அஶ்ருபூர்ணமுகீம் தீநாம் க்ரு'ஶாமநஶநேந ச। ஶோகத்யாநபராம் தீநாம் நித்யம் துஃகபராயணாம்
அவளது முகம் கண்ணீரால் நிரம்பி, மனம் தளர்ந்து, உண்ணாமையால் மெலிந்து, சோகத்திலும் தியானத்திலும் மூழ்கி, எப்போதும் துயரத்தில் வாழ்ந்தாள்.
ப்ரியம் ஜநமபஶ்யந்தீம் பஶ்யந்தீம் ராக்ஷஸீகணம்। ஸ்வகணேந ம்ரு'கீம் ஹீநாம் ஶ்வகணேநாவ்ரு'தாமிவ
தனக்குப் பிடித்தவர்களை காண முடியாமல், ராட்சசியர்கள் சூழ, தன் கூட்டத்திலிருந்து பிரிக்கப்பட்ட மான் ஒன்று நாய்கள் கூட்டத்தால் சூழப்பட்டதைப் போல் இருந்தாள்.
நீலநாகாபயா வேண்யா ஜகநம் கதயைகயா। நீலயா நீரதாபாயே வநராஜ்யா மஹீமிவ
ஒரு நீல நிற ஜடையால் இடுப்பில் கோடு போனது, மேகங்கள் விலகிய பின்பு ஒரு ஆற்றால் கோடு போன வனநாட்டின் நிலத்தைப் போல் இருந்தது.
ஸுகார்ஹாம் துஃகஸம்தப்தாம் வ்யஸநாநாமகோவிதாம்। தாம் விலோக்ய விஶாலாக்ஷீமதிகம் மலிநாம் க்ரு'ஶாம்
இன்பத்திற்கு உரியவளாய், துயரால் சுடப்பட்டு, துன்பங்களைத் தாங்கத் தெரியாதவளாய், அகன்ற கண்களுடன், மேலும் மேலும் மெலிந்து அழுக்கடைந்தவளாக இருந்தாள்.
தர்கயாமாஸ ஸீதேதி காரணைருபபாதிபிஃ। ஹ்ரியமாணா ததா தேந ரக்ஷஸா காமரூபிணா
அவள் சீதையே என்று பல காரணங்களால் நிச்சயித்தான்; ஏனெனில், அப்போது அந்த உருவம் மாற்றும் ராட்சசனால் கடத்தப்பட்டவள் இதுவே.
யதாரூபா ஹி த்ரு'ஷ்டா ஸா ததாரூபேயமம்கநா। பூர்ணசந்த்ராநநாம் ஸுப்ரூம் சாருவ்ரு'த்தபயோதராம்
அப்போது கண்ட உருவமே இப்போது இவளுக்கும் உள்ளது; பூரண சந்திரனைப் போல் முகம், அழகான புருவம், வட்டமான மார்பகங்கள் கொண்டவள்.
குர்வதீம் ப்ரபயா தேவீம் ஸர்வா விதிமிரா திஶஃ। தாம் நீலகண்டீம் பிம்போஷ்டீம் ஸுமத்யாம் ஸுப்ரதிஷ்டிதாம்
அவள் தன் ஒளியால் எல்லா திசைகளையும் இருளில் இருந்து விடுவித்த தேவியைப் போல், கருநிற கழுத்தும், பிம்பிப்பழம் போல் சிவந்த உதடுகளும், மெலிந்த இடுப்பும், உறுதியான நிற்பும் கொண்டவள்.
ஸீதாம் பத்மபலாஶாக்ஷீம் மந்மதஸ்ய ரதிம் யதா। இஷ்டாம் ஸர்வஸ்ய ஜகதஃ பூர்ணசந்த்ரப்ரபாமிவ
தாமரை இதழ் போன்ற கண்கள் கொண்ட சீதா, உலகத்திற்கெல்லாம் மனமகிழ்ச்சி அளிப்பவளாக, பூரண சந்திரன் போல் பிரகாசமுள்ளவளாக இருந்தாள்.
பூமௌ ஸுதநுமாஸீநாம் நியதாமிவ தாபஸீம்। நிஃஶ்வாஸபஹுலாம் பீரும் புஜகேந்த்ரவதூமிவ
மண்ணில் அமர்ந்திருக்கும் இளமையான உருவம் கொண்ட, தவம் செய்பவளைப் போல் அமைதியுடன் இருந்தாள்; ஆழ்ந்த மூச்சு விடும் பயந்தவளாக, பாம்பரசனின் மனைவியைப் போலத் தோன்றினாள்.
ஶோகஜாலேந மஹதா விததேந ந ராஜதீம்। ஸம்ஸக்தாம் தூமஜாலேந ஶிகாமிவ விபாவஸோஃ
பெரும் துக்கம் சூழ்ந்ததால், அவள் ஒளி வெளிப்படவில்லை; புகைமூட்டில் மூடப்பட்ட தீப்பொறியைப் போல இருந்தாள்.
