सुग्रीवः रामं प्रति सस्नेहम् इत्येवमुवाच—"माम् मदो न व्याप्नोति, यदि त्वम् युद्धे निर्भयः। वीरस्यैषा मद्यपानस्य परीक्षा रणभूमौ भवतु," इति। एवं कृत्वा, क्रोधसंयुक्तः सः स्वपितृमहेंद्रदत्तां सुवर्णमालां गृहीत्वा युद्धाय स्थितवान्। ततः वानरयूथपतिः वाली, गजः इव, दुण्डुभिं पर्वतसन्निभं शृङ्गाभ्याम् आदाय घोरनिनादं कृत्वा समुत्क्षिप्य चिक्षेप। बलवता तेन विनिघातेन सः दुण्डुभिः भूमौ पतितः, तस्य कर्णयोः रक्तधारा प्रवहन्त्यः। तदा उभयोः क्रोधप्रेरितयोः विजयाकाङ्क्षया भीषणः संग्रामः समजायत। वालीन्द्रसमतेजाः पाणिभिः जानुभिः पादैः शिलाभिः द्रुमैश्च युद्धे दुण्डुभिं सम्यग् अर्दयत्। तयोः युद्धरतयोः, असुरः क्षीणबलः अभवत्, वाली तु बलवत्तरः। ततः वाली दुण्डुभिं समुत्क्षिप्य भूमौ अपातयत्, तस्य घोरयुद्धे दुण्डुभिः निपातितः। तस्य व्रणेषु रक्तप्रवाहः प्रवहन्, स बलवान् भूमौ पतितः मृत्युम् उपागमत्। ततः वाली तस्य निष्प्राणदेहं बाहुभ्यां समुत्क्षिप्य वेगेन एकेन प्रहरणेन योजनेन प्रक्षिप्तवान्। तस्य विक्षिप्तस्य मुखात् रक्तबिन्दवः वातेन नीताः मातङ्गाश्रमस्य दिशि पतिताः। तानि रक्तबिन्दूनि पतन्ति दृष्ट्वा महर्षिः मातङ्गः कोपसमन्वितः विस्मयं जगाम—"कः अयम्?" इति। सः चिन्तयामास—"कस्य पापस्य इदं रुधिरं ममाङ्गे पतितम्? कः अयं दुर्मेधा, अनियतात्मा, मूढः?" इति। एवं उक्त्वा, सः महर्षिः बहिर्गम्य, पर्वताकारं महिषं भूमौ मृतं दृष्ट्वा, तपोबलात् तद् वानरकृत्यम् अवगम्य, तं प्रक्षिप्तवन्तं वानरम् उग्रशापेन शशाप। "अत्र अस्य प्रवेशः निषिद्धः; यदि प्रविश्यति, सः मृत्युम् आप्स्यति—यः मम आश्रमं रुधिरधाराभिः मलिनीकृतवान्। द्रुमप्रक्षेपेण एते भग्नाः, असुरदेहः च विदारितः; यदि कश्चित् मम आश्रमं योजनेन व्याप्नोति—सः दुष्टात्मा आगच्छति चेत्, नूनम् एव विनश्यति; यस्य च अमात्याः मम वनं शरणं कुर्वन्ति, तेषामपि वासः न कर्तव्यः; इमे यथेष्टं गच्छन्तु, यदि स्थास्यन्ति, तानपि शापेन बाधिष्ये। मम एषः वनः सुतवत् रक्षितः, पत्रपल्लवफलमूलनाशाय च; अद्यैव सीमा, श्वः यदि तं वानरं पश्यामि, सहस्रशः वर्षाणि सः पर्वतो भविष्यति।" एवं मुनिवचनं श्रुत्वा वानराः तस्मात् वनात् निर्गत्य, वालिनं दृष्ट्वा तेनोक्ताः—"यूयं सर्वे मातङ्गवनवासिनः मम समीपं किमर्थम् आगताः? किम् वनवासिनां कुशलम्?" तदा सर्वे वानराः सुवर्णमालाभरणं वालिनं तस्य शापस्य कारणं निवेदयामासुः। तद्वचनं श्रुत्वा वाली महर्षिं उपसंगम्य अञ्जलिं कृत्वा प्रार्थितवान्। स महर्षिः तं उपेक्ष्य, आश्रमं प्रविष्टः; वाली तु शापकण्ठकात् भीतः उद्विग्नः अभवत्। तेन कारणेन सः वानरः महाशापभयात् ऋश्यमूकं पर्वतं न प्रविशति, नापि पश्यति, हे राजन्। तस्य प्रवेशे अशक्तिं ज्ञात्वा, अहम् अपि, हे राम, मम मन्त्रिभिः सह, अनुद्विग्नः एतत् महद्वनं सञ्चरामि। एषः अस्थिपुञ्जः, पर्वतशृङ्गसन्निभः, दुण्डुभेः, वालिना विनिपातितः। अत्रैते सप्त महान्तः सालवृक्षाः, येषां शाखासु वाली बलात् पत्राणि पातयति। एवं ते रामाय तस्य अप्रतिमं बलं दर्शयित्वा, पुनः पप्रच्छ—"कथं त्वम् वालिनं युद्धे हन्तुम् उत्साहसे?" लक्ष्मणः तदा स्मितपूर्वकं सुग्रीवम् अपृच्छत्—"किं कृतं दृष्ट्वा त्वं वालिवधाय विश्वसिष्यसि?" तदा सुग्रीवः प्रत्युवाच—"एते सप्त सालवृक्षाः, येषु वाली एकस्मिन्नेव बाणेन बहुवारं विदारितवान्। रामः एते वृक्षान् एकेन बाणेन भेदयिष्यति; तदा रामस्य वीर्यं दृष्ट्वा, अहं वालिवधाय विश्वसिष्यामि।" "लक्ष्मण, वाली पुरा हत्वा महिषस्य अस्थीनि एकेन पादेन द्विशते धनुष्मते क्षेत्रे प्रक्षिप्तवान्।" इति उक्त्वा, सुग्रीवः रक्तलोचनः क्षणं रामं चिन्तयित्वा पुनः तम् उवाच—"वाली वीरः, स्वबलपराक्रमदर्पयुक्तः, प्रख्यातः, युद्धे अपराजितः। तस्य कर्म देवैरपि दुष्करम्; तानि चिन्तयित्वा अहम् ऋश्यमूकं शरणं गतः।" "तं दुरासदं, दुर्धर्षं, क्रुद्धं वानरराजं चिन्तयन्, अहम् ऋश्यमूकं न परित्यजामि, हे आर्य। सन्दिग्धः, भीतः, अहम् एतत् महद्वनं हनूमत्प्रमुखैः मन्त्रिभिः सह सञ्चरामि।