सुग्रीवः, करौ सम्हृत्य स्नेहपूर्णं विनयेन रामं प्रार्थयामास—“त्वं स्वबलं आश्रित्य शोकाय स्थानं मा दत्तः। ये शोकं अनुवर्तन्ते तेषां सुखं नास्ति, वीर्यं च ह्रासं यान्ति; अतः त्वं शोकं न कुर्याः। शोकग्रस्तस्य जीवितमपि अनिश्चितं भवति; तस्मात् हे नृप, शोकं त्यज्य केवलं धैर्यं आश्रयस्व। मित्रभावेन वचनानि ब्रूमि, उपदेशाय न; सख्यं सम्मान्य, त्वं शोकं न कुर्याः।” सुग्रीवस्य मधुरैः सान्त्वनवाक्यैः राघवः वस्त्रस्य अन्तेन अश्रुप्रसक्तं मुखं प्रक्षालयामास। तेन वाक्यैः स्वभावं पुनः प्राप्तः काकुत्स्थः सुग्रीवं आलिङ्ग्य इदं वचनं अब्रवीत्—“यत् स्नेहेन हितेन मित्रेण कर्तव्यम्, यथोचितं तद् त्वया कृतं सुग्रीव। अद्य पुनः स्वभावं प्राप्तः त्वया सान्त्वितः अस्मि, सखा; एवं सखा दुर्लभः, विशेषतः एतेषु कालेषु। किं तु मैथिलीं अन्वेष्टुं, तथा क्रूरं दुष्टहृदयं रावणं अन्वेष्टुं, त्वं सर्वं यत्नं कुर्या:। यत् मया कर्तव्यम्, तत् यथेष्टं वद; वर्षासु समृद्धे क्षेत्रे यथा, सर्वं ते संपद्यते। यानि वचनानि अहं गर्वात् उक्तवान्, हे कपिसिंह, तानि त्वया सत्यमेव अवगन्तव्यानि। अहं कदापि मिथ्या न उक्तवान्, न च वक्ष्यामि; एषा प्रतिज्ञा, सत्येन शपामि।” ततः सुग्रीवः प्रमुदितः कपिमन्त्रिभिः सह राघवस्य वचनं विशेषतः तस्य प्रतिज्ञां श्रुत्वा हर्षितः। तौ नरः कपिश्च स्नेहसाम्येन मिलित्वा, स्वसुखदुःखानि परस्परं संवादयामासतु। महात्मनः तस्य नृपतेः वचनानि श्रुत्वा कपिश्रेष्ठः कार्यं मनसा सिद्धमिव अवगच्छन्। एतत् श्रुत्वा, वानरराजः सुग्रीवः हर्षपूर्णः लक्ष्मणस्य ज्येष्ठं वीरं भ्रातृं प्रति इदं वचनं अब्रवीत्—“नूनं अहं देवैः विशेषतः अनुगृहीतः, न संशयः, यतः त्वं गुणसम्पन्नः मम सखा अभवः। हे दोषरहित, तव साहाय्येन स्वर्गस्य राज्यं अपि लभ्येत; किं तु मम राज्यस्य उल्लेखः, हे नाथ। अतः बन्धुषु मित्रेषु च, अहं राघुनन्दन सन्मानितः, यतः अग्निं साक्षिणं कृत्वा रघुवंशजं मित्रं लब्धवान्। अहं अपि तव योग्यः सखा, त्वं तद् शनैः ज्ञास्यसि; परं तव सन्निधौ स्वगुणान् वक्तुं न शक्नोमि। महात्मसु तव सदृशेषु, यः आत्मनिग्रहवान्, तत्र स्नेहः स्थिरः, धैर्यं दृढम्, हे आत्मनिग्रहश्रेठ। रजतम्, सुवर्णम्, भूषणानि वा, साधवः तानि अविभक्तानि मन्यन्ते। मित्रार्थे, हे दोषरहित, जनः धनं, सुखं, देशं अपि त्यजति, यदा तादृशं स्नेहं पश्यन्ति।” रामः लक्ष्मणं लक्ष्मीसमेतं पुरतः स्थितः, सुग्रीवस्य प्रियं वचनं श्रुत्वा, “एवमस्तु” इति प्रत्युवाच। तदनन्तरं सुग्रीवः रामं लक्ष्मणं च दृष्ट्वा, वनं सर्वतः चञ्चलदृष्ट्या निरीक्ष्य, समीपे शालवृक्षं पुष्पैः अलङ्कृतं, अल्पपत्रं, मधुकरैः शोभितं ददर्श। तस्मात् वृक्षात् एकं पत्रसमृद्धं शाखां छित्त्वा, सुग्रीवः रामाय प्रसार्य, राघवेण सह उपाविशत्। हनुमान् तौ उपविष्टौ दृष्ट्वा, सौम्यं लक्ष्मणं अपि शालशाखायाः उपरि उपवेशयामास। रामः सुखेन उपविष्टः, शान्तसागरसमः, तस्मिन् उत्तमगिरौ शालपुष्पैः आवृतः आसीत्। तदा हर्षितः सुग्रीवः, स्निग्धैः शुभैः वाक्यैः, हर्षस्नेहसंपन्नया कण्ठ्याः कम्पितया, रामं इदं वचनं अब्रवीत्— “अहं भ्रात्रा वञ्चितः, रिष्यमुखे महागिरौ भयात् विचरामि, भार्या हृतः, दुःखितः। एवं भयभीतः, वनमध्ये व्याकुलचित्तः, भ्राता वालिना कृतदोषः, शत्रुर्भूतः अभवम्, हे राघव। वालिः सर्वलोकान् भयङ्करः, मम भयस्य कारणः; त्वं मम अनाथस्य अनुग्रहं कर्तुं अर्हसि।” एवं उक्तः काकुत्स्थवंशसम्भूतः धर्मज्ञः धर्मनिष्ठः सुग्रीवाय स्मितपूर्वकं प्रत्युवाच—“मित्रः स उपकारिणः; प्रतिकूलः शत्रुचिह्नः। अद्य एव तव भार्याहरणं कृतवान् तं वालिं हनिष्यामि। एते मम महाबलाः तीक्ष्णबाणाः सुवर्णकृतविभूषिताः, कार्तिकेयवनसम्भूताः, तेजस्विनः। गृध्रपिच्छोपेताः, वज्रसदृशाः, सुयोजिताः, तीक्ष्णाग्राः, क्रुद्धसर्पसदृशाः। पश्य तव भ्रातृशत्रुं वालिं, पापकृतं, बाणैः विध्वस्तं, पर्वतस्य भग्नस्य इव विकीर्णम्।” राघवस्य वचनं श्रुत्वा, सेनापतिः सुग्रीवः अतुलं हर्षं प्राप्य, “शुभम्! शुभम्!” इति प्रहर्षेण अभाषत।