தாம் ஸ்ம்ரு'தீமிவ ஸம்திக்தாம்ரு'த்திம் நிபதிதாமிவ। விஹதாமிவ ச ஶ்ரத்தாமாஶாம் ப்ரதிஹதாமிவ
அவள் நினைவுகள் குழப்பமடைந்தவையாகவும், வளம் வீழ்ந்ததுபோலும், நம்பிக்கை நசிந்ததுபோலும், எதிர்பார்ப்பு முற்றிலும் தடையடைந்ததுபோலும் தெரிந்தது.
ஸோபஸர்காம் யதா ஸித்திம் புத்திம் ஸகலுஷாமிவ। அபூதேநாபவாதேந கீர்திம் நிபதிதாமிவ
வெற்றி இடையூறுகளால் சிக்கிக்கொண்டதுபோலும், அறிவு கலங்கியதுபோலும், பொய்யான பழியால் புகழ் வீழ்ந்ததுபோலும் இருந்தாள்.
ராமோபரோதவ்யதிதாம் ரக்ஷோகணநிபீடிதாம்। அபலாம் ம்ரு'கஶாவாக்ஷீம் வீக்ஷமாணாம் ததஸ்ததஃ
இராமனின் பிரிவால் வாடியவளும், ராட்சசர்கள் பலர் துன்புறுத்தியவளும், பலவீனமடைந்தவளும், மான் கன்றின் கண்கள் போன்றவளும், இடம் இடமாக பார்த்தாள்.
பாஷ்பாம்புபரிபூர்ணேந க்ரு'ஷ்ணவக்ராக்ஷிபக்ஷ்மணா। வதநேநாப்ரஸந்நேந நிஃஶ்வஸந்தீம் புநஃ புநஃ
கருப்பு வளைந்த கண்ணிமைகள் கொண்ட முகம் கண்ணீரால் நிரம்பி, மகிழ்ச்சி இல்லாமல், மீண்டும் மீண்டும் ஆழ்ந்த மூச்சு விட்டாள்.
மலபங்கதராம் தீநாம் மண்டநார்ஹாமமண்டிதாம்। ப்ரபாம் நக்ஷத்ரராஜஸ்ய காலமேகைரிவாவ்ரு'தாம்
அழுக்கு மற்றும் சேற்றுடன், மனம் தளர்ந்தவளாய், அலங்காரம் செய்யத் தகுதியானவளாக இருந்தும் அலங்காரம் இல்லாமல், நட்சத்திரங்களின் அரசனின் ஒளி கருமேகங்கள் மூடியதுபோல் இருந்தாள்.
தஸ்ய ஸம்திதிஹே புத்திஸ்ததா ஸீதாம் நிரீக்ஷ்ய ச। ஆம்நாயாநாமயோகேந வித்யாம் ப்ரஶிதிலாமிவ
சீதையை இப்படிப் பார்த்த போது, அவளது நிலை மனதை கலங்கச் செய்தது; பழக்கமின்றி கல்வி தளர்ந்ததுபோல் உணர்ந்தான்.
துஃகேந புபுதே ஸீதாம் ஹநுமாநநலம்க்ரு'தாம்। ஸம்ஸ்காரேண யதா ஹீநாம் வாசமர்தாந்தரம் கதாம்
துயரால் அலங்காரம் இழந்த சீதையை, ஹனுமான் அறிந்தான்; போதிய புனிதம் இல்லாத சொற்கள் பொருள் மாறும் போல் அவளை உணர்ந்தான்.
தாம் ஸமீக்ஷ்ய விஶாலாக்ஷீம் ராஜபுத்ரீமநிந்திதாம்। தர்கயாமாஸ ஸீதேதி காரணைருபபாதயந்
அவளை—பெரும் கண்கள் கொண்ட, குற்றமற்ற அரசுமகளை—கவனமாகப் பார்த்து, 'இவள் சீதையே' என்று காரணங்களோடு மனதில் உறுதி செய்தான்.
வைதேஹ்யா யாநி சாம்கேஷு ததா ராமோऽந்வகீர்தயத்। தாந்யாபரணஜாலாநி காத்ரஶோபீந்யலக்ஷயத்
வைதேஹியின் உடலில் இருந்த ஆபரணங்களை, இராமன் முன்பு விவரித்திருந்தான்; அவை அவள் உடலை அலங்கரித்துக் கொண்டிருப்பதை அவன் கவனித்தான்.
ஸுக்ரு'தௌ கர்ணவேஷ்டௌ ச ஶ்வதம்ஷ்ட்ரௌ ச ஸுஸம்ஸ்திதௌ। மணிவித்ருமசித்ராணி ஹஸ்தேஷ்வாபரணாநி ச
நன்கு செய்யப்பட்ட காதணிகள் காதில் இருந்தன; அழகாக அமைந்த பற்கள்; கைகளில் ரத்தினமும் பவளமும் பதிக்கப்பட்ட ஆபரணங்கள் இருந்தன.
