श्रीसुग्रीवः रामं प्रति स्नेहपूर्वकं स्वकथां निवेदयामास—“तत्र अहं सुग्रीवेण राज्यलुब्धेन भ्रातृस्नेहं विस्मृत्य क्रूरभावेन राज्यात् प्रतिषिद्धः। एवं वचनं ब्रुवाणं मां निर्भयः वालिः केवलवस्त्रधारिणं निर्वासितवान्। तेन निर्वासितः पत्न्याः च वियोगेन दुःखितः, हे राघव, वालिभयात् अहं सर्वां पृथिवीं वनानि च सागरांश्च विचरन्। हृतदारशोकवशात् अहं महान् ऋश्यमूकः पर्वतः प्रविष्टः, यं वालिः अन्यकारणात् प्राप्तुं न शक्नोति। एवं सर्वमिदं वैरकारणं विस्तरेण तव निगदितम्; पश्य, हे राघव, अहं निर्दोषः सन् अपि कियद् दुःखमुपागतः। सर्वलोकभीषणस्य वालिनः भीतिः कारणम्, अतः त्वं वीर, तं निगृह्य मां प्रसादयितुमर्हसि।” एवं उक्ते, धर्मज्ञः श्रीरामः प्रसन्नवदनः सुग्रीवाय न्याययुक्तं वचनं प्रोवाच—“मम एते निष्कम्पा तीक्ष्णा दीप्तिमन्तः सूर्यसमानवर्चसः बाणाः तं दुष्टवालिं कोपाविष्टं पतिष्यन्ति। यावत् अहं तं दारहरं धर्मविघातकं वालिं न पश्यामि, तावत् स जीवेत्। मम बुद्ध्या त्वं शोकसागरमग्नः दृश्यसे; अहं त्वां निश्चितं उद्धरिष्यामि, त्वं च महत् सुखमवाप्स्यसि।” एवं श्रुत्वा, हर्षोत्साहवर्धनं तद्वचनं निशम्य, सुग्रीवः परमप्रसन्नः उत्तमं वाक्यमुवाच। ततः श्रीवाल्मीकि-कृतस्य कीर्तिमतो रामायणस्य किष्किन्धाकाण्डस्य एकादशस्सर्गः आरभ्यते। रामस्य वाक्यं श्रुत्वा, हर्षोत्साहवर्धनं, सुग्रीवः राघवं सत्कृत्य स्तुतिं चकार—“नूनं त्वं तेजस्वी तीक्ष्णबाणैः प्राणघातिभिः क्रुद्धः संप्रज्वलितः स्यान्, यथा कालान्ते सूर्यः लोकान् दहेत्। वालिनः बलं विक्रमं धैर्यं च श्रुणु, ततः यथोचितं कर्तुमर्हसि। स पश्चिमसमुद्रात् आरभ्य पूर्वपर्यन्तं, दक्षिणात् उत्तरपर्यन्तं च, अनिश्रमः सूर्यादूषः पर्यटति। गिरिश्रेष्ठान् अपि शिखराणि आरोह्य, बलात् आकृष्य तानि गृह्णाति; एवं तस्य महाबलम्। बहूनि वनस्थलानि दारूणि च, बलात् वालिना भग्नानि दृश्यन्ते। कदाचित् दुन्दुभिनामकः महाबलः महिषः कैलासशृङ्गसन्निभः सहस्रगजबलसम्पन्नः आसीत्। स महाकायः स्वबलमदेन वरवशात् मोहितः सागरं नदीपतिं जगाम। स सागरं रत्नाकरं लंघयित्वा, ‘युद्धं देहि’ इति वदन् तत्र स्थितः। स तदा धर्मात्मा महाबलः सागरः, विधिना प्रेरितः, असुरं प्रति वाक्यमुवाच। ‘महर्षिसंश्रयः महान् हिमवाञ्छैलराजः शङ्करस्य श्वशुरः ख्यातः, तव युद्धलाभाय योग्यः। स प्रपातबहुलः गुहाश्च बह्वीः धाराश्च यस्य, स त्वां अतुलं तर्पयितुं क्षमः।’ एवं ज्ञात्वा स असुरश्रेष्ठः भयभीतः बाणवेगवत् हिमवन्तं वनं जगाम। तत्र दुन्दुभिः श्वेतशिलाः गजसदृश्याः तस्माद् गिरिं बहुधा क्षिपन् भूमौ पातयामास, सः घोरनादं चक्रे। तदा शान्तः सुन्दरः हिमवान् श्वेतमेघसदृशः स्वशिखरे स्थित्वा वाक्यमुवाच—‘दुन्दुभे, धर्मनिष्ठः त्वं मां न पीडयः; मुनिव्रतानां शरण्यः अस्मि, न युद्धकर्मणि प्रवृत्तः।’ एवं गिरिराजस्य वाक्यं श्रुत्वा, दुन्दुभिः क्रोधात् रक्तलोचनः प्रत्युवाच—‘यदि त्वं युद्धे अशक्तः, अथवा भीतः, तर्हि यो मां युद्धं दास्यति, तम् आचक्ष्व।’ तदा हिमवान् धर्मवक्ता वाक्यविशारदः पूर्वं न प्रोक्तः अपि सन्, क्रुद्धः तम् असुरश्रेष्ठं प्रति उवाच—‘इन्द्रपुत्रः वालिनामकः महाबलः वानरश्रेष्ठः किष्किन्धानगरे वसति। स वीर्यवान् बुद्धिमान् युद्धविशारदश्च; स त्वां एकलवं युद्धं दातुं समर्थः, इन्द्रो नमुचये इव। युद्धकामः त्वं शीघ्रं तस्य समीपं गच्छ, स नित्यं अजितः युद्धे च पराक्रान्तः।’ हिमवत्स्य वाक्यं श्रुत्वा, दुन्दुभिः कोपसमन्वितः त्वरया किष्किन्धां वालिनः पुरीं जगाम। स महाबलः दुन्दुभिः महिषरूपं गृहित्वा तीक्ष्णशृङ्गः भीषणदर्शनः जलपूरितमेघसदृशः आसीत्। स किष्किन्धाद्वारमुपेत्य घोरनिनादं कृत्वा, पृथिवीं कम्पयन्, रणमृदङ्ग इव बभूव। समीपस्थानि वृक्षान् भङ्क्त्वा, खुरैः भूमिं विदार्य, शृङ्गेण द्वारं विदारयन्, मदोन्मत्तगज इव बभूव। तदा वालिः अन्तःपुरस्थः सन् तं शब्दं श्रुत्वा, न सहमाणः, स्वपत्नीभिः सह निर्गत्य, इव चन्द्रमा ताराभिः सहितः, प्रादुरभूत्। स वानरेन्द्रः सर्ववनेचराणां स्वामी दुन्दुभिम् उपगम्य, स्पष्टार्थं मृदु वाक्यं उवाच।