मारिचः कश्यपः अदितिं प्रति वाचं कृत्वा प्रकटितवान्, "हे अदिति, देवाः च अहम् च सहैव एषः वरं प्रार्थितवन्तः।" ततः कश्यपः वरदानदात्रीं प्रति प्रार्थयामास, "हे वरदायिनी, त्वं परमसन्तुष्टा, त्वं वरं दातुं योग्याऽसि; हे दृढव्रता, एषः ऋषिः, पापरहितः, मम पुत्रः च अदितिसहितः भूत्वा इन्द्रस्य कनिष्ठभ्राता भवतु; यः दैवतानां दुःखितानां साहाय्यं करोति।" तदनन्तरं, रामायणस्य बालकाण्डे त्रिंशत्सर्गस्य श्रवणं कुरुत। तत्र तौ राजपुत्रौ, मनुष्याणां श्रेष्ठौ, यः समयं च स्थानं च जानन्ति, कौशिकं प्रति एते वचः प्रकटितवन्तौ, "हे वenerable, रात्रौ रात्रि-भ्रमणशीलानां दानवेषु कदा रक्षणं कर्तव्यं, तद् वद, यतः वयं तस्मिन् क्षणं न गमिष्यामः।" एषः वचनं श्रुत्वा, काकुत्स्थसुतौ, युद्धे उत्सुकं, ऋषिभिः प्रीत्या प्रशंसितं। "अद्यादि षट् रात्रिभ्यः, युवां राघवौ रक्षणं करिष्यथः; एषः ऋषिः व्रतम् उपवस्यति च मौनं धारयति।" इत्युक्त्वा, तौ महाबाहवः, षट् दिनानि रात्रिं च जाग्रतौ, महर्षिं विश्वामित्रं रक्षितवन्तौ। यदा षष्ठदिवसः समाप्तः, तदा रामः सुमित्रिं प्रति उक्तवान्, "सावधानं भव, चित्तं च कृत्वा।" यदा रामस्य वचनं श्रुत्वा, युद्धाय उत्सुकः, अग्निवेदिका प्रज्वलिता, आचार्याः च पुरोहिताः उपस्थिताः। वेदिका, दर्भकं, लघुं च पात्रं, पुष्पाणां च पर्वतं सज्जिता, विश्वामित्रेन सह पुरोहितैः प्रज्वलिता। यथाशास्त्रं यथामन्त्रं यज्ञं प्रवृत्तं, तदनन्तरं एकः महान्तं भीषणं ध्वनिः आकाशे उत्पन्नः। एकः मेघः आकाशं आवृत्य, यथा वर्षाकाले दृष्टं, तथा तौ राक्षसौ, तेषां जादुः प्रयोगं कृत्वा, आगच्छत। मारिचः च सुभाहुः, तेषां सह अनुयायिनः, मेघपातवतः, रक्तधाराः प्रक्षिप्ताः। यदा रामः तस्य वेदिकायां रक्तधारां दृष्ट्वा, त्वरितं गत्वा तान् आकाशे दृष्टवान्। तौ दृष्ट्वा, कमलनयनः रामः लक्ष्मणं प्रति उक्तवान्, "पश्य लक्ष्मण, एते दुष्ट राक्षसाः, मांसभक्षिणः, मानवास्त्रस्य बलात्, यथा मेघाः वातेन विख्याताः।" "अहं तु कर्तुं इच्छामि, न च संशयः; किन्तु एतेषां वधं कर्तुं न शक्नोमि।" इत्युक्त्वा, तीव्रगति राघवः महाशक्तिमान् मानवास्त्रं मारिचस्य चित्ते प्रक्षिप्तवान्। मारिचः तस्य मानवास्त्रस्य प्रहारात्, समुद्रस्य गर्जिते शतयोजनं प्रक्षिप्तः। तं दृष्ट्वा, रामः लक्ष्मणं प्रति उक्तवान्, "पश्य लक्ष्मण, मानवास्त्रः मनुना निर्मितः, तं चित्तं भ्रमयति, किन्तु प्राणं न हरति।" "अन्ये अपि राक्षसाः वधिष्यामि—दुष्टाः, पापिनः, यः यज्ञं नाशयन्ति च रक्तभक्षिणः।" इति लक्ष्मणं प्रति उक्त्वा, रघुवंशजः अग्निव्यूहं गृहीत्वा सुभाहुं प्रति प्रक्षिप्तवान्; स प्रहारात् भूमौ पतितः। ततः रामः वायव्यास्त्रं गृहीत्वा अन्यान् अपि नाशयामास, ऋषिभिः प्रीतिं प्राप्य। यज्ञस्य समाप्तौ, विश्वामित्रः, दुष्कृत्यैः विमुक्तं च दृष्ट्वा, काकुत्स्थं प्रति उक्तवान्, "हे बलशाली, मम अभिप्रायः सिद्धः; त्वं तव गुरुकार्यम् अपूर्णं कृतवान्। हे विभूषण, त्वं सिद्धाश्रमं पवित्रं कृतवान्।" इति रामं स्तुत्वा, सः द्वौ राजपुत्रौ सह सायंक्रियायाः प्रति गतः। ततः रामः च लक्ष्मणः, तेषां कार्याणां सिद्धिं प्राप्त्वा, तत्र रात्रिं यत्र यज्ञः अभवत्, हर्षितौ च हृदयेन युक्तौ, तत्र रात्रिं व्यतितौ। यदा रात्रिः समाप्ता, तदनन्तरं प्रातःकृत्यं कृत्वा, तौ विश्वामित्रं च अन्येषां ऋषीनां प्रति गत्वा, तं महर्षिं नमस्कृत्य, अग्निमयं च यथास्वभावं वदन्ति। "हे ऋषिप्रमुख, अत्र वयं तव सेवकाः; आदेशय, श्रेष्ठतम ऋषे, किं कुर्मः?" इत्युक्त्वा, तौ महर्षयः, विश्वामित्रः च रामं प्रति वदन्ति, "हे मनुष्याणां श्रेष्ठ, जनकः मिथिलायाः धर्मयज्ञं कुरिष्यति। तत्र गच्छामः।" "त्वं अपि, हे मनुष्याणां वर्धमान, सह गच्छ; तत्र अद्भुतं, मूल्यवान् धनुषं द्रष्टुं योग्यः।" "एषः, हे मनुष्याणां श्रेष्ठ, पूर्वं देवैः अर्पितः—असाधारणः शक्तिमान् च भीषणः धनुषः, यज्ञे अत्युत्तमं प्रज्वलितः।" "न तु देवाः, न गन्धर्वाः, न दानवाः, न राक्षसाः, न च मानवाः, तं धनुषं कदापि तानयितुं शक्नुवन्ति।" इत्यस्मिन् प्रकारेण, रामायणस्य तृतीयसर्गस्य कथा समाप्ता।