வைதேஹ்யா லக்ஷ்மண அநுசரஃ கதஃ ॥௨-௭௨-
அவன் அரசகுமாரன், என் மகன், மரச்சீலை உடுத்தி, வைதேஹியுடன், இலக்குவணன் பின்தொடர்ந்து, அந்த பெரிய தண்டக வனத்துக்குச் சென்றான்.
தத் ஶ்ருத்வா பரதஃ த்ரஸ்தஃ ப்ராதுஃ சாரித்ர ஶந்கயா । ஸ்வஸ்ய வம்ஶஸ்ய மாஹாத்ம்யாத் ப்ரஷ்டும் ஸமுபசக்ரமே ॥௨-௭௨-
அதை கேட்டதும், பரதன் தம்பியின் நடத்தை குறித்த சந்தேகத்தில் கலங்கினான்; ஆனால் தன் வம்சத்தின் பெருமையை நினைத்து, மேலும் விசாரிக்கத் தொடங்கினான்.
கச்சிந் ந ப்ராஹ்மண வதம் ஹ்ரு'தம் ராமேண கஸ்யசித் । கச்சிந் ந ஆட்யோ தரித்ரஃ வா தேந அபாபோ விஹிம்ஸிதஃ ॥௨-௭௨-
இராமன் யாருடைய செல்வத்தையும் அபகரிக்கவோ, பிராமணனை கொல்லவோ செய்ததா? அவன் எந்த ஒரு குற்றமற்ற ஏழை, பணக்காரரையும் பிழையின்றி பாதித்ததா?
கச்சிந் ந பர தாராந் வா ராஜ புத்ரஃ அபிமந்யதே । கஸ்மாத் ஸ தண்டக அரண்யே ப்ரூணஹா இவ விவாஸிதஃ ॥௨-௭௨-
அரசகுமாரன் பிறருடைய மனைவியை விரும்பினாரா? இல்லையென்றால், ஏன் கருவைக் கொன்ற பாவி போல் தண்டக வனத்திற்கு அனுப்பப்பட்டார்?
அத அஸ்ய சபலா மாதா தத் ஸ்வ கர்ம யதா ததம் । தேந ஏவ ஸ்த்ரீ ஸ்வபாவேந வ்யாஹர்தும் உபசக்ரமே ॥௨-௭௨-
அப்போது அவனது மனம் மாறும் தாயார், தன் செயல்பாடுகளுக்கேற்ப, பெண்களுக்கு இயல்பாக இருப்பதைப் போல, நடந்ததை நேராகச் சொல்லத் தொடங்கினாள்.
ஏவமுக்தா து கைகேயீ பரதேந மஹாத்மநா । உவாச வசநம் ஹ்ரு'ஷ்டா மூடா பண்டிதமாநிநீ ॥௨-௭௨-
பெரிய உள்ளம் கொண்ட பரதன் இவ்வாறு கேட்டபோது, கைகேயி மகிழ்ச்சியுடன், ஆனால் அறியாமையில் தன்னை புத்திசாலி என்று எண்ணி, இவ்வாறு பேசினாள்:
ந ப்ராஹ்மண தநம் கிம்சித்த் ஹ்ரு'தம் ராமேண கஸ்யசித் । கஶ்சிந் ந ஆட்யோ தரித்ரஃ வா தேந அபாபோ விஹிம்ஸிதஃ ॥௨-௭௨-
இராமன் எந்த பிராமணனுடைய செல்வத்தையும் அபகரிக்கவோ, குற்றமற்ற ஏழை, பணக்காரரை பாதிக்கவோ செய்யவில்லை.
ந ராமஃ பர தாராமஃ ச சக்ஷுர்ப்யாம் அபி பஶ்யதி । மயா து புத்ர ஶ்ருத்வா ஏவ ராமஸ்ய ஏவ அபிஷேசநம் ॥௨-௭௨-
இராமன் பிறருடைய மனைவியை கண்களாலும் பார்த்ததில்லை. ஆனால், மகனே, இராமனுக்கு பட்டாபிஷேகம் நடக்கப்போகிறது என்று நான் கேட்டபோது,
யாசிதஃ தே பிதா ராஜ்யம் ராமஸ்ய ச விவாஸநம் । ஸ ஸ்வ வ்ரு'த்திம் ஸமாஸ்தாய பிதா தே தத் ததா அகரோத் ॥௨-௭௨-
உனக்காகவே ராஜ்யத்தையும், இராமனுக்குத் துரத்தப்படுவதைப் பற்றியும் உன் தந்தையிடம் கேட்டேன். அவர் தன் தர்மத்தைப் பின்பற்றி, அதையே செய்தார்.
