ஏகாஹமபி பஶ்யேயம் யத்யஹம் ராமமாதரம்। அஞ்ஜலிம் ப்ரதிக்ரு'ஹ்ணந்தீம் ஶ்ரேயோ நநு ம்ரு'திர்மம
ஒரு நாளாவது நான் ராமனின் தாயாரை பார்த்து, என் வணக்கத்தை ஏற்றுக்கொள்கிறதை காண முடிந்தால், அதற்குப் பிறகு எனக்கு மரணம் வருவது மேல் என்று உண்மையில் நினைக்கிறேன்.
பரதேநாத்மநா சாஹம் ஶபே தே மநுஜாதிப। யதா நாந்யேந துஷ்யேயம்ரு'தே ராமவிவாஸநாத்
பரதனையும் என்னையும் சாட்சி வைத்து, மனிதர்களுக்குத் தலைவனே, உமக்கு சத்தியமாகச் சொல்கிறேன்: ராமன் வனவாசம் செல்லாமல் வேறு எதாலும் நான் மகிழ்ச்சி அடையமாட்டேன்.
ஏதாவதுக்த்வா வசநம் கைகேயீ விரராம ஹ। விலபந்தம் ச ராஜாநம் ந ப்ரதிவ்யாஜஹார ஸா
இவ்வாறு கூறிவிட்டு கைகேயி அமைதியாக இருந்தாள்; அழுது கொண்டிருந்த அரசனிடம் அவள் பதில் சொல்லவே இல்லை.
ஶ்ருத்வா து ராஜா கைகேய்யா வாக்யம் பரமஶோபநம்। ராமஸ்ய ச வநே வாஸமைஶ்வர்யம் பரதஸ்ய ச
ராமன் வனத்தில் வாழ வேண்டும் என்றும், பரதன் அரசராக வேண்டும் என்றும் கைகேயி கூறிய அதிசயமான வார்த்தைகளை அரசன் கேட்டான்.
நாப்யபாஷத கைகேயீம் முஹூர்தம் வ்யாகுலேந்த்ரியஃ। ப்ரைக்ஷதாநிமிஷோ தேவீம் ப்ரியாமப்ரியவாதிநீம்
அரசன் மனம் குழம்பி, ஒரு கணம் கைகேயியிடம் பேசாமல் இருந்தான்; அவள் விரோதமாகப் பேசினாலும், அவளை விழிக்காமல் பார்த்துக்கொண்டான்.
தாம் ஹி வஜ்ரஸமாம் வாசமாகர்ண்ய ஹ்ரு'தயாப்ரியாம்। துஃகஶோகமயீம் ஶ்ருத்வா ராஜா ந ஸுகிதோऽபவத்
மின்னல் போன்ற, மனதுக்கு வேதனையளிக்கும், துயரமும் சோகமும் நிறைந்த அந்த வார்த்தைகளை கேட்ட அரசன் மகிழ்ச்சி அடையவில்லை.
ஸ தேவ்யா வ்யவஸாயம் ச கோரம் ச ஶபதம் க்ரு'தம்। த்யாத்வா ராமேதி நிஃஶ்வஸ்ய ச்சிந்நஸ்தருரிவாபதத்
அந்த தேவியின் உறுதியையும், அவள் எடுத்த கொடூரமான சத்தியத்தையும் நினைத்து, 'ராமா' என்று ஆழ்ந்தためசுவாசம் விட்டுவிட்டு, வெட்டப்பட்ட மரம்போல் விழுந்துவிட்டான்.
நஷ்டசித்தோ யதோந்மத்தோ விபரீதோ யதாதுரஃ। ஹ்ரு'ததேஜா யதா ஸர்போ பபூவ ஜகதீபதிஃ
அரசன் மனம் மங்கிப் போய், பைத்தியக்காரனைப் போல், குழப்பமடைந்தவனைப் போல், நோயுற்றவனைப் போல், சக்தி இழந்த பாம்பைப் போல் ஆகிவிட்டான்.
தீநயாऽऽதுரயா வாசா இதி ஹோவாச கைகயீம்। அநர்தமிமமர்தாபம் கேந த்வமுபதேஶிதா
துன்பமும் நோயும் நிறைந்த குரலில், அவன் கைகேயியிடம், 'நன்மையாகத் தோன்றும் இந்தப் பெரிய தீமையை உனக்கு யார் அறிவித்தார்?' என்று கேட்டான்.
பூதோபஹதசித்தேவ ப்ருவந்தீ மாம் ந லஜ்ஜஸே। ஶீலவ்யஸநமேதத் தே நாபிஜாநாம்யஹம் புரா
பிசாசு பிடித்தவள்போல் பேசுகிறாய்; என்னிடம் இவ்வாறு வெட்கமின்றி பேசுவதற்கு உனக்கு எதுவும் தெரியவில்லையா? உன் குணத்தில் இதுபோன்ற குறை எனக்கு முன்பு தெரியவில்லை.
