मातङ्गवनवासिनः सर्वे मम समीपं किमर्थं समागताः? कच्चित् सर्वे वनवासिनः कुशलिनः? इति सुग्रीवेन पृष्टे, सर्वे वानराः सुवर्णमाल्यभूषितं वालिनं प्रति शापस्य कारणं सम्पूर्णं न्यवेदयन्। तद्वाक्यं श्रुत्वा वालिः महर्षिं समीपमगच्छत्, अञ्जलिं कृत्वा तं प्रार्थयामास। स महर्षिः तं तु उपेक्ष्य स्वाश्रमं प्रविवेश; वालिः तु शापभयात् सन्त्रस्तः अभवत्। तस्मात् शापभयात् वानरः महदृश्यमूकपर्वतं प्रविष्टुम् इच्छति न, नापि तस्य दर्शनम् अपि करोति, हे राजन्। एवं तस्य प्रवेशे सामर्थ्यं ज्ञात्वा, हे राम, अहम् अपि मन्त्रिभिः सह महद्वनं निःशङ्कः सञ्चरामि। एष काञ्चनप्रभः अस्थिपुञ्जः दुन्दुभेः, पर्वतशृङ्गसमः, यं वालिना शक्त्या क्षिप्तः। एते सप्त महान्तः सालवृक्षाः सव्याप्तशाखाः, येषां पत्राणि वालिना शक्त्या एकस्माद् अपि कम्प्यन्ते। एवं तव वालिनः अप्रतिमं बलं दर्शितम्; कथं त्वं तम् रणाङ्गणे हन्तुं समर्थः स्याः, हे राजन्? एवमुक्ते सुग्रीवेण, लक्ष्मणः सस्मितम् उवाच—किं कृतं कर्म यत्र वालिवधाय विश्वासं प्राप्स्यसि? तदा सुग्रीवः प्रत्युवाच—एते सप्त सालवृक्षाः, यान् वालिः एकैकशः न केवलं एकवारं विव्याध। रामः एकेनैव बाणेन एतान् छिनत्ति चेत्, तदा तस्य वीर्यं दृष्ट्वा वालिवधाय विश्वासो मे भविष्यति। लक्ष्मण, वालिः एकपादेन हतगवयस्य अस्थीनि द्विशतानि धनुष्मतां प्रहरणेन क्षिप्तवान्। एवं उक्त्वा, सुग्रीवः रक्तलोचनः क्षणं रामं चिन्तयित्वा पुनः तम् उवाच—वालिः वीरः, स्वबलपराक्रमाभिमानी, कीर्तिमान्, रणजितः। तस्य कर्माणि देवैरपि दुष्कराणि; तानि चिन्तयन् अहम् ऋष्यमूकं शङ्कितः प्रपन्नः। तं दुर्धर्षं, दुर्जयं, क्रुद्धं वानराधिपतिं चिन्तयन्, अहम् ऋष्यमूकात् न निष्क्रान्तः, हे आर्य। सशङ्कः, सशङ्कितचित्तः अहम् महद्वनं हनूमत्प्रमुखैः मन्त्रिभिः सह सञ्चरामि। उत्तममित्रं लब्धवानस्मि, त्वद्भक्तः अहम्; त्वां हिमालयमिव आश्रयामि, नरशार्दूल। किन्तु मम बलवान् दुष्टभ्रातुः बलं ज्ञातमस्ति; तव तु रणपराक्रमः, हे राघव, मम दृष्टिगोचरः न जातः। नाहं त्वां तेन तुलयामि, न तव अवमानं करोमि, न च भयम्; तु तस्य भीषणानि कर्माणि मां त्रासयन्ति। नूनं, हे राघव, तव वचनं, धैर्यं, रूपं च प्रमाणम्; तानि अग्नेरिव रश्मिं धत्ते, यथा भस्मना आच्छन्नः अग्निः। एतानि सुग्रीवस्य वचनानि श्रुत्वा, रामः स्मितपूर्वकं तं वानरं प्रत्युवाच—यदि त्वं न विश्वासं प्राप्नोषि अस्माकं पराक्रमे, हे वानर, तर्हि युधि तव प्रशंसनीयं प्रमाणं करिष्यामि। एवं सुग्रीवमुक्त्वा, राघवः लक्ष्मणाग्रजः तं सान्त्वयन् अङ्गुष्ठेन दुन्दुभेः शरीरं लीलया स्पृष्टवान्। महाबाहुः रामः तदस्थिदेहं ऊर्ध्वं कृत्वा अङ्गुष्ठेन दश योजनानि दूरं प्रक्षिप्तवान्। तं शरीरं दूरं क्षिप्तम् दृष्ट्वा, सुग्रीवः पुनः रामं, लक्ष्मणं च प्रमुख्य वानरांश्च सविस्मयं इदमर्थपूर्णं वचनं उवाच— पूर्वं, वयस्य, मम शरीरं ताज्यं, मांसयुक्तं, तज्जीवितं, यदा मम भ्राता वालिना क्षिप्तम्, सः च श्रान्तः मदमत्तश्च आसित्। अधुना तु, हे राघव, एतत् लघु, निर्मांसं, तृणसदृशं; तव तु प्रमुदितेन एतावद् दूरं क्षिप्तम्, हे रघुनन्दन। अत्र, कस्य बलं अधिकं—तव वा तस्य वा—निर्णेतुं न शक्यते; हि ताज्यस्य च शुष्कस्य च महान् भेदः, हे राघव। एष एव सन्देहः, प्रिय, तव बलस्य तस्य च; यदि एकं सालवृक्षं विदारयिष्यसि, तदा बलाबलस्य भेदः स्पष्टो भविष्यति। तस्मात्, धनुः संनद्धं कुरु, हस्तिहस्तमिव तान्युत्सृज्य, शरं कर्णान्तं समाकृष्य विसृज। यदि अस्य सालवृक्षस्य शरेण भेदनं करिष्यसि, न संशयः—अवश्यं स भिद्यते; पर्याप्तं विचारणाय, प्रिय, नूनं एतत् कुरु, हे राजन्, मया प्रतिज्ञातम्। यथा त्वं तेजस्विषु श्रेष्ठः, हिमालयः पर्वतश्रेष्ठः, सिंहः चतुष्पदाम् अग्रणीः, तथा त्वं पुरुषेषु पराक्रमे श्रेष्ठः। इदानीं, हे शृणु, वाल्मीकि-रामायणे कीश्किन्धाकाण्डे द्वादशः सर्गः प्रवक्ष्यते। एवं सुग्रीवस्य हितवचनं श्रुत्वा, रामः महातेजाः विश्वासार्थं धनुः जग्राह। स मानदः महद् धनुः एकं च बाणं गृहीत्वा, सालवृक्षं लक्ष्यीकृत्य, तं बाणं विससर्ज, दिशः शब्देन पूरयन्। स बाणः महावेगेन, सुवर्णभूषितः, सप्त सालवृक्षान्, गिरिशृङ्गं, भूमिं च विदार्य, निमज्जितः। सः क्षणेन, वेगेन तान् सालवृक्षान् विदार्य, पुनः तस्मिन् एव तूणे प्रविवेश। एवं सप्त सालवृक्षान् रामबाणवेगेन विदारितान् दृष्ट्वा, वानरश्रेष्ठः परमविस्मयम् अनुभवन्।