இப்போது இராமாயணத்தின் அயோத்தியா காண்டத்தின் நாற்பத்தாறு மற்றும் நாற்பத்திஏழாம் அதிகாரங்களின் நிகழ்வுகளை, அந்தச் சுருக்கமான சாகா வரிசையில், நாம் புனிதமான சுருக்கக் கதையாகக் காணலாம். இராமர், சீதையுடன் தமசா நதிக்கரையில் அமைதியாக தங்கியிருந்தார். அங்கு அவர், சகோதரனான லக்ஷ்மணனை நோக்கி, "இது நமக்கு காட்டில் வாழும் முதல் இரவு, சௌமித்ரி! காட்டில் வாழ்வது உனக்கு மங்களகரமாக இருக்க வேண்டும்; மனதில் கவலை கொள்ளாதே," என்று கூறினார். சுற்றிலும் காட்டுகள் வெறிச்சோடி, விலங்குகளும் பறவைகளும் தங்கள் உறைவிடங்களில் ஒளிந்திருப்பதை இராமர் சுட்டிக்காட்டினார். "இன்று, அயோத்தியா நகரம் நம்மை இழந்துவிட்டதற்காக, அதன் மக்கள்—ஆணும் பெண்ணும்—துக்கத்தில் மூழ்கியிருப்பார்கள்," என இராமர் வருத்தமுடன் கூறினார். "நம்மை ஆளாக நேசித்த அந்த மக்கள், அரசருக்காகவும், உனக்காகவும், எனக்காகவும், சத்ருக்னனுக்கும், பரதனுக்கும் துக்கம் கொள்வார்கள். என் தந்தையும், என் உயர்ந்த தாயும், நம்மை நினைத்து அழுதுகொண்டே கண்ணை இழக்க வேண்டாம்," என இராமர் அக்கறையுடன் சொன்னார். "ஆனால், பரதன் நியாயமானவன்; அவர் என் தந்தையும் தாயையும் தர்மத்தாலும், பொருளாலும், காமத்தாலும் சமாதானப்படுத்துவார். பரதனின் கருணையை நினைத்தபோது, எனக்கு அவர்களுக்காக கவலை இல்லை," என்றார். "நீ எனக்கு துணையாக வந்துள்ளாய், சௌமித்ரி; இனி சீதையை பாதுகாப்பதில் நீ உதவ வேண்டும்," என்று இராமர் சொன்னார். "இன்று இரவு, இந்த நதிக்கரையில் உறங்குவது எனக்கு விருப்பம்," என்றார். இவ்வாறு கூறியபின், அவர் சூமந்திரனிடம், "குதிரைகளை கவனமாகப் பார்த்துக்கொள்," என்று பணித்தார். சூமந்திரன், சூரியன் மறையும் போது, குதிரைகளை நிறுத்தி, அவற்றுக்கு போதிய தீனமும் கொடுத்து அருகிலிருந்தார். இரவு வந்ததும், இராமர், லக்ஷ்மணன் இருவரும் சேர்ந்து, இராமருக்காக இலைகளால் படுக்கையமைத்தனர். அந்த தமசா நதிக்கரையில் அமைந்த படுக்கையில், இராமர், சீதையுடன், லக்ஷ்மணனுடன் படுத்தார். சோர்ந்த இராமர் தூங்கியபோது, லக்ஷ்மணன் இராமரது பல நல்ல பண்புகளை சூமந்திரனிடம் பகிர்ந்தார். அவர் அந்த இரவு முழுவதும் விழித்திருந்து, இராமரது உயர்ந்த பண்புகளை கூறிக்கொண்டிருந்தார். அடுத்த நாள் காலை, தமசா நதிக்கரையில், இராமர் எழுந்து, லக்ஷ்மணனை நோக்கி, "சௌமித்ரி, பாரேன், நம்மை அன்புடன் பின்தொடர்ந்த அயோத்தியா மக்கள் இங்கே மரங்களின் கீழ் தங்கியிருக்கிறார்கள். அவர்கள் தங்கள் வீடுகளை மறந்து, நம்மை மட்டுமே நினைத்திருக்கிறார்கள். அவர்கள் நம்மை விட்டு