பாலாயாஸ்தத் த்விதாநீம் தே லக்ஷயே விபரீதவத்। குதோ வா தே பயம் ஜாதம் யா த்வமேவம்விதம் வரம்
இப்போது, குழந்தைபோல் உன்னிடம் இந்த மாற்றத்தை நான் காண்கிறேன்; இப்படிப்பட்ட வரத்தை விரும்ப உனக்கு எந்த பயம் ஏற்பட்டது?
ராஷ்ட்ரே பரதமாஸீநம் வ்ரு'ணீஷே ராகவம் வநே। விரமைதேந பாவேந த்வமேதேநாந்ரு'தேந ச
நீ பரதன் அரசில் அமர வேண்டும் என்றும், ராகவன் வனத்தில் வாழ வேண்டும் என்றும் விரும்புகிறாய்; இந்த எண்ணத்தையும் பொய்யையும் விட்டுவிடு.
யதி பர்துஃ ப்ரியம் கார்யம் லோகஸ்ய பரதஸ்ய ச। ந்ரு'ஶம்ஸே பாபஸம்கல்பே க்ஷுத்ரே துஷ்க்ரு'தகாரிணி
புருஷனுக்கும், மக்களுக்கும், பரதனுக்கும் விருப்பமானதை செய்ய விரும்பினால், கொடூர மனம் கொண்டவளே, தீய எண்ணம் உடையவளே, சிறிய மனம் கொண்டவளே, தீமை செய்யும் பெண்ணே,
கிம் நு துஃகமலீகம் வா மயி ராமே ச பஶ்யஸி। ந கதம்சித்ரு'தே ராமாத் பரதோ ராஜ்யமாவஸேத்
என்னிலும் ராமனிலும் நீ என்ன துயரமோ பொய்யோ காண்கிறாய்? ராமனைத் தவிர வேறு எவராலும் பரதன் அரசை அடைய முடியாது.
ராமாதபி ஹி தம் மந்யே தர்மதோ பலவத்தரம்। கதம் த்ரக்ஷ்யாமி ராமஸ்ய வநம் கச்சேதி பாஷிதே
நீதி வழியில் பரதன் ராமனைவிட வலிமையானவன் என்று நான் நினைக்கிறேன்; 'வனத்திற்கு போ' என்று சொன்னபோது, நான் ராமனை எப்படி பார்க்க முடியும்?
முகவர்ணம் விவர்ணம் து யதைவேந்துமுபப்லுதம்। தாம் து மே ஸுக்ரு'தாம் புத்திம் ஸுஹ்ரு'த்பிஃ ஸஹ நிஶ்சிதாம்
அவரது முகம், கிரகணம் பட்ட சந்திரனைப் போல, நிறம் இழக்கும்; நண்பர்களுடன் சேர்ந்து எடுத்த நல்ல முடிவும்,
கதம் த்ரக்ஷ்யாம்யபாவ்ரு'த்தாம் பரைரிவ ஹதாம் சமூம்। கிம் மாம் வக்ஷ்யந்தி ராஜாநோ நாநாதிக்ப்யஃ ஸமாகதாஃ
பிறர் வென்ற சேனையைப் போல, திரும்பிச் செல்லும் படையை நான் எப்படி பார்க்கப்போகிறேன்? பல திசைகளிலிருந்து வந்த அரசர்கள் என்னைப் பற்றி என்ன சொல்வார்கள்?
பாலோ பதாயமைக்ஷ்வாகஶ்சிரம் ராஜ்யமகாரயத்। யதா ஹி பஹவோ வ்ரு'த்தா குணவந்தோ பஹுஶ்ருதாஃ
இவனோ இளமைப் பருவத்திலேயே இக்ஷ்வாகு குலத்தைச் சேர்ந்தவன் என்றாலும், பல பெரியவர்கள், நல்ல குணம் உடையவர்கள், அறிவில் சிறந்தவர்கள் இருந்தும், நீண்ட நாட்கள் ஆட்சி செய்தான் என்று வருந்துகிறேன்.
பரிப்ரக்ஷ்யந்தி காகுத்ஸ்தம் வக்ஷ்யாமீஹ கதம் ததா। கைகேய்யா க்லிஶ்யமாநேந புத்ரஃ ப்ரவ்ராஜிதோ மயா
அவர்கள் காகுத்ஸ்தனை வினாவுவார்கள்; அப்போது நான் என்ன சொல்ல முடியும்? கைகேயியின் வற்புறுத்தலால் என் மகனை நான் வனவாசத்திற்கு அனுப்பினேன் என்று சொல்லவா?
யதி ஸத்யம் ப்ரவீம்யேதத் ததஸத்யம் பவிஷ்யதி। கிம் மாம் வக்ஷ்யதி கௌஸல்யா ராகவே வநமாஸ்திதே
நான் உண்மையைச் சொன்னாலும், அது பொய்யாகவே கருதப்படும். ராகவன் வனத்திற்கு சென்ற பிறகு, கௌசல்யா என்னிடம் என்ன சொல்வாள்?
