दितिसुतः दनुः, शापेन राक्षसत्वं प्राप्तः, सुग्रीवाय वानराधिपतये बलवन्तमिदं आख्यातवान्—सुग्रीवः तव भार्याहरणकर्तारं अन्वेष्टुम् समर्थः स्यात्। इत्युक्त्वा दनुः दीप्तिमान् दिवं जगाम। एष सर्वं यथापृष्टं तव निवेदितं; रामः अहं च सुग्रीवम् शरणम् उपागतौ। स धनं दत्त्वा परमं यशः प्राप्तः, एकदा जगद्व्यापी अधिपतिः, अद्य सुग्रीवम् शरणं इच्छति। यस्य स्नुषा सीता, धर्मप्रियः शरणदः च, तस्य पुत्रः अपि शरणदः सुग्रीवम् शरणं प्राप्तः। लोकस्य शरणं रक्षकं धर्मिष्ठं शरणार्थं योग्यं, मम गुरुः राघवः अद्य सुग्रीवम् शरणम् उपगच्छति। यस्य प्रसादेन जनाः सदा समृद्धिं प्राप्तवन्तः, स रामः अद्य वानरराजस्य प्रसादम् इच्छति। येन पृथिव्यां सर्वे राजानः सर्वगुणसम्पन्नाः सदा पूजिताः—स एव राजा दशरथः। तस्य ज्येष्ठः पुत्रः त्रैलोक्यविख्यातः रामः, सुग्रीवम् वानरराजम् शरणम् उपगच्छति। रामः दुःखेन आविष्टः शरणार्थी दुःखितः आगतः, सुग्रीवः स्वगणनायकैः सह तस्मै अनुग्रहं दातव्यः। दयालु सौमित्रेण अश्रुपातेन एवमुक्ते, वाक्यकुशलः हनुमान् प्रत्युवाच। यथा क्रोधं इन्द्रियाणि च जितानि, तथा बुद्धिसम्पन्नान् नरान् वानरराजः द्रष्टुं सौभाग्यवान्। सुग्रीवः राज्याच्युतः, वालिना शत्रुत्वं प्राप्तः, भार्या अपहृता, वनान्तरे भीतः, भ्रात्रा चात्यन्तं पीडितः। आदित्यसुतः सुग्रीवः अस्माभिः सह सीतान्वेषणे निश्चितं सहायः स्यात्। मधुरं स्निग्धं वचनं उक्त्वा हनुमान् राघवाय 'सुग्रीवम् गच्छाम' इत्याह। धर्मिष्ठः लक्ष्मणः हनुमन्तं यथोचितं पूज्य राघवाय वाक्यम् अभाषत। वायुसुतः वानरः यथायोग्यं हर्षेण उक्तवान्; स कर्तव्यं कृत्वा आगतः, राघवः च तव कार्यं सिद्धम्। वायुसुतः हनुमान् प्रसन्नमुखः हर्षसंपन्नः, न कदाचिद् मिथ्या वदेत्। ततः वायुसुतः परमबुद्धिमान् हनुमान् तौ राघवौ वानरराजाय निनीत। भिक्षुरूपं त्यक्त्वा वानररूपं धृत्वा, महावानरः तौ वीरौ पृष्ठे स्थापयित्वा निर्जगाम। वायुसुतः बलवान्, पर्वतसदृशः, राघवौ सह हर्षपूर्णः, शुभे मनः स्थित्वा प्रस्थितः। ऋश्यमूकात् हनुमान् मालयगिरिं गत्वा वानरराजाय राघवयोः आगमनं निवेदितवान्। 'एष रामः, महाबुद्धिः स्थिरवीर्यः, भ्राता लक्ष्मणेन सह आगतः; रामः वीर्ये स्थिरः।' इति। इक्ष्वाकुवंशे जातः रामः दशरथस्य पुत्रः, धर्मवित् पितृवचनपालकः। तेन राजसूयाश्वमेधयज्ञैः अग्नयः यथाविधि तुष्टाः, सहस्रशः गोः दानं कृतम्। स महात्मा वनवासे स्थितः, रावणेन भार्या अपहृता; स तव शरणम् उपगच्छति। तौ भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ, मित्रत्वं इच्छन्तौ, पूजनीयौ, आदरः कर्तव्यः। हनुमन्तः वचनं श्रुत्वा, सुग्रीवः वानरराजः सुसज्जः भूत्वा, प्रेम्णा रामाय वाक्यम् अब्रवीत्। 'त्वं धर्मनिष्ठः, तपसि रतः, सर्वेषु प्रियः; वायुसुतः हनुमान् तव गुणान् सत्यं उक्तवान्। अतः मम महद् मान्यं लाभं, यत् त्वम् मम मित्रत्वम् इच्छसि। यदि मम मित्रत्वं तव प्रियं, एष मम भुजः प्रसारितः, हस्तसम्बन्धः स्यात्, मित्रबन्धः दृढः भवतु।' इति। सुग्रीवस्य सुसंस्कृतं वचनं श्रुत्वा, रामः हृष्टचित्तः सुग्रीवस्य हस्तं गृहीत्वा। मित्रबन्धं आलिङ्ग्य हर्षपूर्णः सुग्रीवः रामम् आलिङ्गितवान्; हनुमान् शत्रुविजयी तपस्विरूपं त्यक्तवान्। निजरूपेण दारुपिण्डाभ्यां अग्निं उत्पाद्य, पुष्पैः अग्निं पूज्य, तं अग्निं सन्मानितवान्। हर्षेण तं अग्निं मध्ये स्थाप्य, तौ अग्निं प्रदक्षिणं कृतवन्तौ। सुग्रीवः रामः च मित्रत्वं प्राप्तवन्तौ; तदनन्तरं वानरः राजपुत्रः च हर्षपूर्णहृदयौ। परस्परं निरीक्ष्य तृप्तिं न प्राप्तवन्तौ; 'त्वं मम प्रियः मित्रः, अद्यारभ्य सुखदुःखं एकं।' इति। सुग्रीवः हर्षपूर्णः रामाय वाक्यम् अब्रवीत्; ततः गरुडद्रुमात् पुष्पसम्पन्नं शाखां छित्वा। सुग्रीवः शाखां विस्तीर्य रामेन सह उपविष्टः; हनुमान् वायुसुतः हर्षपूर्णः लक्ष्मणाय आसनम् दत्तवान्। एवं कीष्किन्धाकाण्डे पञ्चमः सर्गः समाप्तः।