सुग्रीवस्य महात्मनः राज्यलाभः निश्चित एव, यतः सः समर्थमित्रं प्राप्य एतत् कार्यम् प्राप्तवान्। तदा हर्युत्तमः हनूमान् अत्यन्तहृष्टः रामं वाक्यकुशलं प्रति इदं वचनम् अब्रवीत्। तस्य वचने श्रुते, रामेण प्रेरितः लक्ष्मणः दशरथात्मानं महात्मानं रामं प्राज्ञया वर्णयामास। अभूत् कश्चित् राजा नाम दशरथः, तेजस्वी धर्मनिष्ठः च, यः चातुर्वर्ण्यस्य स्वधर्मे स्थित्या सदा रक्षिता आसीत्। न सः कस्यचित् द्वेष्टा, न च कश्चित् तस्य द्वेष्टा; सर्वेषु भूतेषु सः पितामहसमः आसीत्। अग्निष्टोमादीन्य् यज्ञान् कृत्वा बहुदानानि दत्तवान्; तस्य ज्येष्ठः पुत्रः लोके राम इति प्रसिद्धः। सः सर्वभूतानां शरण्यः, पितुः आज्ञायाम् अवस्थितः, दशरथस्य ज्येष्ठः श्रेष्ठगुणसम्पन्नः च। राजलक्षणैः राजश्रियायुक्तः सन् राज्यात् वञ्चितः, मया सह अरण्यवासाय अत्र आगतः। तं सुमहत् तेजस्विनं स्वपत्नीं सीतां सह, स्वसंयमितः, दिनान्ते सूर्यः इव प्रभया युक्तः। अहं तस्य अनुजः लक्ष्मणः नाम, गुणगौरवज्ञः, तं सेवितुम् आगतः। सः सुखार्हः महाद्युतिः, सर्वभूतहिते रतः, राज्यभ्रष्टः सन् अरण्यवासे रमते। तस्य भार्या राक्षसेन कामरूपिणा एकाकिन्यां देशे हृता; न च तस्य राक्षसस्य, न च भार्यायाः गतिकिञ्चन ज्ञायते। दानुः दितिसुतः शापात् राक्षसत्वम् आपन्नः, सः एतद् बलवन्तं वानरपतिं सुग्रीवम् उक्तवान्। सः महाबलः तव भार्याहरणकर्तारम् अन्वेष्टास्य् इति उक्त्वा, दानुः दीप्तिमान् स्वर्गम् अगच्छत्। यथापृष्टम् एतत् सर्वम् उक्तम्; रामः अहम् च सुग्रीवम् शरणं गतौ। सः पूर्वं दानदानेन परमयशः प्राप्तः, जगतः अधिपतिः, अद्य सुग्रीवस्य शरणागतः। यस्य स्नुषा सीता आसीत्, सः धर्मप्रियः शरण्यः, तस्य अपि पुत्रः शरण्यः सुग्रीवम् शरणम् आगतः। सः सर्वस्य जगतः शरण्यः, धर्मात्मा, शरणार्थः, ममाचार्यः राघवः अद्य सुग्रीवम् शरणम् आगतः। यस्य प्रसादात् एते जनाः सदा समृद्धाः, सः रामः अद्य वानरराजस्य प्रसादम् इच्छति। ये पृथिव्यां सर्वे राजानः सर्वगुणोपेताः सदा पूजिताः, तेन दशरथेन एव। तस्य ज्येष्ठः पुत्रः त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धः रामः सुग्रीवम् वानरराजम् शरणम् उपगतः। दुःखेन अभिभूतः शरणार्थी रामः यदा आगतः, सुग्रीवः तं स्वसैन्यपुरोगमैः साकं अनुग्रहीतुं युक्तः। एवं रुदन् करुणया सौमित्रिणा उक्ते, वाक्यविशारदः हनूमान् इदं वचनम् प्रत्युवाच। ये एवं बुद्धिसम्पन्नाः, जितक्रोधेन्द्रियाः, तान् वानरराजेन द्रष्टुम् एव भाग्यशालिनः। सः वालिना राज्यच्युतः, शत्रुत्वेन कृतः, भार्याहरणेन वनदुःखात् भीतः, भ्रात्रा च क्लिश्यमानः। स सूर्यतनयः सुग्रीवः अस्माभिः सह नूनम् उभयोरपि सीतान्वेषणे सहायः भविष्यति। एवं मृदु मधुरैः वाक्यैः उक्त्वा हनूमान् राघवाय "गच्छामः सुग्रीवस्य समीपम्" इति अवदत्। धर्मात्मा लक्ष्मणः हनूमन्तम् उचितेन सन्मानेन पूजयित्वा राघवम् इदं वचनम् अब्रवीत्। वानरः पवनसुतः यथोचितम् हृष्टः भाषते; सः स्वकर्तव्यं कृत्वा आगतः, त्वं च राघव कार्यसिद्धिम् आप्तवान्। हृष्टमुखः स्फुटहर्षश्च हनूमान् पवनात्मजः न कदापि मिथ्यावाक्यं वदेत्। ततः परमबुद्धिमान् हनूमान् पवनसुतः तौ वीरौ राघवौ वानरराजस्य समीपम् अनयत्। तपस्विरूपं परित्यज्य वानररूपम् आस्थाय, महाबलः वानरः तौ वीरौ स्वपीठे स्थापयित्वा प्रस्थितवान्। सः वानरश्रेष्ठः, कीर्तिमान् सिद्धार्थश्च, पवनसुतः, प्रमुदितः, महाबलः पर्वतसमः, रामलक्ष्मणाभ्यां सह शुभे मनसि गत्वा जगाम। ऋश्यमूकात् प्रस्थितः हनूमान् मलयपर्वतम् आगत्य वानरराजाय राघवयोः आगमनम् न्यवेदयत्। "एष रामः महाबुद्धिः स्थिरविक्रमः च भ्राता लक्ष्मणेन सहितः आगतः; सः रामः वीर्ये स्थितः। इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः रामः दशरथात्मजः, धर्मनिष्ठः पितृवाक्यपरायणः च। तेन राजसूयाश्वमेधादिभिः यथाविधि अग्नयः तर्पिताः, लक्षशः गावः च दत्ताः। सः महात्मा वनवासी सन्, तस्य भार्या रावणेन हृता; सः अद्य त्वां शरणम् आगतः। त्वम् एतान् भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ सख्यकामौ सत्कार्यौ पूजय, अर्चय च, यावन्तौ पूजार्हौ।" इति श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये किष्किन्धाकाण्डे पञ्चमः सर्गः।