राघवः रक्तस्रावेन जलद्रवितं यज्ञवेदीं दृष्ट्वा शीघ्रं समुत्थाय गगने दृष्टवान्। तत्र तु तं दृष्ट्वा सर्वे राक्षसाः पतन्ति, तं च दृष्ट्वा रामः लक्ष्मणं समामन्त्रयामास। "लक्ष्मण, एते दुष्टाः राक्षसाः मांसभोजिनः, मनवास्त्रस्य बलात् वायुः यथा मेघान् व्याप्तुम्।" इत्युक्त्वा रामः धनुर्मुद्रयामास। ततः, तेजस्वी राघवः क्रोधेन मनवास्त्रं मरीचस्य हृदयं प्रति प्रक्षिप्तवान्। तस्मिन् अस्त्रेण मरीचः शतयोजनं समुद्रस्य गर्जनं प्रति प्रक्षिप्तः। मरीचस्य अचेतनं चक्रं दृष्ट्वा रामः लक्ष्मणं पुनः भाषितवान्, "लक्ष्मण, मनवास्त्रं यः मनुना निर्मितं, तं चित्तं भ्रमयति, किन्तु प्राणं न हरति।" "अन्ये अपि राक्षसाः हन्तव्याः, ये दानवाः यज्ञानां नाशकाः, रक्तभोजिनः च।" इत्युक्त्वा रामः अग्नेयास्त्रं गृहीत्वा सुभौशस्य हृदयं प्रति प्रक्षिप्तवान्। तस्मिन् अस्त्रेण सुभौः पातितः। ततः, राघवः वायव्यास्त्रं गृहीत्वा अन्यान् राक्षसान् नाशयामास, ऋषिभिः प्रीतः। यज्ञं समाप्तं कृत्वा, महर्षिः विश्वामित्रः दुष्टानां नाशं दृष्ट्वा राघवे वदति, "हे बलशाली, तव कार्यं सिद्धं, तव शिक्षकस्य आज्ञां पूरयित्वा, सिद्धाश्रमं पवित्रं कृतवान्।" अतः रामः लक्ष्मण च रात्रिं तत्र व्यतीतवन्तौ, हृदयेन प्रीत्युक्तौ। रात्रिः समाप्ता, प्रातःकर्माणि कृत्वा, ते विश्वामित्रं च अन्ये ऋषीन् प्रति गत्वा प्रणम्य समुत्थितवन्तौ। "हे ऋषिप्रमुख, वयं तव सेवकाः, आज्ञां दास्यामः।" इत्युक्त्वा सर्वे ऋषयः रामं अभिवाद्य वदन्ति, "हे उत्तमपुरुष, जनकः मिथिलायाः धर्मयज्ञं करिष्यति। तत्र गच्छामः।" "त्वं अपि गच्छ, हे पुरुषश्रेष्ठ, यत्र अद्भुतं धनुषं दृष्टुं योग्यः।" इत्युक्त्वा तस्य धनुषस्य महत्त्वं वर्णयन्ति। "तेन देवाः, गन्धर्वाः, दानवाः, राक्षसाः च तं धनुषं ताणुं अशक्ताः।" तस्य धनुषस्य सामर्थ्यं परीक्षणार्थं महाबलाः राजपुत्राः तं ताणुं अशक्ताः। "एषः धनुषः, हे राघव, मिथिलायाः महात्मनः अधीनं अस्ति, यत्र तव दृष्टिः धनुषं च अद्भुतं यज्ञं च पश्यसि।" इत्युक्त्वा महर्षिः सिद्धाश्रमात् गत्वा, "सर्वेभ्यः प्रणामः। अहं सिद्धाश्रमात् ज्हानवीं च उत्तरपृष्ठं गच्छामि।" इति वदन् महर्षिः कौशिकः उत्तरदिशां प्रति गत्याऽवतरति। महर्षिः गच्छन्तं, अनुयायिनः शतयोजनं गच्छन्ति, वेदज्ञाः च। सिद्धाश्रमस्य मृगपक्षिणः च महात्मनं विश्वामित्रं अनुयायिनः। तदन्तरं ऋषयः, पक्षिणः च दूरं गत्वा, सूर्यस्य अस्तं दृष्ट्वा स्नानं च अग्निपूजां कृत्वा, विश्वामित्रस्य नेतृत्वेन युक्ताः। रामः च सौमित्रिना सह, ऋषिभिः पूजितः, बुद्धिमान् विश्वामित्रस्य समक्षे उपविष्टः। ततः रामः, तेजस्वी च बलशाली, विश्वामित्रं पृष्टवान्, "हे पूज्य, एषः कः देशः, यत्र पुष्पितवन्तः वनानि विद्यमानानि? अहं श्रुतवान्, कृपया सच्चरितं वदतु।" एवं रामस्य वाक्येन प्रेरितः महर्षिः ऋषिप्रमुखः, ऋषीणां समवायस्य मध्ये तस्य देशस्य सर्वं कथयामास। तत्र एकः महातपस्वी आसीत्, कुशः इति, ब्रह्मणः जातः, धर्मज्ञः च, साधुजनैः पूजितः।