கதாசிதுபகாரேண க்ரு'தேநைகேந துஷ்யதி। ந ஸ்மரத்யபகாராணாம் ஶதமப்யாத்மவத்தயா
ஒரு உதவிக்காகவே அவர் திருப்தி அடைவார்; தானே நினைத்து, நூறு தவறுகளையும் மனதில் வைத்துக்கொள்ளார்.
ஶீலவ்ரு'த்தைர்ஜ்ஞாநவ்ரு'த்தைர்வயோவ்ரு'த்தைஶ்ச ஸஜ்ஜநைஃ। கதயந்நாஸ்த வை நித்யமஸ்த்ரயோக்யாந்தரேஷ்வபி
நல்ல பண்பும், அறிவும், வயதும் பெற்ற பெரியவர்களுடன், ஆயுதங்களில் தேர்ந்தவர்களிடையிலும், அவர் எப்போதும் உரையாடி இருப்பார்.
புத்திமாந் மதுராபாஷீ பூர்வபாஷீ ப்ரியம்வதஃ। வீர்யவாந்ந ச வீர்யேண மஹதா ஸ்வேந விஸ்மிதஃ
அவர் புத்திசாலி, இனிமையாகப் பேசுபவர், முதலில் பேசுபவர், மனம் கவரும் வார்த்தைகள் சொல்வவர்; பெரிய வீர்யம் இருந்தும், அதனால் ஆச்சரியப்படாதவர்.
ந சாந்ரு'தகதோ வித்வாந் வ்ரு'த்தாநாம் ப்ரதிபூஜகஃ। அநுரக்தஃ ப்ரஜாபிஶ்ச ப்ரஜாஶ்சாப்யநுரஜ்யதே
அவர் பொய் பேசாதவர், அறிவுடையவர், மூதாட்டிகளை மதிப்பவர்; மக்கள் அவரை நேசிப்பார்கள், அவரும் மக்களை நேசிப்பார்.
ஸாநுக்ரோஶோ ஜிதக்ரோதோ ப்ராஹ்மணப்ரதிபூஜகஃ। தீநாநுகம்பீ தர்மஜ்ஞோ நித்யம் ப்ரக்ரஹவாந் ஶுசிஃ
அவர் இரக்கம் கொண்டவர், கோபத்தை வென்றவர், பிராமணர்களை மதிப்பவர்; துன்பப்படுவோருக்கு கருணை காட்டுபவர், தர்மத்தை அறிந்தவர், எப்போதும் கட்டுப்பாட்டும் தூய்மையும் உடையவர்.
குலோசிதமதிஃ க்ஷாத்ரம் ஸ்வதர்மம் பஹு மந்யதே। மந்யதே பரயா ப்ரீத்யா மஹத் ஸ்வர்கபலம் ததஃ
தன் குலத்துக்கு ஏற்ற மனம் கொண்டவர்; க்ஷத்திரிய தர்மத்தை மிக மதிப்பவர்; அதனால் கிடைக்கும் சொர்க்கப் பலத்தை மிகுந்த பாசத்துடன் எண்ணுபவர்.
நாஶ்ரேயஸி ரதோ யஶ்ச ந விருத்தகதாருசிஃ। உத்தரோத்தரயுக்தீநாம் வக்தா வாசஸ்பதிர்யதா
அவர் நல்லதல்லாதவற்றில் மனம் இடார்; முரண்பாடான பேச்சில் ரசிப்பதில்லை; ஒவ்வொன்றாக நியாயமான வார்த்தைகள் பேசுபவர்; வாக்கில் தலைசிறந்தவர் போல.
அரோகஸ்தருணோ வாக்மீ வபுஷ்மாந் தேஶகாலவித்। லோகே புருஷஸாரஜ்ஞஃ ஸாதுரேகோ விநிர்மிதஃ
அவர் ஆரோக்கியமானவர், இளமையுடன், நன்றாகப் பேசுபவர், அழகானவர், இடம் காலம் அறிந்தவர்; உலகில் மனிதர்களில் சிறந்தவர், ஒரே ஒரு நல்லவர் என அறியப்பட்டவர்.
