தச்ச்ருத்வா ஶோகஸம்தப்தா ஸம்தாபயஸி மாம் ப்ரு'ஶம்। ஆவிஷ்டாஸி க்ரு'ஹே ஶூந்யே ஸா த்வம் பரவஶம் கதா
அதை கேட்டபோது துக்கத்தில் மூழ்கி, நீ எனக்கு மிகுந்த வேதனை கொடுக்கிறாய்; இந்த வெறுமையான வீட்டில் நீ மனம் குழம்பி, பிறரின் கட்டுப்பாட்டுக்குள் சென்றுவிட்டாய்.
இக்ஷ்வாகூணாம் குலே தேவி ஸம்ப்ராப்தஃ ஸுமஹாநயம்। அநயோ நயஸம்பந்நே யத்ர தே விக்ரு'தா மதிஃ
தேவி, இக்ஷ்வாகு வம்சத்தில் பெரிய துயரம் வந்துவிட்டது; நீதியில் நிலைத்திருந்த உன் மனம் இப்போது வழிதவறி விட்டது.
நஹி கிம்சிதயுக்தம் வா விப்ரியம் வா புரா மம। அகரோஸ்த்வம் விஶாலாக்ஷி தேந ந ஶ்ரத்ததாமி தே
பெரிய கண்களையுடையவளே, நீ முன்பு எனக்கு தவறானதும் விருப்பமில்லாததும் எதையும் செய்யவில்லை; அதனால் உன்னைப் பற்றி இப்படி நம்ப முடியவில்லை.
நநு தே ராகவஸ்துல்யோ பரதேந மஹாத்மநா। பஹுஶோ ஹி ஸ்ம பாலே த்வம் கதாஃ கதயஸே மம
நிச்சயமாக, இராகவன் உனக்கு பாரதனுக்கு சமமானவன்தான்; சிறு வயதில் நீ பலமுறை எனக்கு இப்படிச் சொன்னதுண்டு.
தஸ்ய தர்மாத்மநோ தேவி வநே வாஸம் யஶஸ்விநஃ। கதம் ரோசயஸே பீரு நவ வர்ஷாணி பஞ்ச ச
பயப்படுகிறவளே, அந்த தர்மத்தில் நிலைத்த புகழ்பெற்றவனான இராமனுக்கு பதினான்கு ஆண்டுகள் காட்டில் வாழ வேண்டும் என்று நீ எப்படி விரும்புகிறாய்?
அத்யந்தஸுகுமாரஸ்ய தஸ்ய தர்மே க்ரு'தாத்மநஃ। கதம் ரோசயஸே வாஸமரண்யே ப்ரு'ஶதாருணே
மிகவும் மென்மையானதும், தர்மத்தில் நிலைத்த மனமுடையவனும் ஆன அவன், அந்த கடுமையான காட்டில் வாழ வேண்டும் என்று நீ எப்படி விரும்புகிறாய்?
ரோசயஸ்யபிராமஸ்ய ராமஸ்ய ஶுபலோசநே। தவ ஶுஶ்ரூஷமாணஸ்ய கிமர்தம் விப்ரவாஸநம்
அழகான கண்களையுடையவளே, உனக்கு அன்பாகவும் உனக்கு சேவை செய்யும் இராமனை நீ ஏன் நாடு விட்டு அனுப்ப விரும்புகிறாய்?
ராமோ ஹி பரதாத் பூயஸ்தவ ஶுஶ்ரூஷதே ஸதா। விஶேஷம் த்வயி தஸ்மாத் து பரதஸ்ய ந லக்ஷயே
இராமன் எப்போதும் பாரதனைவிட உனக்கு அதிகமாக சேவை செய்கிறான்; இந்த விஷயத்தில் பாரதனிடம் உனக்கு எந்தச் சிறப்பும் நான் காணவில்லை.
ஶுஶ்ரூஷாம் கௌரவம் சைவ ப்ரமாணம் வசநக்ரியாம்। கஸ்து பூயஸ்தரம் குர்யாதந்யத்ர புருஷர்ஷபாத்
அந்த மகானைத் தவிர, இன்னொருவன் சேவை, மரியாதை, சொல்லும் செயலும் அதிகமாகச் செய்ய முடியுமா?
பஹூநாம் ஸ்த்ரீஸஹஸ்ராணாம் பஹூநாம் சோபஜீவிநாம்। பரிவாதோऽபவாதோ வா ராகவே நோபபத்யதே
பல ஆயிரம் பெண்கள் மற்றும் பலர் சார்ந்திருப்பவர்களிடையே, இராகவனிடம் ஒருபோதும் குற்றச்சாட்டு அல்லது பழி எதுவும் இல்லை.
