तदा तारा, केवलं हितमुक्त्वा, वानरराजं वालीं शुभैः वाक्यैः संबोधितवती; किन्तु तस्याः तानि वचनानि तं न प्रमोदितवन्ति, यतः स कालवशात् विनाशसमये स्थितः आसीत्। तस्याः वचनेषु चन्द्रनिभमुख्या तारेयं यदा तथा अवदत्, तदा वाली ताम् उपालभ्य इदं वचनम् अब्रवीत्। "किं कारणमस्ति येनाहं शत्रुभूतस्य भ्रातुः कोपपूर्णं निनादं सहिष्ये, सुकेशिनि? वीराणां युद्धे दुर्जयमानानां निन्दां सहिष्णुना मृत्युना अपि अधिकं तिक्तं इति मे मन्ये, भीरु। न शक्नोम्यहं युद्धे तं सुग्रीवं यो मम युद्धकामः, तस्य कण्ठदुर्बलस्य निनादं च सहितुम्। त्वं मम कृते राघवस्य विषये न शोकं कुर्याः; स धर्मज्ञः कृतज्ञश्च—कथं स पापकर्म कर्तुं शक्नुयात्? त्वं स्त्रीभिः सह निवर्तस्व; किमर्थं मां अनुवर्तसे? त्वं मम स्नेहं मैत्रीं च दर्शितवती। अहं गच्छामि सुग्रीवं प्रति; त्वं चिन्तां त्यज। अहं तस्य गर्वं जयित्वा तं न हनिष्यामि। यद् यद् स युद्धाय स्थितः इच्छति, तत् सर्वं करिष्यामि; दारुभिः मुष्टिभिश्च ताडितः स निवर्तिष्यते। स दुष्टः गर्वितः मयि न स्थातुं शक्नोति; त्वं तारा, सहाय्यं कृत्वा मम स्नेहं च प्रदर्शितवती। प्राणैः शपे, जनैश्च शपे, त्वं निषिद्धा; पर्याप्तम्—युद्धे तं भ्रातरं जित्वा पुनः आगमिष्यामि।" एवमुक्त्वा तारा सौम्यया वाचा पतिं वालीं परिष्वज्य, शनैः रुदती, तस्य प्रदक्षिणं कृत्वा तिष्ठति स्म। ततः शुभानि कर्माणि कृत्वा, विजयं कामयमाना, बुद्धिमती तारा स्त्रीभिः सह अन्तःपुरं प्रविवेश, दुःखेन मनसा। यदा तारा स्वगृहं स्त्रीभिः सह प्रविष्टा, तदा वाली क्रुद्धः, महोरग इव फणायमानः, नगरात् निर्गतः। स वालिः, महाक्रोधेन पूर्णः, दीर्घं निश्वस्य, सर्वतः शत्रुं द्रष्टुं चिक्षेप। तदा स महाबलः वाली तं सुवर्णाभं, सुविभूषितं, कटीबद्धं, वह्निसमप्रभं सुग्रीवं ददर्श। तदा बलसम्पन्नः कटीबद्धः वाली मुष्टिं समुत्क्षिप्य, त्वरया युद्धाय सुग्रीवं प्रति जगाम। मुष्टिं संकुञ्च्य, अधिकं क्रुद्धः सुग्रीवोऽपि सुवर्णाभरणं वालीं प्रति समभ्ययात्। वाली, क्रोधात् रक्तलोचनः, युद्धविशारदं सुग्रीवं शीघ्रगामिनं प्रति इदं वचनमुवाच—"एष मे महा-मुष्टिः, संकुचिताङ्गुलिः, बलसम्पन्नः, त्वां प्रहरिष्यति, तव प्राणान् हरिष्यति।" एवं उक्ते, सुग्रीवोऽपि क्रुद्धः वालिनं प्रत्युवाच—"एष मुष्टिः तव प्राणान् आदाय शिरसि पतिष्यति!" तेन ताडितः वाली क्रुद्धः शीघ्रं प्रधाव्य, असृग्विस्रावं कृत्वा, गिरीणामिव पतनं प्रपेदे। ततः सुग्रीवः विलम्बं विना महाबलात् सालवृक्षं समूलं निष्कृष्य, तेन वालिनं ताडयामास, यथा वज्रेण महागिरिः ताड्यते। तेन सालताडनेन भग्नः, गुरुणा प्रहाराभिहतो वाली, भारार्दितनौकावद् सागरे संकुलः अभवत्। तौ द्वौ महाबलौ महापराक्रमौ गरुडसमवेगौ, विकृतरूपौ, नभसि इव चन्द्रसूर्यौ। अन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ, दोषान्वेषिणौ, तदा वाली बलवीर्यसमन्वितः, बलवत्तरः अभवत्। सुग्रीवः सूर्यपुत्रः महाप्रतापवान्, वालिना पराजितः, तस्य गर्वः भग्नः, बलं क्षीणम्। तदा सुग्रीवः वालिना संग्रामे राघवस्य समीपे कोपं प्रदर्शयन्, शाखाभिः, पर्वतशिखरैः, वज्रनखैश्च प्रहारं कुर्वन् दृष्टः। मुष्टिभिः, जानुभिः, पादैः, भुजाभिश्च बारं बारं तयोः युद्धं घोरं, वृत्रेन्द्रयोरिव। तौ वानरौ, रक्तलेपितौ, वनचरौ, परस्परं घोरनिनादं कृत्वा, मेघयोरिव शब्दं कुर्वन्तौ युद्धं कृतवन्तौ। तदा राघवः सुग्रीवं वानराधिपतिं दुर्बलं, सर्वतः पश्यन्तं ददर्श। ततः रामः महातेजाः, वानरराजस्य क्लेशं दृष्ट्वा, वालिवधकामः, बाणं निरीक्ष्य स्थितः। तदा रामः विषधरसरिसृपसदृशं बाणं धनुषि स्थाप्य, पूर्णमुत्कर्ष्य, यमः कालयन्त्रं यथा, सञ्जग्राह। तस्य धनुषः सञ्ज्ञायाः शब्दं श्रुत्वा, विमाननायकाः, मृगाश्च, भयभीता, युगान्ते मूढा इव पलायिताः। तदा राघवेण विमुक्तः स महाबलः बाणः, गर्जननादः, विद्युत्समप्रभः, वालिनः उरसि पतितः। ततः तेन महाबलेन बाणेन ताडितः वाली वानरराजः, महाबलसम्पन्नः, भूमौ शीघ्रं पतितः। स इन्द्रध्वज इव पूर्णचन्द्रे पतितः, शोभाहीनः, अश्वयुजमासे मूर्च्छितः, कण्ठे अश्रुभिः परिवृतः, शनैः दुःखितं शब्दं मुमोच। पुरुषश्रेष्ठः रामः, युगान्ते यम इव, परमं सुवर्णरजतभूषितं, दीप्तं रिपुघ्नं बाणं मुक्त्वा, हर इव मुखात् वह्निं धूमं वा निष्प्रसृज्य, स्थितः। तदा रक्तधाराभिः सिक्तः, वाताहतः स्फिताशोक इव, वासवात्मजः वाली, चेतनारहितः, रणाङ्गणे पतित इन्द्रध्वज इव भूमौ न्यपतत्।