ஸ து ஶ்ரேஷ்டைர்குணைர்யுக்தஃ ப்ரஜாநாம் பார்திவாத்மஜஃ। பஹிஶ்சர இவ ப்ராணோ பபூவ குணதஃ ப்ரியஃ
அவர் மிக உயர்ந்த குணங்கள் கொண்ட அரசகுமாரர்; மக்களுக்கு உயிர் போலப் பிரியமானவர்.
ஸர்வவித்யாவ்ரதஸ்நாதோ யதாவத் ஸாங்கவேதவித்। இஷ்வஸ்த்ரே ச பிதுஃ ஶ்ரேஷ்டோ பபூவ பரதாக்ரஜஃ
அனைத்து கல்வி விரதங்களிலும் முழுமையாக ஈடுபட்டவர்; வேதங்களையும் அதன் அங்கங்களையும் முறையாக அறிந்தவர்; அம்பு வீச்சில் தந்தையைவிட சிறந்தவர், பரதனுக்கு மூத்தவராக இருந்தார்.
கல்யாணாபிஜநஃ ஸாதுரதீநஃ ஸத்யவாக்ரு'ஜுஃ। வ்ரு'த்தைரபிவிநீதஶ்ச த்விஜைர்தர்மார்ததர்ஶிபிஃ
நல்ல வம்சத்தில் பிறந்தவர், நல்லவர், துன்பம் இல்லாதவர், உண்மை பேசுபவர், நேர்மையானவர்; பெரியவர்களாலும் தர்மம், பொருள் அறிந்த இருமுறை பிறந்தவர்களாலும் நன்றாக பயிற்சி பெற்றவர்.
தர்மகாமார்ததத்த்வஜ்ஞஃ ஸ்ம்ரு'திமாந் ப்ரதிபாநவாந்। லௌகிகே ஸமயாசாரே க்ரு'தகல்போ விஶாரதஃ
தர்மம், காமம், பொருள் ஆகியவற்றின் சாரத்தை அறிந்தவர்; நல்ல நினைவும் புத்தியும் உடையவர்; உலக வழக்கிலும், நேர்மையான நடப்பிலும் நிபுணர்.
நிப்ரு'தஃ ஸம்வ்ரு'தாகாரோ குப்தமந்த்ரஃ ஸஹாயவாந்। அமோகக்ரோதஹர்ஷஶ்ச த்யாகஸம்யமகாலவித்
அவர் அமைதியானவர், வெளிப்படையாக இல்லாதவர், ரகசிய ஆலோசனை வைத்திருப்பவர்; நண்பர்கள் உடன் இருப்பவர்; கோபம், மகிழ்ச்சி வீணாகச் செலவழிப்பதில்லை; தியாகம், கட்டுப்பாடு எப்போது செய்ய வேண்டும் என்பதையும் அறிந்தவர்.
த்ரு'டபக்திஃ ஸ்திரப்ரஜ்ஞோ நாஸத்க்ராஹீ ந துர்வசஃ। நிஸ்தந்த்ரீரப்ரமத்தஶ்ச ஸ்வதோஷபரதோஷவித்
அவர் உறுதியான பக்தி கொண்டவர், நிலையான அறிவு உடையவர், பொய்யை ஏற்காதவர், கடுமையாகப் பேசாதவர்; சோர்வில்லாதவர், எப்போதும் விழிப்புடன் இருப்பவர்; தன் குறையும் பிறருடைய குறையும் அறிந்தவர்.
ஶாஸ்த்ரஜ்ஞஶ்ச க்ரு'தஜ்ஞஶ்ச புருஷாந்தரகோவிதஃ। யஃ ப்ரக்ரஹாநுக்ரஹயோர்யதாந்யாயம் விசக்ஷணஃ
வேதங்களிலும் நூல்களிலும் தேர்ந்தவர், நன்றியுணர்வு கொண்டவர், மனிதர்களின் இயல்பை நன்கு அறிந்தவர்; எப்போது கடுமை, எப்போது தயை காட்ட வேண்டும் என்பதில் நீதியோடு அறிவுடன் நடக்க வல்லவர்.
