கைகேயீமப்ரவீத் க்ருத்தோ நிர்தஹந்நிவ தேஜஸா। ந்ரு'ஶம்ஸே துஷ்டசாரித்ரே குலஸ்யாஸ்ய விநாஶிநி
அவரது உள்உருவின் வெப்பத்தில் எரிகின்றவனாக, கோபத்துடன் கைகேயியிடம் சொன்னார்: 'கொடூரி, தீய நடத்தை உடையவளே, இந்தக் குடும்பத்தை அழிப்பவளே!'
கிம் க்ரு'தம் தவ ராமேண பாபே பாபம் மயாபி வா। ஸதா தே ஜநநீதுல்யாம் வ்ரு'த்திம் வஹதி ராகவஃ
'இராமன் உனக்கு என்ன தீங்கு செய்தான், அல்லது நான் என்ன தவறு செய்தேன், பாவி? இராகவன் எப்போதும் உன்னை தாயைப் போலவே மதித்து நடந்தான்.'
தஸ்யைவம் த்வமநர்தாய கிம்நிமித்தமிஹோத்யதா। த்வம் மயாऽऽத்மவிநாஶாய பவநம் ஸ்வம் நிவேஶிதா
'அப்படியிருக்க, நீ இவ்வளவு தீமை செய்ய எதற்காக முயல்கிறாய்? உன்னை இந்த வீட்டில் நான் வைத்துள்ளேன், ஆனால் நீ என் அழிவையே நாடுகிறாய்.'
அவிஜ்ஞாநாந்ந்ரு'பஸுதா வ்யாலா தீக்ஷ்ணவிஷா யதா। ஜீவலோகோ யதா ஸர்வோ ராமஸ்யாஹ குணஸ்தவம்
'அறியாமல், அரச குமாரி, நீ கூரிய விஷம் கொண்ட பாம்பு போல; உலகம் முழுவதும் இராமனின் நல்லொழுக்கத்தைப் புகழும் போது—'
அபராதம் கமுத்திஶ்ய த்யக்ஷ்யாமீஷ்டமஹம் ஸுதம்। கௌஸல்யாம் ச ஸுமித்ராம் ச த்யஜேயமபி வா ஶ்ரியம்
எந்த குற்றத்துக்காக என் மனதிற்குப் பிடித்த மகனை விட்டுவிட வேண்டும்? நான் கௌசல்யாவையும் சுமித்திரையையும் கூட விட்டு விடுவேன்; என் செல்வத்தையும் துறக்க முடியும்.
அபஶ்யதஸ்து மே ராமம் நஷ்டம் பவதி சேதநம்। திஷ்டேல்லோகோ விநா ஸூர்யம் ஸஸ்யம் வா ஸலிலம் விநா
நான் இராமனைப் பார்க்க முடியாவிட்டால் என் உயிரும் சிந்தையும் போய்விடும்; உலகம் சூரியன் இல்லாமல் நிலைக்குமா, பயிர்கள் தண்ணீர் இல்லாமல் வளருமா?
ந து ராமம் விநா தேஹே திஷ்டேத்து மம ஜீவிதம்। ததலம் த்யஜ்யதாமேஷ நிஶ்சயஃ பாபநிஶ்சயே
இராமன் இல்லாமல் என் உயிர் இந்த உடலில் நீடிக்காது; ஆகவே, இந்த பாவமான தீர்மானத்தை உடனே கைவிடு.
அபி தே சரணௌ மூர்த்நா ஸ்ப்ரு'ஶாம்யேஷ ப்ரஸீத மே। கிமர்தம் சிந்திதம் பாபே த்வயா பரமதாருணம்
நான் உன் கால்களை என் தலையால் தொடத் தயாராக இருக்கிறேன்; எனக்கு தயவு செய். பாவமுள்ளவளே, நீ ஏன் இவ்வளவு கொடூரமான எண்ணத்தை நினைத்தாய்?
அத ஜிஜ்ஞாஸஸே மாம் த்வம் பரதஸ்ய ப்ரியாப்ரியே। அஸ்து யத்தத்த்வயா பூர்வம் வ்யாஹ்ரு'தம் ராகவம் ப்ரதி
நீ எனது பாரதன் மீது உள்ள பாசத்தையோ விரோதத்தையோ சோதிக்க விரும்பினால், நீ முன்பு இராகவனைப் பற்றி சொன்னதைப் போலவே நடக்கட்டும்.
ஸ மே ஜ்யேஷ்டஸுதஃ ஶ்ரீமாந் தர்மஜ்யேஷ்ட இதீவ மே। தத் த்வயா ப்ரியவாதிந்யா ஸேவார்தம் கதிதம் பவேத்
அவன் என் மூத்த மகன், புகழும் தர்மத்திலும் முதன்மை பெற்றவன்; நீ இனிமையாக பேசும் போது சொன்னது, சேவை செய்வதற்காகத்தான்.