கிம் சைநாம் ப்ரதிவக்ஷ்யாமி க்ரு'த்வா விப்ரியமீத்ரு'ஶம்। யதா யதா ச கௌஸல்யா தாஸீவ ச ஸகீவ ச
இப்படி பெரிய துன்பம் செய்த பிறகு, அவளுக்கு நான் என்ன பதில் சொல்வேன்? கௌசல்யா எப்போதும் எனக்கு வேலைக்காரியாய், தோழியாய் இருந்தாள்.
பார்யாவத் பகிநீவச்ச மாத்ரு'வச்சோபதிஷ்டதி। ஸததம் ப்ரியகாமா மே ப்ரியபுத்ரா ப்ரியம்வதா
மனைவியாகவும், சகோதரியாகவும், தாயாகவும் எப்போதும் எனக்காக இருந்தாள்; எப்போதும் என் நலனுக்காக விரும்பி, தன் மகனை நேசித்து, இனிய வார்த்தைகள் பேசுபவள்.
ந மயா ஸத்க்ரு'தா தேவீ ஸத்காரார்ஹா க்ரு'தே தவ। இதாநீம் தத்தபதி மாம் யந்மயா ஸுக்ரு'தம் த்வயி
அவள் மதிக்கப்பட வேண்டியவள் என்றாலும், உனக்காக நான் அவளை மதிக்கவில்லை; இப்போது, உனக்காக செய்த நன்மை எல்லாம் எனக்கு வேதனையாக உள்ளது.
அபத்யவ்யஞ்ஜநோபேதம் புக்தமந்நமிவாதுரம்। விப்ரகாரம் ச ராமஸ்ய ஸம்ப்ரயாணம் வநஸ்ய ச
நோயாளி விஷம் கலந்த உணவை உண்டதுபோல், ராமனுக்கு நடந்த அநியாயமும், அவன் வனத்திற்குச் சென்றதும் எனக்கு பெரும் துயரமாக உள்ளது.
ஸுமித்ரா ப்ரேக்ஷ்ய வை பீதா கதம் மே விஶ்வஸிஷ்யதி। க்ரு'பணம் பத வைதேஹீ ஶ்ரோஷ்யதி த்வயமப்ரியம்
இதை பார்த்து பயந்து சுமித்ரா என்னை எப்படி நம்புவாள்? ஏழை வைதேஹி இரண்டும் துன்பமான செய்திகளை கேட்பாள்.
மாம் ச பஞ்சத்வமாபந்நம் ராமம் ச வநமாஶ்ரிதம்। வைதேஹீ பத மே ப்ராணாந் ஶோசந்தீ க்ஷபயிஷ்யதி
என் மரணமும், ராமன் வனத்தில் வாழ்வதும் அவள் கேட்பாள்; ஐயோ, வைதேஹி எனக்காக வருந்தி, தன் உயிரை சிதைத்துக்கொள்வாள்.
ஹீநா ஹிமவதஃ பார்ஶ்வே கிம்நரேணேவ கிம்நரீ। நஹி ராமமஹம் த்ரு'ஷ்ட்வா ப்ரவஸந்தம் மஹாவநே
இமயமலையின் அடிவாரத்தில் துணை இழந்த கின்னரி போல், ராமனை பெரிய காட்டில் தள்ளப்பட்டவனாக நான் பார்க்க முடியாது.
சிரம் ஜீவிதுமாஶம்ஸே ருதந்தீம் சாபி மைதிலீம்। ஸா நூநம் விதவா ராஜ்யம் ஸபுத்ரா காரயிஷ்யஸி
நான் நீண்ட நாட்கள் வாழ்வேன் என்று நம்பவில்லை; மைதிலியை அழுகிறவளாகவும் பார்க்க விரும்பவில்லை; நிச்சயம், நீ உன் மகனுடன் விதவைபோல் அரசை ஆள்வாய்.
ஸதீம் த்வாமஹமத்யந்தம் வ்யவஸ்யாம்யஸதீம் ஸதீம்। ரூபிணீம் விஷஸம்யுக்தாம் பீத்வேவ மதிராம் நரஃ
நீ வெளிப்படையில் நல்லவளாக இருந்தாலும், உண்மையில் தீயவளாகவே நான் நினைக்கிறேன்; அழகான உருவத்தில் விஷம் கலந்தது போல, மதுவை அருந்தியவன் போல்.
அந்ரு'தைர்பத மாம் ஸாந்த்வைஃ ஸாந்த்வயந்தீ ஸ்ம பாஷஸே। கீதஶப்தேந ஸம்ருத்ய லுப்தோ ம்ரு'கமிவாவதீஃ
உண்மையிலேயே, பொய்யான ஆறுதல் வார்த்தைகளைச் சொல்லி என்னை ஏமாற்றினாய்; பாடலால் மிருகத்தை வலைவைக்கும் வேட்டைக்காரன் போல் என்னை அழித்துவிட்டாய்.