ஸாந்த்வயந் ஸர்வபூதாநி ராமஃ ஶுத்தேந சேதஸா। க்ரு'ஹ்ணாதி மநுஜவ்யாக்ரஃ ப்ரியைர்விஷயவாஸிநஃ
மனசு தூயவனான இராமன், எல்லா உயிர்களிடமும் இனிய சொற்களால் மனதை வெல்லுகிறான்; மக்கள் அனைவரும் அவனை விரும்புகிறார்கள்.
ஸத்யேந லோகாஞ் ஜயதி த்விஜாந் தாநேந ராகவஃ। குரூஞ் சுஶ்ரூஷயா வீரோ தநுஷா யுதி ஶாத்ரவாந்
இராகவன் உண்மையால் உலகங்களை வெல்லுகிறான்; தானத்தால் பிராமணர்களை வெல்லுகிறான்; பெரியவர்களுக்கு சேவையால், போரில் வில்லால் எதிரிகளை வெல்லுகிறான்.
ஸத்யம் தாநம் தபஸ்த்யாகோ மித்ரதா ஶௌசமார்ஜவம்। வித்யா ச குருஶுஶ்ரூஷா த்ருவாண்யேதாநி ராகவே
உண்மை, தானம், தவம், துறவு, நட்பு, தூய்மை, நேர்மை, கல்வி, பெரியவர்களுக்கு சேவை — இவை எல்லாம் ராகவனில் நிலைத்திருக்கின்றன.
தஸ்மிந்நார்ஜவஸம்பந்நே தேவி தேவோபமே கதம்। பாபமாஶம்ஸஸே ராமே மஹர்ஷிஸமதேஜஸி
நேர்மையால் நிரம்பியவராகவும், தேவர்களுக்கு ஒப்பானவராகவும் இருக்கும் ராமனிடம், மகத்தான ஷிகளுக்கு இணையான ஒளியுடையவரிடம், நீ எவ்வாறு தீமை நினைக்கிறாய், தேவியே?
ந ஸ்மராம்யப்ரியம் வாக்யம் லோகஸ்ய ப்ரியவாதிநஃ। ஸ கதம் த்வத்க்ரு'தே ராமம் வக்ஷ்யாமி ப்ரியமப்ரியம்
நான் யாரிடமும் கடுமையான வார்த்தை பேசினேன் என்று நினைவில்லை; எல்லோரிடமும் இனிமையாக பேசும் நான், உனக்காக ராமனிடம் அவனுக்குத் துன்பம் தரும் வார்த்தையை எப்படி பேச முடியும்?
க்ஷமா யஸ்மிம்ஸ்தபஸ்த்யாகஃ ஸத்யம் தர்மஃ க்ரு'தஜ்ஞதா। அப்யஹிம்ஸா ச பூதாநாம் தம்ரு'தே காகதிர்மம
தாங்கும் மனம், தவம், துறவு, உண்மை, தர்மம், நன்றி, எல்லா உயிர்களிடமும் இரக்கம் — இவை யாரிடம் இருக்கின்றனவோ, அவரைத் தவிர வேறு யாரிடம் நான் செல்வேன்?
மம வ்ரு'த்தஸ்ய கைகேயி கதாந்தஸ்ய தபஸ்விநஃ। தீநம் லாலப்யமாநஸ்ய காருண்யம் கர்துமர்ஹஸி
நான் வயதானவன், துறவறம் மேற்கொண்டவன், துன்பத்தில் அழும் ஏழை; கைகேயி, எனக்கு இரக்கம் காட்ட வேண்டும்.
ப்ரு'திவ்யாம் ஸாகராந்தாயாம் யத் கிம்சிததிகம்யதே। தத் ஸர்வம் தவ தாஸ்யாமி மா ச த்வம் மந்யுமாவிஶ
இந்த பூமியில் கடல் எல்லை வரை எது கிடைக்குமோ, அதை எல்லாம் உனக்கு தருகிறேன்; ஆனால், கோபம் உன்னை ஆட்கொள்ள விடாதே.
அஞ்ஜலிம் குர்மி கைகேயி பாதௌ சாபி ஸ்ப்ரு'ஶாமி தே। ஶரணம் பவ ராமஸ்ய மாதர்மோ மாமிஹ ஸ்ப்ரு'ஶேத்
கைகேயி, நான் கைகளை கூப்பி உன் கால்களைத் தொடுகிறேன்; ராமனுக்கு நீ அடைக்கலமாக இரு; தர்மத்திற்கு எதிரானது என்னைத் தொட வேண்டாம்.
இதி துஃகாபிஸம்தப்தம் விலபந்தமசேதநம்। கூர்ணமாநம் மஹாராஜம் ஶோகேந ஸமபிப்லுதம்
இவ்வாறு துயரால் வாடி, அழுது, உணர்விழந்து, திகைத்து, பேருந்துயரால் முழுமையாக மூழ்கிய மன்னன் இருந்தான்.