ஸத்ஸம்க்ரஹாநுக்ரஹணே ஸ்தாநவிந்நிக்ரஹஸ்ய ச। ஆயகர்மண்யுபாயஜ்ஞஃ ஸம்த்ரு'ஷ்டவ்யயகர்மவித்
நல்லவர்களை சேர்த்து அவர்களுக்கு ஆதரவு தருவதிலும், ஒவ்வொருவருக்கும் தக்க இடம் வழங்கி, ஒழுங்கை நிலைநாட்டுவதிலும் சிறந்தவர்; செல்வம் சேர்க்கும் வழிகளையும், செலவுகளை முறையாக பயன்படுத்துவதையும் அறிவவர்.
ஶ்ரைஷ்ட்யம் சாஸ்த்ரஸமூஹேஷு ப்ராப்தோ வ்யாமிஶ்ரகேஷு ச। அர்ததர்மௌ ச ஸம்க்ரு'ஹ்ய ஸுகதந்த்ரோ ந சாலஸஃ
அயுதங்களின் எல்லா வகைகளிலும், கலந்த ஆயுதங்களிலும் சிறந்தவர்; பொருளும் தர்மமும் இரண்டையும் காப்பாற்றி, மகிழ்ச்சியுடன் வாழ்வதிலும், சோம்பல் இல்லாதவரும் ஆவார்.
வைஹாரிகாணாம் ஶில்பாநாம் விஜ்ஞாதார்தவிபாகவித்। ஆரோஹே விநயே சைவ யுக்தோ வாரணவாஜிநாம்
உலகியலான கலைகளையும், தொழில்களையும் பகுத்தறிந்து, யானைகள் மற்றும் குதிரைகளை பயிற்றுவிப்பதிலும், ஒழுங்குபடுத்துவதிலும் திறமை பெற்றவர்.
தநுர்வேதவிதாம் ஶ்ரேஷ்டோ லோகேऽதிரதஸம்மதஃ। அபியாதா ப்ரஹர்தா ச ஸேநாநயவிஶாரதஃ
வில்லியல் நிபுணர்களில் மிகச் சிறந்தவர், உலகில் பெரிய ரத வீரராக மதிக்கப்படுபவர்; எதிரிகளை எதிர்கொள்வதில், போரிடுவதிலும், படைகளை அமைப்பதில் வல்லவர்.
அப்ரத்ரு'ஷ்யஶ்ச ஸம்க்ராமே க்ருத்தைரபி ஸுராஸுரைஃ। அநஸூயோ ஜிதக்ரோதோ ந த்ரு'ப்தோ ந ச மத்ஸரீ
போரில் கோபமடைந்த தேவர்கள், அசுரர்களாலும் வெல்ல முடியாதவர்; பொறாமை இல்லாதவர், கோபத்தை வென்றவர், அகந்தை மற்றும் பொறாமை இல்லாதவர்.
நாவஜ்ஞேயஶ்ச பூதாநாம் ந ச காலவஶாநுகஃ। ஏவம் ஶ்ரேஷ்டைர்குணைர்யுக்தஃ ப்ரஜாநாம் பார்திவாத்மஜஃ
யாராலும் இகழப்பட முடியாதவர், காலத்தின் கட்டுப்பாட்டிற்கும் உட்படாதவர்; இவ்வாறு உயர்ந்த நல்ல பண்புகள் கொண்டவர் அந்த அரசரின் மகன்.
ஸம்மதஸ்த்ரிஷு லோகேஷு வஸுதாயாஃ க்ஷமாகுணைஃ। புத்த்யா ப்ரு'ஹஸ்பதேஸ்துல்யோ வீர்யே சாபி ஶசீபதேஃ
மூன்று உலகிலும் பொறுமை காரணமாக மதிக்கப்படுபவர், பூமியைப் போல சகிப்புத்தன்மை கொண்டவர்; அறிவில் ப்ருஹஸ்பதிக்கு சமமானவர், வலிமையில் சச்சியின் ஆண்டவரைப் போலவர்.