தச்ச்ருத்வா ஶோகஸம்தப்தா ஸம்தாபயஸி மாம் ப்ரு'ஶம்। ஆவிஷ்டாஸி க்ரு'ஹே ஶூந்யே ஸா த்வம் பரவஶம் கதா
அதை கேட்டபோது துக்கத்தில் மூழ்கி, நீ எனக்கு மிகுந்த வேதனை கொடுக்கிறாய்; இந்த வெறுமையான வீட்டில் நீ மனம் குழம்பி, பிறரின் கட்டுப்பாட்டுக்குள் சென்றுவிட்டாய்.
இக்ஷ்வாகூணாம் குலே தேவி ஸம்ப்ராப்தஃ ஸுமஹாநயம்। அநயோ நயஸம்பந்நே யத்ர தே விக்ரு'தா மதிஃ
தேவி, இக்ஷ்வாகு வம்சத்தில் பெரிய துயரம் வந்துவிட்டது; நீதியில் நிலைத்திருந்த உன் மனம் இப்போது வழிதவறி விட்டது.
நஹி கிம்சிதயுக்தம் வா விப்ரியம் வா புரா மம। அகரோஸ்த்வம் விஶாலாக்ஷி தேந ந ஶ்ரத்ததாமி தே
பெரிய கண்களையுடையவளே, நீ முன்பு எனக்கு தவறானதும் விருப்பமில்லாததும் எதையும் செய்யவில்லை; அதனால் உன்னைப் பற்றி இப்படி நம்ப முடியவில்லை.
நநு தே ராகவஸ்துல்யோ பரதேந மஹாத்மநா। பஹுஶோ ஹி ஸ்ம பாலே த்வம் கதாஃ கதயஸே மம
நிச்சயமாக, இராகவன் உனக்கு பாரதனுக்கு சமமானவன்தான்; சிறு வயதில் நீ பலமுறை எனக்கு இப்படிச் சொன்னதுண்டு.
தஸ்ய தர்மாத்மநோ தேவி வநே வாஸம் யஶஸ்விநஃ। கதம் ரோசயஸே பீரு நவ வர்ஷாணி பஞ்ச ச
பயப்படுகிறவளே, அந்த தர்மத்தில் நிலைத்த புகழ்பெற்றவனான இராமனுக்கு பதினான்கு ஆண்டுகள் காட்டில் வாழ வேண்டும் என்று நீ எப்படி விரும்புகிறாய்?
அத்யந்தஸுகுமாரஸ்ய தஸ்ய தர்மே க்ரு'தாத்மநஃ। கதம் ரோசயஸே வாஸமரண்யே ப்ரு'ஶதாருணே
மிகவும் மென்மையானதும், தர்மத்தில் நிலைத்த மனமுடையவனும் ஆன அவன், அந்த கடுமையான காட்டில் வாழ வேண்டும் என்று நீ எப்படி விரும்புகிறாய்?
ரோசயஸ்யபிராமஸ்ய ராமஸ்ய ஶுபலோசநே। தவ ஶுஶ்ரூஷமாணஸ்ய கிமர்தம் விப்ரவாஸநம்
அழகான கண்களையுடையவளே, உனக்கு அன்பாகவும் உனக்கு சேவை செய்யும் இராமனை நீ ஏன் நாடு விட்டு அனுப்ப விரும்புகிறாய்?
ராமோ ஹி பரதாத் பூயஸ்தவ ஶுஶ்ரூஷதே ஸதா। விஶேஷம் த்வயி தஸ்மாத் து பரதஸ்ய ந லக்ஷயே
இராமன் எப்போதும் பாரதனைவிட உனக்கு அதிகமாக சேவை செய்கிறான்; இந்த விஷயத்தில் பாரதனிடம் உனக்கு எந்தச் சிறப்பும் நான் காணவில்லை.
ஶுஶ்ரூஷாம் கௌரவம் சைவ ப்ரமாணம் வசநக்ரியாம்। கஸ்து பூயஸ்தரம் குர்யாதந்யத்ர புருஷர்ஷபாத்
அந்த மகானைத் தவிர, இன்னொருவன் சேவை, மரியாதை, சொல்லும் செயலும் அதிகமாகச் செய்ய முடியுமா?
பஹூநாம் ஸ்த்ரீஸஹஸ்ராணாம் பஹூநாம் சோபஜீவிநாம்। பரிவாதோऽபவாதோ வா ராகவே நோபபத்யதே
பல ஆயிரம் பெண்கள் மற்றும் பலர் சார்ந்திருப்பவர்களிடையே, இராகவனிடம் ஒருபோதும் குற்றச்சாட்டு அல்லது பழி எதுவும் இல்லை.