பாரம் ஶோகார்ணவஸ்யாஶு ப்ரார்தயந்தம் புநஃ புநஃ। ப்ரத்யுவாசாத கைகேயீ ரௌத்ரா ரௌத்ரதரம் வசஃ
துயரக் கடலைத் தாண்ட வேண்டும் என்று மீண்டும் மீண்டும் வேண்டிக்கொண்டபோது, கைகேயி முன்பைவிடக் கடுமையான வார்த்தைகளைச் சொன்னாள்.
யதி தத்த்வா வரௌ ராஜந் புநஃ ப்ரத்யநுதப்யஸே। தார்மிகத்வம் கதம் வீர ப்ரு'திவ்யாம் கதயிஷ்யஸி
இரண்டு வரங்களை வழங்கி, இப்போது அதற்காக வருந்துகிறாயே அரசே, நீ தர்மவான் என்று உலகில் எப்படி கூறுவாய், வீரா?
யதா ஸமேதா பஹவஸ்த்வயா ராஜர்ஷயஃ ஸஹ। கதயிஷ்யந்தி தர்மஜ்ஞ தத்ர கிம் ப்ரதிவக்ஷ்யஸி
பல அரச ஷிகள் உன்னுடன் கூடி, தர்மத்தைப் பற்றி பேசும்போது, நீ என்ன பதில் கூறுவாய், தர்மத்தை அறிந்தவனே?
யஸ்யாஃ ப்ரஸாதே ஜீவாமி யா ச மாமப்யபாலயத்। தஸ்யாஃ க்ரு'தா மயா மித்யா கைகேய்யா இதி வக்ஷ்யஸி
அவளின் அருளால் நான் வாழ்கிறேன், அவள் என்னை பாதுகாத்தாள், ஆனாலும் கைகேயியை நான் ஏமாற்றினேன் என்று நீ சொல்லப்போகிறாயா?
கில்பிஷம் த்வம் நரேந்த்ராணாம் கரிஷ்யஸி நராதிப। யோ தத்த்வா வரமத்யைவ புநரந்யாநி பாஷஸே
மன்னர்களில் நீ பழி ஏற்படுத்துவாய்; ஒரு வரம் கொடுத்து, பின்னர் வேறு விதமாக பேசுகிறாய், மனிதர்களின் தலைவனே.
ஶைப்யஃ ஶ்யேநகபோதீயே ஸ்வமாம்ஸம் பக்ஷிணே ததௌ। அலர்கஶ்சக்ஷுஷீ தத்த்வா ஜகாம கதிமுத்தமாம்
சைப்யன், குருவி காக்கைக்கும் தன் இறைச்சியைத் தானமாகக் கொடுத்தான்; அலர்க்கன், தன் கண்களை விட்டுக்கொடுத்து உயர்ந்த நிலையை அடைந்தான்.
ஸாகரஃ ஸமயம் க்ரு'த்வா ந வேலாமதிவர்ததே। ஸமயம் மாந்ரு'தம் கார்ஷீஃ பூர்வவ்ரு'த்தமநுஸ்மரந்
கடல் ஒரு வரம்பு வைத்தபோது அதை மீறுவதில்லை; நீயும் முன்பு நடந்ததை நினைத்து, உன் வாக்கை மீறாதே.
ஸ த்வம் தர்மம் பரித்யஜ்ய ராமம் ராஜ்யேऽபிஷிச்ய ச। ஸஹ கௌஸல்யயா நித்யம் ரந்துமிச்சஸி துர்மதே
நீ தர்மத்தை விட்டுவிட்டு, ராமனை அரசனாக்கி, எப்போதும் கௌசல்யாவுடன் மகிழ விரும்புகிறாய், கெட்ட மனம் கொண்டவனே.
பவத்வதர்மோ தர்மோ வா ஸத்யம் வா யதி வாந்ரு'தம்। யத்த்வயா ஸம்ஶ்ருதம் மஹ்யம் தஸ்ய நாஸ்தி வ்யதிக்ரமஃ
இது தர்மமா, அதர்மமா, உண்மையா, பொய்யா எனினும், நீ எனக்கு அளித்த வாக்கை மீற முடியாது.
அஹம் ஹி விஷமத்யைவ பீத்வா பஹு தவாக்ரதஃ। பஶ்யதஸ்தே மரிஷ்யாமி ராமோ யத்யபிஷிச்யதே
நான் இப்போதே உன் முன்னிலையில் விஷம் குடித்து, உன் கண்முன்னே இறந்துவிடுவேன்; ராமன் அரசனாக்கப்பட்டால்.