पादप्रहारेण बहुशः तं द्वारदेशं निर्भिद्य, तेन उपायेन अहं निष्क्रान्तः पुनः नगरीं प्रत्यागच्छम्। तत्र, सुग्रीवेण राज्यात् प्रतिषिद्धः, सः स्वार्थसिद्ध्यर्थं भ्रातृबन्धं विस्मृत्य क्रूरतया माम् अपाकरोत्। एवं उक्त्वा, वालिना निर्भयेन, केवलं एकवस्त्रधारी कृतः अहं तस्मात् निर्वासितः। एवं तेन निष्कासितः पत्न्याः च वियोगेन वञ्चितः, हे राघव, अहं तस्य भीत्या सर्वां पृथिवीं, वनानि च सागरांश्च, विचरामि। हृतभार्यया दुःखितः, अहं महद्दर्शनं ऋष्यमूकगिरिं प्रविष्टः, यं वालिः अन्यकारणेनापि गन्तुं न शक्नोति। एवं अहं सर्वमाख्यातवान्, अस्य वैरस्य सम्पूर्णं कारणम्; पश्य राघव, कथं अहं निर्दोषः अपि एतादृशं दुःखं प्राप्तः। सर्वलोकभीषणस्य वालिनः भीत्या, हे वीर, त्वं मयि अनुग्रहं कर्तुमर्हसि, तं निरुन्धि। एवं संबोधितः, स तेजस्वी धर्मात्मा धर्मविद् राघवः, स्मयमान इव, सुग्रीवाय न्याययुक्तं वचनं प्रवक्तुम् आरब्धवान्। मम एते बाणाः, अव्ययाः तीक्ष्णाः सूर्यसमप्रभाः, कोपसमन्वितस्य तस्य दुष्टवालिनः उपरि पतिष्यन्ति। यावत् अहं तं वालिनं न पश्यामि, तव भार्याहरणकर्तारं धर्मनाशकं दुरात्मानं, तावत् स जीवेत्। मम मतिपूर्वकं पश्यामि, त्वं दुःखसागरमग्नः; अहं त्वां निश्चितं उद्धरिष्यामि, त्वं च महत् सुखं प्राप्स्यसि। एवं तस्य वचांसि श्रुत्वा, हर्षोत्साहवर्धनानि, सः सुग्रीवः परमसन्तुष्टः उत्तमानि वचनानि प्राह। शृणु, हे श्रोताः, श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे किष्किन्धाकाण्डे एकादशः सर्गः। राघवस्य वचनानि श्रुत्वा, यानि तस्य हर्षोत्साहवर्धनानि, सुग्रीवः राघवम् आदरात् पूजयित्वा स्तुतिं चकार। न संशयः, त्वं ज्वलद्भिः तीक्ष्णैः बाणैः, ये प्राणेषु विदारयन्ति, क्रुद्धः सूर्य इव प्रजाः दग्धुम् अर्हसि। शृणु, वालिनः बलं, पराक्रमं, धैर्यं च सम्यगवधानपूर्वकं; ततः यथायोग्यम् आचर। पश्चिमसमुद्रात् पूर्वं यावत्, दक्षिणतः उत्तरं यावत्, वालिः अक्लान्तः तानि सर्वाणि सूर्यस्य अनुत्थिते एव संक्रामति। पर्वतानां शिखराणि, यानि महान्यपि, आरोह्य, बलात् उत्क्षिप्य गृह्णाति, एवं तस्य महाबलम्। बहूनि दृढानि विविधानि च वनस्पतयः, तेन वालिना बलप्रदर्शनार्थं भग्नानि। अभवत् तत्र महाबलः महिषः दुन्दुभिनामकः, कैलासशिखरप्रभः, यः सहस्रगजबलसम्पन्नः। सः महाकायः स्वबलमदसमाविष्टः, वरमोहितः, सागरं नदीपतिं जगाम। सः रत्नाकरं तरङ्गिणं सागरं तीर्त्वा, 'युद्धं देहि' इति उवाच। तदा सागरः धर्मात्मा महाबलः, दैवप्रेरितः, तस्मै असुराय वचनमब्रवीत्। महर्षिसंश्रयः, विशालवनवासिनां महाश्रयः, हिमवत् नाम, शंकरस्य श्वशुरः, स पर्वतराजः। सः महाप्रपातसमायुक्तः, बहुगुहाप्रवाहवान्, तव अतुलं तुष्टिं दातुं समर्थः। तं भयभीतं ज्ञात्वा, असुरश्रेष्ठः दुन्दुभिः, शरवेगेन इव, हिमवन्तं वनं जगाम। तत्र दुन्दुभिः, गगने जलदसङ्काशः, श्वेतगजोपमशिलाः पर्वतात् बहुधा भूमौ प्रक्षिप्य, महतीं निनादं चकार। तस्मिन् काले, सौम्यः श्वेतमेघसदृशः हिमवान्, स्वशिखरे स्थितः, मृदुं वाक्यमुवाच। 'दुन्दुभे, धर्मनिष्ठः असि चेत्, मां न बाधस्व; अहं तपस्विनां धर्मकुशलः, युद्धकर्मसु न कुशलः।' एवमुक्तं गिरिश्रेष्ठस्य वचनं श्रुत्वा, दुन्दुभिः क्रोधात् रक्तलोचनः प्रत्युवाच। 'यदि त्वं युद्धे असमर्थः, वा मम भीत्या निवर्तसे, तर्हि युद्धदातारं वद, युद्धार्थी अहम्।' तदा हिमवान् धर्मविद् वाक्यकुशलः, पूर्वं न उक्तः अपि, तं असुरश्रेष्ठं क्रुद्धः उवाच। 'अस्ति बलवान् बुद्धिमान् वालिनामकः, इन्द्रस्य पुत्रः, किष्किन्धानगरे निवसन् महातेजाः वानरः। सः महाबलः, महाबुद्धिः, युद्धविशारदः; सः त्वां समरे सम्यगेकः युद्धं दातुं समर्थः, इन्द्रः नमुचये यथा।' 'त्वं शीघ्रं तस्य समीपं गच्छ, यदि युद्धमिच्छसि; सः अनिवर्त्यः सदा युद्धे विक्रान्तः।' हिमवत्स्य वचनं श्रुत्वा, दुन्दुभिः क्रोधविस्फारितः, तत्क्षणात् किष्किन्धां वालिनः पुरीं जगाम। स महाबलः दुन्दुभिः, महिषरूपं धारयन्, तीक्ष्णशृङ्गः, भीषणदर्शनः, जलपूरितमेघोपमः आसीत्। सः किष्किन्धाद्वारे सम्प्राप्तः, दुन्दुभिः महाबलः, भूमिं कम्पयन्, रणदुन्दुभिस्वन इव, भीमं रवं चकार। समीपवृक्षान् भङ्क्त्वा, पादप्रहारैः भूमिं विदार्य, शृङ्गेण द्वारं विदारयन्, मदगजसदृशः, अहंकारात् तस्थौ। तद्रवशब्दं श्रुत्वा, वालिः अन्तःपुरस्थः, न सहमाणः, पत्नीसहितः, तामिव तारां ताराभिः सह सोमः, निर्गतः।