सुग्रीवः रामं राघवं सम्बोध्य हर्षपूर्णः उवाच— "अद्य तु एषः काष्ठः स्थूलः, मांसवर्जितः, तृणसमानः जातः; तव हर्षेण, हे रघुवंशानन्दन, त्वया एवं स्थितः क्षिप्तः। अत्र न ज्ञातुं शक्यते—कस्य बलं अधिकं, तव वा तस्य वा; यतः ताज्यस्य तृणस्य च अन्तरं महदस्ति, हे राघव। एष एव संशयः अस्ति, तव बलस्य तस्य च; यदि त्वं एकं सालवृक्षं विदारयेत्, तदा बलदुर्बलयोः अन्तरं स्पष्टं भविष्यति। अतः, धनुः संनद्धं कुरु, गजस्य शुण्डायाः इव आकृष्य, कर्णान्तं यावद् आक्र्ष्य, महाशरं विसृज। यदि त्वं एतं सालवृक्षं शरेण वेधयिष्यसि, न संशयः—सः विदारितः भविष्यति; पर्याप्तं विचारणया, हे नृप, निश्चितं कुरु एतत्, प्रतिज्ञां कृतवान् अस्मि। यथा त्वं तेजस्विनां श्रेष्ठः, हिमालयः महागिरिषु, सिंहः चतुष्पदेषु, एवं वीर्ये पुरुषेषु त्वं उत्तमः।" एवं सुग्रीवस्य उत्तमवाक्यानि श्रुत्वा, श्रीरामः महातेजाः धनुः आदाय, सुग्रीवस्य मनः प्रशमयितुं उद्यतवान्। सः सम्मानदायकः, महाबलम् धनुः एकं च शरं आदाय, सालवृक्षं लक्ष्यम् कृत्वा, दिशः निनादेन पूरयन् शरं विससर्ज। सः शरः, महाबलसम्पन्नः, सुवर्णमण्डितः, सप्त सालवृक्षान्, गिरिपृष्ठं, भूमिं च विदारित्वा प्रविष्टः। क्षणात्, सः त्वरितः शरः, सालवृक्षान् विदार्य, पुनः तस्यैव तूणीरं प्रविष्टः। रामशरस्य प्रभावेण सप्त सालवृक्षान् विदारितान् दृष्ट्वा, वानरश्रेष्ठः सुग्रीवः परमाश्चर्येण युक्तः अभवत्। हर्षात्, सः भूषणैः स्रंसमानैः, भूमौ शिरसा पतितः, कृताञ्जलिः राघवम् अभ्यनमन्। कृत्येन प्रमुदितः, धर्मज्ञं, सर्वास्त्रविदां श्रेष्ठं रामं, वीरं स्थितं, सुग्रीवः प्रत्युवाच— "नरश्रेष्ठ, त्वं सर्वदेवान् इन्द्रसहितान् अपि युद्धे शरैः विजेतुं समर्थः; वालीं किं वक्तव्यम्, प्रभो? येन, ककुत्स्थवंशज, सप्त सालवृक्षाः, गिरिः, भूमिः च एकेन शरेण विदारिताः—कः त्वां युद्धे स्थातुं शक्नुयात्? अद्य दुःखं नष्टम्, सुखं परमं प्राप्तम्, मित्रं महेन्द्रवरुणसमं लब्ध्वा। अद्यैव, प्रियस्य मित्रस्य निमित्तम्, ककुत्स्थवंशज, भ्रातृरूपेण शत्रुं वालिनं हन, कृताञ्जलिः प्रार्थये।" हनुमता सह रामः, लक्ष्मणः च, शीघ्रं किष्किन्धां गन्तुं उद्यताः। आगत्य, सुग्रीवः वालिनं भ्रातृगन्धिनं आह्वयितुं प्रार्थितः। सर्वे शीघ्रं किष्किन्धां, वालिनः नगरं, गत्वा, वृक्षैः आत्मानं छाद्य, घनवनं तस्थुः। सुग्रीवः, वालिनं आह्वयितुं, भीषणं गर्जनं कृतवान्, वेगेन आकाशं विदारयन्। भ्रातुः गर्जनं श्रुत्वा, वाली, महाबलः, क्रुद्धः, सूर्यः पश्चिमदिशात् उदयतीव, निर्गतः। ततः वालिसुग्रीवयोः मध्ये घोरं युद्धम् अभवत्, आकाशे बुधमङ्गलयोः संघर्षमिव। थप्पैः, कटिपट्टैः, वज्रसमानैः मुष्टिभिः, क्रोधवशात्, भ्रातरौ परस्परं ताडयामासतुः। रामः धनुः गृहीत्वा, उभयोः वीरयोः सविशेषं निरीक्षन्, देवेष्वश्विनौ इव तौ समानौ अपश्यत्। राघवः सुग्रीववालिनोः भेदं न विज्ञाय, घोरं शरं न विससर्ज। एतस्मिन्नेव काले, सुग्रीवः वालिना पराजितः, राघवस्य साहाय्यं न दृष्ट्वा, ऋष्यमूकं प्रति पलायितः। श्रान्तः, रक्तसिक्तशरीरः, ताडनैः विक्षतः, वालिना क्रुद्धेन अनुगतः, महावनं प्रविष्टः। सुग्रीवं वनं प्रविशन्तं दृष्ट्वा, वाली, शापभीतः, "मुक्तः असि" इति उद्घोष्य, बलवान् निवृत्तः। रामः, लक्ष्मणः, हनुमान् च सुग्रीवप्रविष्टं वनं जग्मुः। रामं लक्ष्मणं च आगतम् दृष्ट्वा, सुग्रीवः लज्जितः, विषण्णः, भूमिं निरीक्ष्य, इदं वचनं उवाच— "आह्वाय्य, बलं दर्शयित्वा, शत्रुं हत्वा, किं कृतं त्वया?" इदानीं सत्यं वक्तव्यम्, राघव, किमर्थं वालिनं न हतवान्? अन्यथा अत्र न स्थास्यामि।" सुग्रीवः, महात्मा, दुःखसंतप्तया वाचा एवं उक्तवान्। राघवः पुनः प्रत्युवाच— "सुग्रीव, शृणु, मित्र, कोपं त्यज; यत्कारणं शरं न विससर्जं, तद् ब्रवीमि। भूषणे, वेशे, रूपे, गतौ, त्वं च वाली च समानौ। स्वरः, तेजः, दृष्टिः, वीर्यं, वाक्—वानर, भेदं न पश्यामि। अतः, वानरश्रेष्ठ, तव वालिनः च सादृश्येन मोहितः, शत्रुनाशकं त्वरितं शरं न विससर्जम्। सादृश्यात्, प्राणान्तकं घोरं शरं न विससर्जं, यथा उभयोः मूलं न हन्यात्। यदि त्वं, वीर, मम अज्ञानात् नष्टः अभवः, तदा मम मूढता बालत्वं च प्रकटितं स्यात्, वानराधिप।" एवं रामः सुग्रीवस्य शोकं प्रशम्य, तस्य संशयं निवृत्तवान्।