ஸாந்த்வயந் ஸர்வபூதாநி ராமஃ ஶுத்தேந சேதஸா। க்ரு'ஹ்ணாதி மநுஜவ்யாக்ரஃ ப்ரியைர்விஷயவாஸிநஃ
மனசு தூயவனான இராமன், எல்லா உயிர்களிடமும் இனிய சொற்களால் மனதை வெல்லுகிறான்; மக்கள் அனைவரும் அவனை விரும்புகிறார்கள்.
ஸத்யேந லோகாஞ் ஜயதி த்விஜாந் தாநேந ராகவஃ। குரூஞ் சுஶ்ரூஷயா வீரோ தநுஷா யுதி ஶாத்ரவாந்
இராகவன் உண்மையால் உலகங்களை வெல்லுகிறான்; தானத்தால் பிராமணர்களை வெல்லுகிறான்; பெரியவர்களுக்கு சேவையால், போரில் வில்லால் எதிரிகளை வெல்லுகிறான்.
ஸத்யம் தாநம் தபஸ்த்யாகோ மித்ரதா ஶௌசமார்ஜவம்। வித்யா ச குருஶுஶ்ரூஷா த்ருவாண்யேதாநி ராகவே
உண்மை, தானம், தவம், துறவு, நட்பு, தூய்மை, நேர்மை, கல்வி, பெரியவர்களுக்கு சேவை — இவை எல்லாம் ராகவனில் நிலைத்திருக்கின்றன.
தஸ்மிந்நார்ஜவஸம்பந்நே தேவி தேவோபமே கதம்। பாபமாஶம்ஸஸே ராமே மஹர்ஷிஸமதேஜஸி
நேர்மையால் நிரம்பியவராகவும், தேவர்களுக்கு ஒப்பானவராகவும் இருக்கும் ராமனிடம், மகத்தான ஷிகளுக்கு இணையான ஒளியுடையவரிடம், நீ எவ்வாறு தீமை நினைக்கிறாய், தேவியே?
ந ஸ்மராம்யப்ரியம் வாக்யம் லோகஸ்ய ப்ரியவாதிநஃ। ஸ கதம் த்வத்க்ரு'தே ராமம் வக்ஷ்யாமி ப்ரியமப்ரியம்
நான் யாரிடமும் கடுமையான வார்த்தை பேசினேன் என்று நினைவில்லை; எல்லோரிடமும் இனிமையாக பேசும் நான், உனக்காக ராமனிடம் அவனுக்குத் துன்பம் தரும் வார்த்தையை எப்படி பேச முடியும்?
க்ஷமா யஸ்மிம்ஸ்தபஸ்த்யாகஃ ஸத்யம் தர்மஃ க்ரு'தஜ்ஞதா। அப்யஹிம்ஸா ச பூதாநாம் தம்ரு'தே காகதிர்மம
தாங்கும் மனம், தவம், துறவு, உண்மை, தர்மம், நன்றி, எல்லா உயிர்களிடமும் இரக்கம் — இவை யாரிடம் இருக்கின்றனவோ, அவரைத் தவிர வேறு யாரிடம் நான் செல்வேன்?
மம வ்ரு'த்தஸ்ய கைகேயி கதாந்தஸ்ய தபஸ்விநஃ। தீநம் லாலப்யமாநஸ்ய காருண்யம் கர்துமர்ஹஸி
நான் வயதானவன், துறவறம் மேற்கொண்டவன், துன்பத்தில் அழும் ஏழை; கைகேயி, எனக்கு இரக்கம் காட்ட வேண்டும்.
ப்ரு'திவ்யாம் ஸாகராந்தாயாம் யத் கிம்சிததிகம்யதே। தத் ஸர்வம் தவ தாஸ்யாமி மா ச த்வம் மந்யுமாவிஶ
இந்த பூமியில் கடல் எல்லை வரை எது கிடைக்குமோ, அதை எல்லாம் உனக்கு தருகிறேன்; ஆனால், கோபம் உன்னை ஆட்கொள்ள விடாதே.
அஞ்ஜலிம் குர்மி கைகேயி பாதௌ சாபி ஸ்ப்ரு'ஶாமி தே। ஶரணம் பவ ராமஸ்ய மாதர்மோ மாமிஹ ஸ்ப்ரு'ஶேத்
கைகேயி, நான் கைகளை கூப்பி உன் கால்களைத் தொடுகிறேன்; ராமனுக்கு நீ அடைக்கலமாக இரு; தர்மத்திற்கு எதிரானது என்னைத் தொட வேண்டாம்.
இதி துஃகாபிஸம்தப்தம் விலபந்தமசேதநம்। கூர்ணமாநம் மஹாராஜம் ஶோகேந ஸமபிப்லுதம்
இவ்வாறு துயரால் வாடி, அழுது, உணர்விழந்து, திகைத்து, பேருந்துயரால் முழுமையாக மூழ்கிய மன்னன் இருந்தான்.