விலக விரும்பாமல், தங்கள் உயிரையே விடுவார்கள் போலிருக்கிறது. அவர்கள் இன்னும் தூங்கும் போதே நாம் விரைவாக ரதத்தில் ஏறி, பயப்படாமல் வழி தொடரலாம்," என்றார். "நாம் அவர்களுக்கு இன்னும் துன்பம் தரக்கூடாது; அவர்கள் தங்களால் ஏற்பட்ட துயரத்திலிருந்து விடுவார்கள், ஆனால் நம்மால் மேலும் துன்பம் அடையக்கூடாது," என்று இராமர் சோகம் கலந்த மனதுடன் கூறினார். லக்ஷ்மணன் சம்மதித்தார்: "நீ சொல்வது சரி, இராமா; விரைவாக நாம் ரதத்தில் ஏறுவோம்," என்றார். உடனே இராமர் சூமந்திரனிடம், "ரதத்தை விரைவாக தயார் செய்; நான் காட்டுக்குச் செல்ல வேண்டும். இங்கிருந்து விரைவாக ஓட்டிச் செல்," என்று கூறினார். சூமந்திரன் விரைந்து நல்ல குதிரைகளால் ரதத்தை இணைத்து, இராமரிடம் பணிவுடன், "இங்கே உங்கள் ரதம் தயார், இராமா! சீதையுடன், லக்ஷ்மணனுடன் ஏறுங்கள்; எல்லாம் நலமாக இருக்கட்டும்," என்றார். இராமர், சீதையுடன், லக்ஷ்மணனுடன், சூமந்திரனுடன் ரதத்தில் ஏறி, வேகமாக ஓடச் சொன்னார். அவர்கள் அந்த வேகமாக ஓடும் தமசா நதியை கடந்தனர். பின், முட்கள் இல்லாத, பாதுகாப்பான பெரிய பாதையில் சென்றனர். மக்கள் தங்களை பின்தொடர வேண்டாம் என்பதற்காக, "சூமந்திரா, ரதத்தை வடக்கே திருப்பு; பின்னர் மீண்டும் திருப்பிச் செல், மக்கள் நம்முடைய பாதையை அறியமாட்டார்கள்," என்று இராமர் சூமந்திரனிடம் கூறினார். சூமந்திரன் அதுபோலவே செய்து, மீண்டும் இராமரிடம் வந்து, ரதத்தைத் தயாராக வைத்தார். பின்னர் இராமர், சீதையுடன், லக்ஷ்மணனுடன், ரதத்தில் ஏறி, சூமந்திரன் காட்டுக்குள் செல்லும் பாதையில் குதிரைகளை ஓட்டினார். நல்ல அறிகுறிகள் தோன்ற, இராமர், சூமந்திரன், சீதை, லக்ஷ்மணன் ஆகியோர் காட்டை நோக்கி பயணத்தைத் தொடங்கினர். அடுத்த அதிகாரம் தொடங்குகிறது. அந்த இரவு கடந்ததும், இராமரை இழந்த அயோத்தியா மக்கள் துக்கத்தில் உறைந்தனர். அவர்கள் கண்களில் கண்ணீர் பெருகி, மீண்டும் மீண்டும் பார்த்தும், இராமரை காண முடியாமல் துயரத்தில் அழுதனர். இராமரை இழந்தவர்களாக, அவர்கள் முகங்களில் துக்கம் தென்பட்டது. அந்த நல்லவரை இழந்த துக்கத்தில், அவர்கள், "இந்த தூக்கத்துக்கு குறை! தூக்கம் நம்மை ஏமாற்றிவிட்டது; இன்று நம்மால் அகள மார்பும், வலிமை வாய்ந்த இராமரையும் காண முடியவில்லை," என்று புலம்பினர். இவ்வாறு, இராமர், சீதை, லக்ஷ்மணன், சூமந்திரன் ஆகியோர் தமசா நதிக்கரையில் தங்கிய முதல் இரவும், அயோத்தியா மக்களின் துயரமும், இராமரது கருணையும், சகோதரர்களின் அன்பும், காட்டில் அவர்கள் ஆரம்பித்த பயணமும், உணர்ச்சிப்பூர்வமாக நிகழ்ந்தது.