ராமஃ ச ஸஹ ஸௌமித்ரிஃ ப்ரேஷிதஃ ஸஹ ஸீதயா । தம் அபஶ்யந் ப்ரியம் புத்ரம் மஹீ பாலோ மஹா யஶாஃ ॥௨-௭௨-
இராமன், இலக்குவணனும் சீதையும் சேர்ந்து அனுப்பப்பட்டார்; பெரிய புகழ் கொண்ட அரசன், தன் பிரியமான மகனை பார்க்க முடியாமல்,
புத்ர ஶோக பரித்யூநஃ பந்சத்வம் உபபேதிவாந் । த்வயா து இதாநீம் தர்மஜ்ஞ ராஜத்வம் அவலம்ப்யதாம் ॥௨-௭௨-
மகன் பிரிவால் துயரத்தில் மூழ்கி உயிர் நீத்தார். இப்போது நீ தர்மத்தை அறிந்தவன், அரசாட்சியை ஏற்று நடத்த வேண்டும்.
த்வத் க்ரு'தே ஹி மயா ஸர்வம் இதம் ஏவம் விதம் க்ரு'தம் । மா ஶோகம் மா ச ஸம்தாபம் தைர்யமாஶ்ரய புத்ரக ॥௨-௭௨-
இவை எல்லாம் உனக்காகவே நான் செய்தேன். கவலை வேண்டாம், மனம் தளர வேண்டாம்; துணிவுடன் இரு, என் மகனே.
த்வததீநா ஹி நகரீ ராஜ்யம் சைததநாமயம் । தத் புத்ர ஶீக்ரம் விதிநா விதிஜ்ஞைஃ । வஸிஷ்ட முக்யைஃ ஸஹிதஃ த்விஜ இந்த்ரைஃ । ஸம்கால்ய ராஜாநம் அதீந ஸத்த்வம் । ஆத்மாநம் உர்வ்யாம் அபிஷேசயஸ்வ ॥௨-௭௨-
நகரமும் ராஜ்யமும் இப்போது உன் கட்டுப்பாட்டில், எந்த ஆபத்தும் இல்லை. ஆகையால், மகனே, விரைவில் விதிப்படி, வசிஷ்டர் தலைமையில் பெரிய முனிவர்களுடன், பிராமணர்களை அழைத்து, உறுதியான மனதுடன், நீ அரசராகப் பட்டம் பெற வேண்டும்.
thumb|த்ரிஸப்ததிதமஃ ஸர்கஃ ஶ்ரூயதாம்|center ஶ்ரீமத்வால்மீகியராமாயணே அயோத்யாகாண்டே த்ரிஸப்ததிதமஃ ஸர்கஃ ॥௨-
புகழ் பெற்ற வால்மீகி இராமாயணத்தில், அயோத்தி காண்டத்தில் எழுபத்து மூன்றாவது சர்கம் கேட்கப்பட வேண்டும்.
ஶ்ருத்வா து பிதரம் வ்ரு'த்தம் ப்ராதரு ச விவாஸிதௌ । பரதஃ துஹ்க ஸம்தப்தைதம் வசநம் அப்ரவீத் ॥௨-௭௩-
தந்தை இறந்ததும், சகோதரர்கள் துரத்தப்பட்டதும் கேட்ட பரதன், மிகுந்த துயரத்தில் சோர்ந்து, இவ்வாறு பேசினான்.
கிம் நுண்கார்யம் ஹதஸ்ய இஹ மம ராஜ்யேந ஶோசதஃ । விஹீநஸ்ய அத பித்ரா ச ப்ராத்ரா பித்ரு' ஸமேந ச ॥௨-௭௩-
எனக்கு இப்போது இந்த அரசாட்சியில் என்ன பயன், என் தந்தையும், எனக்கு தந்தைபோல் இருந்த என் சகோதரனும் இல்லாமல் நான் துக்கத்தில் மூழ்கி இருக்கையில்?
துஹ்கே மே துஹ்கம் அகரோர் வ்ரணே க்ஷாரம் இவ ஆததாஃ । ராஜாநம் ப்ரேத பாவஸ்தம் க்ரு'த்வா ராமம் ச தாபஸம் ॥௨-௭௩-
நீ அரசரை இறப்புக்குள்ளாக்கி, இராமனை தவசியாக மாற்றி, எனது துயரில் மேலும் துயரை சேர்த்தாய்; இது புண்ணில் உப்பு தூவுவது போலவே.
குலஸ்ய த்வம் அபாவாய கால ராத்ரிர் இவ ஆகதா । அந்காரம் உபகூஹ்ய ஸ்ம பிதா மே ந அவபுத்தவாந் ॥௨-௭௩-
நீ எங்கள் குடும்பத்தை அழிக்க வந்த இருள் இரவாக வந்துள்ளாய்; என் தந்தை, தீயை கட்டிப்பிடித்தது போல், அது நீ என்று அறியாமல் செய்தார்.
ம்ரு'த்யுமாபாதிதோ ராஜா த்வயா மே பாபதர்ஶிநி । ஸுகம் பரிஹ்ரு'தம் மோஹாத்குலேऽஸ்மிந் குலபாம்ஸநி ॥௨-௭௩-
பாவம் பார்ப்பவளே, உன்னால் என் தந்தை இறந்தார்; உன் மயக்கத்தால் இந்த குடும்பத்தில் மகிழ்ச்சி நீங்கிவிட்டது, குலத்துக்கு களங்கமாக இருப்பவளே.