ஶ்யாமாநி சிரயுக்தத்வாத் ததா ஸம்ஸ்தாநவந்தி ச। தாந்யேவைதாநி மந்யேऽஹம் யாநி ராமோऽந்வகீர்தயத்
நீண்ட நாட்கள் அணிந்ததால் அவை கருமையாகவும், வடிவமைப்பில் அழகாகவும் இருந்தன; இராமன் கூறியவை இவைதான் என்று நம்புகிறேன்.
தத்ர யாந்யவஹீநாநி தாந்யஹம் நோபலக்ஷயே। யாந்யஸ்யா நாவஹீநாநி தாநீமாநி ந ஸம்ஶயஃ
இங்கு இல்லாதவை எனக்கு தெரியவில்லை; அவளிடம் இருந்து இல்லாமல் போகவில்லை என்றவை இவைதான் என்பதில் சந்தேகம் இல்லை.
பீதம் கநகபட்டாபம் ஸ்ரஸ்தம் தத்வஸநம் ஶுபம்। உத்தரீயம் நகாஸக்தம் ததா த்ரு'ஷ்டம் ப்லவம்கமைஃ
மஞ்சள் நிறம் மற்றும் தங்க அச்சு பதித்த மேலுடுப்பு சற்றே வழிந்தது; அந்த அழகான உடை மரங்களில் சிக்கியதை குரங்குகள் பார்த்தனர்.
பூஷணாநி ச முக்யாநி த்ரு'ஷ்டாநி தரணீதலே। அநயைவாபவித்தாநி ஸ்வநவந்தி மஹாந்தி ச
முக்கியமான ஆபரணங்கள் தரையில் கிடந்தன; அவை அவளால் அகற்றப்பட்ட பெரியதும் ஒலிக்கக்கூடியதும் ஆகியவை.
இதம் சிரக்ரு'ஹீதத்வாத் வஸநம் க்லிஷ்டவத்தரம்। ததாப்யநூநம் தத்வர்ணம் ததா ஶ்ரீமத்யதேதரத்
இந்த உடை நீண்ட நாட்கள் அணிந்ததால் அதிகமாக அழுக்கடைந்தது; இருந்தாலும் அதன் நிறம் குறையவில்லை, முன்புபோல் பிரகாசமாக உள்ளது.
இயம் கநகவர்ணாம்கீ ராமஸ்ய மஹிஷீ ப்ரியா। ப்ரணஷ்டாபி ஸதீ யஸ்ய மநஸோ ந ப்ரணஶ்யதி
இந்த பொன்னிறமானவள் இராமனின் அன்பு மனைவி; இழந்தாலும், அவள் அவன் மனதில் என்றும் நீங்கவில்லை.
இயம் ஸா யத்க்ரு'தே ராமஶ்சதுர்பிரிஹ தப்யதே। காருண்யேநாந்ரு'ஶம்ஸ்யேந ஶோகேந மதநேந ச
இவளுக்காகவே இராமன் இங்கே நான்கு விதமாக வேதனைப்படுகிறான்: இரக்கம், தயை, துக்கம், காதல் — இவை எல்லாம் அவனை வாட்டுகின்றன.
ஸ்த்ரீ ப்ரணஷ்டேதி காருண்யாதாஶ்ரிதேத்யாந்ரு'ஶம்ஸ்யதஃ। பத்நீ நஷ்டேதி ஶோகேந ப்ரியேதி மதநேந ச
இவளைப் பற்றி இராமன், 'பெண் தொலைந்துவிட்டாள்' என்று இரக்கத்தால், 'அடைக்கலம் நாடியவள்' என்று தயையால், 'மனைவி இழந்துவிட்டேன்' என்று துக்கத்தால், 'பிரியமானவள்' என்று காதலால் அழைக்கிறான்.
அஸ்யா தேவ்யா யதாரூபமம்கப்ரத்யம்கஸௌஷ்டவம்। ராமஸ்ய ச யதாரூபம் தஸ்யேயமஸிதேக்ஷணா
இந்த தேவியின் உடலும், உறுப்புகளும் எவ்வளவு அழகு, அதுபோலவே இராமனும் அழகானவன்; கருங் கண்கள் கொண்ட இவள் அவனுடையவள்தான்.
அஸ்யா தேவ்யா மநஸ்தஸ்மிம்ஸ்தஸ்ய சாஸ்யாம் ப்ரதிஷ்டிதம்। தேநேயம் ஸ ச தர்மாத்மா முஹூர்தமபி ஜீவதி
இந்த தேவியின் மனம் அவனிடம் நிலைத்திருக்கிறது; அவனுடைய மனமும் இவளிடம் உறுதியாக உள்ளது. அதனால் தான், அந்த தர்மமிகு இராமனும் இவளும் ஒரு கணம் கூட உயிரோடு இருக்கிறார்கள்.