ததா ஸர்வப்ரஜாகாந்தைஃ ப்ரீதிஸம்ஜநநைஃ பிதுஃ। குணைர்விருருசே ராமோ தீப்தஃ ஸூர்ய இவாம்ஶுபிஃ
அனைத்து மக்களாலும் விரும்பப்படும் நல்ல பண்புகளால், தந்தைக்கு மகிழ்ச்சி அளிப்பவராக இராமன், தனது கதிர்களால் பிரகாசிக்கும் சூரியனைப் போல ஒளிவீசினார்.
தமேவம்வ்ரு'த்தஸம்பந்நமப்ரத்ரு'ஷ்யபராக்ரமம்। லோகநாதோபமம் நாதமகாமயத மேதிநீ
இவ்வாறு நல்ல நடத்தை, வெல்ல முடியாத வீரத்துடன், உலகின் ஆண்டவரைப் போல, உலகமே அவரை பாதுகாவலராக விரும்பியது.
ஏதைஸ்து பஹுபிர்யுக்தம் குணைரநுபமைஃ ஸுதம்। த்ரு'ஷ்ட்வா தஶரதோ ராஜா சக்ரே சிந்தாம் பரம்தபஃ
இத்தகைய ஒப்பற்ற பல நல்ல பண்புகள் மகனிடம் காண, பகைவரை வெல்வதில் வல்ல அரசர் தசரதன் ஆழ்ந்த சிந்தனையில் ஆழ்ந்தார்.
அத ராஜ்ஞோ பபூவைவ வ்ரு'த்தஸ்ய சிரஜீவிநஃ। ப்ரீதிரேஷா கதம் ராமோ ராஜா ஸ்யாந்மயி ஜீவதி
பழையவனாகவும், நீண்ட ஆயுளுடன் வாழ்ந்த அரசருக்கு, 'நான் உயிருடன் இருக்கும்போதே இராமன் அரசனாக வேண்டும்' என்ற ஆசை ஏற்பட்டது.
ஏஷா ஹ்யஸ்ய பரா ப்ரீதிர்ஹ்ரு'தி ஸம்பரிவர்ததே। கதா நாம ஸுதம் த்ரக்ஷ்யாம்யபிஷிக்தமஹம் ப்ரியம்
இவனுக்கான இந்த பேரன்பு என் மனதில் எப்போதும் திரும்பத் திரும்ப வருகிறது; என் பிரியமான மகனை அரசனாக அபிஷேகம் செய்யப்படுகிறான் என்று எப்போது பார்க்கப்போகிறேன் என்று நினைக்கிறேன்.
வ்ரு'த்திகாமோ ஹி லோகஸ்ய ஸர்வபூதாநுகம்பகஃ। மத்தஃ ப்ரியதரோ லோகே பர்ஜந்ய இவ வ்ரு'ஷ்டிமாந்
அவன் உலகத்தின் வளர்ச்சியை விரும்புகிறான், எல்லா உயிர்களுக்கும் கருணை கொண்டவன்; மக்களுக்கு என்னைவிட அதிகம் பிடித்தவன், மழை பொழியும் மேகத்தைப் போல.
யமஶக்ரஸமோ வீர்யே ப்ரு'ஹஸ்பதிஸமோ மதௌ। மஹீதரஸமோ த்ரு'த்யாம் மத்தஶ்ச குணவத்தரஃ
வீரத்தில் யமனுக்கும் இந்திரனுக்கும் சமமானவர், அறிவில் ப்ருஹஸ்பதிக்கு இணையானவர்; நிலமலையைப் போல நிலைத்த மனம் கொண்டவர், நல்ல பண்புகளில் என்னைவிட மேலானவர்.
மஹீமஹமிமாம் க்ரு'த்ஸ்நாமதிதிஷ்டந்தமாத்மஜம்। அநேந வயஸா த்ரு'ஷ்ட்வா யதா ஸ்வர்கமவாப்நுயாம்
இந்த வயதில் என் மகன் இந்த முழு பூமியையும் ஆண்டுகொள்வதை நான் பார்க்க முடிந்தால், அது எனக்கு சொர்க்கம் அடைந்தது போலவே இருக்கும்.