த்வாம் ப்ராப்ய ஹி பிதா மே.த்ய ஸத்யஸந்தோ மஹாயஶாஃ । தீவ்ரதுஃகாபிஸம்தப்தோ வ்ரு'த்தோ தஶரதோ ந்ரு'பஃ ॥௨-௭௩-
உன்னை சந்தித்ததால்தான் என் தந்தை, உண்மையில் நிலைநிற்பவரும் புகழில் சிறந்தவரும், கடும் துயரால் சோர்ந்து, தசரதன் உயிர் பிரிந்தார்.
விநாஶிதோ மஹாராஜஃ பிதா மே தர்மவத்ஸலஃ । கஸ்மாத்ப்ரவ்ராஜிதோ ராமஃ கஸ்மாதேவ வநம் கதஃ ॥௨-௭௩-
நீதி விரும்பும் என் தந்தை, மகாராஜா அழிந்துவிட்டார்; இராமன் எதற்காக வனவாசம் அனுப்பப்பட்டார்? ஏன் அவர் காடு சென்றார்?
கௌஸல்யா ச ஸுமித்ரா ச புத்ர ஶோக அபிபீடிதே । துஷ்கரம் யதி ஜீவேதாம் ப்ராப்ய த்வாம் ஜநநீம் மம ॥௨-௭௩-
மகன் துயரால் வாடும் கௌசல்யையும் சுமித்ரையும், என் தாய், உன்னை சந்தித்தபின் எப்படி உயிரோடு இருக்க முடியும்?
நநு து ஆர்யோ அபி தர்ம ஆத்மா த்வயி வ்ரு'த்திம் அநுத்தமாம் । வர்ததே குரு வ்ரு'த்திஜ்ஞோ யதா மாதரி வர்ததே ॥௨-௭௩-
உண்மையில், அந்த அரியவன், தர்மத்தில் நிலைநிற்பவன், எப்போதும் உன்னைத் தாயாக மதித்து, தாயிடம் மகன் நடக்கும் போல் மரியாதையுடன் நடக்கிறான்.
ததா ஜ்யேஷ்டா ஹி மே மாதா கௌஸல்யா தீர்க தர்ஶிநீ । த்வயி தர்மம் ஸமாஸ்தாய பகிந்யாம் இவ வர்ததே ॥௨-௭௩-
அதேபோல், என் மூத்த தாய் கௌசல்யா, தொலைநோக்கி, நீதி வழியில் இருந்து, உன்னை சகோதரியாய் மதித்து நடக்கிறாள்.
தஸ்யாஃ புத்ரம் க்ரு'த ஆத்மாநம் சீர வல்கல வாஸஸம் । ப்ரஸ்தாப்ய வந வாஸாய கதம் பாபே ந ஶோசஸி ॥௨-௭௩-
தன் மகனை, தன்னைக் கட்டுப்படுத்தும், மரச்சீலை, மான் தோலை அணிந்தவனை, வனவாசம் அனுப்பிய பிறகு, பாவமே, நீ எப்படி துக்கப்படாமல் இருக்கிறாய்?
அபாப தர்ஶிநம் ஶூரம் க்ரு'த ஆத்மாநம் யஶஸ்விநம் । ப்ரவ்ராஜ்ய சீர வஸநம் கிம் நு பஶ்யஸி காரணம் ॥௨-௭௩-
பிழையற்றவன், வீரன், தன்னை அடக்கக்கூடியவன், புகழுடையவன், இப்போது மரச்சீலை அணிந்து வனத்தில் இருக்கிறான்; இதற்காக நீ என்ன காரணம் பார்க்கிறாய்?
லுப்தாயா விதிதஃ மந்யே ந தே அஹம் ராகவம் ப்ரதி । ததா ஹி அநர்தோ ராஜ்ய அர்தம் த்வயா நீதஃ மஹாந் அயம் ॥௨-௭௩-
உனது பேராசை இராமனைப் பற்றி எனக்குத் தெரியாதது இல்லை; அரசாட்சிக்காக நீ இந்த பெரிய துயரை ஏற்படுத்திவிட்டாய்.
அஹம் ஹி புருஷ வ்யாக்ராவ் அபஶ்யந் ராம லக்ஷ்மணௌ । கேந ஶக்தி ப்ரபாவேந ராஜ்யம் ரக்ஷிதும் உத்ஸஹே ॥௨-௭௩-
மனிதர்களில் சிறந்த இராமன், லக்ஷ்மணன் இருவரும் இல்லாமல், நான் எந்த சக்தியாலும், எந்த வலிமையாலும் இந்த அரசை பாதுகாப்பது எப்படி சாத்தியம்?
தம் ஹி நித்யம் மஹா ராஜோ பலவந்தம் மஹா பலஃ । உஅபாஶ்ரிதஃ அபூத் தர்ம ஆத்மா மேருர் மேரு வநம் யதா ॥௨-௭௩-
பெரும் அரசன் எப்போதும் அந்த வலிமைமிக்க, தர்மத்தில் நிலைநிற்பவனை நம்பி இருந்தார்; அது மேரு மலையைக் காட்டிலும் வனத்தை நம்புவது போல.