विविधया वाचया, यः त्रिधा उच्चारितः, कस्य मनः न जेतुं शक्येत—even शत्रोः अपि, प्रहरणाय उद्यतः। यदि राज्ञः एवं गुणवतः दूतः न स्यात्, निष्पापे, कथं तस्य प्रयत्नस्य परिणामाः सिद्धिं येयुः? यस्य दूताः एवं गुणैः समन्विताः, तस्य सर्वे अभिप्रायाः दूतवाक्यप्रेरिताः सिद्धिं यान्ति। एवं उक्तः सौमित्रिः, वायुपुत्रं वानरश्रेष्ठं सुग्रीवस्य मन्त्रिणं, वाक्यविशारदं, समभाषत। "विद्वन्, वयं महात्मनः सुग्रीवस्य गुणान् जानिमः; केवलं सुग्रीवं वानराधिपतिं एव वयं प्रार्थयामः। यथा त्वं, हनुमन्, अत्र सुग्रीवस्य वचनानि उक्तवान्, तथा एव वयं, धर्मिष्ठश्रेष्ठ, तवाज्ञया करिष्यामः।" तयोः तद्दक्षिणं वचनं श्रुत्वा, वायुसूनुः हनुमान् हृष्टः अभवत्, विजयप्राप्तौ च मनः निवेश्य, ताभ्यां सख्यम् इच्छन् अभवत्। शृणु चतुर्थं सर्गं। श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे, किष्किन्धाकाण्डे, चतुर्थः सर्गः। ततः हनुमान्, तयोः मधुरं वचनं श्रुत्वा, कृतकार्यः सन्, हृष्टः, मनसा सुग्रीवमुपागमत्। राज्यलाभः महात्मनः सुग्रीवस्य निश्चितः; समर्थमित्रं लब्ध्वा, कार्यमिदं तस्य आगतम्। तदा वानरश्रेष्ठः हनुमान्, परमप्रहृष्टः, वाक्यविशारदं रामं प्रति इदं वचनम् उवाच। तस्य वचनं श्रुत्वा, लक्ष्मणः रामेण प्रेरितः, दशरथात्मनः महात्मनः रामस्य चरितं वर्णयामास। "आसीत् राजा दशरथो नाम, तेजस्वी धर्मनिष्ठश्च, सः सदा चतुर्युगं स्वधर्मेण ररक्ष। न तेन कश्चित् द्वेष्यः, न च तं कश्चन द्वेष्टि; सर्वेषां भूतानां सः पितामहसमः आसीत्। अग्निष्टोमादीन् यज्ञान् कृत्वा, विपुलं दानं दत्तवान्; तस्य ज्येष्ठः पुत्रः लोकेषु राम इति प्रसिद्धः। सर्वभूतानां शरणं, पितृवचननिष्ठः, दशरथस्य ज्येष्ठः श्रेष्ठः च। राजलक्षणसम्पन्नः, राज्यहीनः, अत्र मया सह अरण्यवासाय आगतः। तेन सह धर्मपत्नी सीता, संयतात्मा, दिवसान्ते सूर्यरश्मिवद् दीप्तिमान्। अहं तस्य अनुजः लक्ष्मणः नाम, गुणज्ञः कृतज्ञः च, तं सेवितुं प्राप्तः। सः, सुखार्थी मह्यमान्यः, सर्वभूतहिते रतः, राज्यविहीनः अपि, अरण्यवासे रमते। तस्य भार्या राक्षसेन, रूपान्तरधारीणा, एकाकिन्यां देशे हृता; न राक्षसस्य न च तस्याः गतिः ज्ञायते। दितेः पुत्रः दनुः, शापेन राक्षसत्वं प्राप्तः, एतद् सुग्रीवाय वानराधिपाय आख्यात्। सः बलवान् तव भार्याहरणकर्तारं अन्वेषयिष्यति; इति उक्त्वा दनुः दिव्यम् तेजः प्राप्य स्वर्गं गतः। एतत् सर्वं यथापृष्टं तुभ्यं निगदितम्; रामः च अहम् च सुग्रीवस्य शरणं गतौ। सः, धनं दत्त्वा परमकीर्तिं लब्ध्वा, कदाचित् जगतः प्रभुः, अधुना सुग्रीवम् एव आश्रयते। यस्य स्नुषा सीता, यः धर्मप्रियः शरण्यः, तस्य पुत्रः अपि शरण्यः, सुग्रीवस्य शरणं गतः। यः जगतः शरण्यः रक्षकः च, धर्मात्मा, शरणागतः, ममाचार्यः राघवः अधुना सुग्रीवस्य शरणं गतः। यस्मिन् प्रसादे इमे जनाः सदा समृद्धिं यान्ति, सः रामः अधुना वानरराजस्य प्रसादं इच्छति। येन सर्वे पृथिव्यां राजानः, सर्वगुणसम्पन्नाः, सदा पूजिताः—सः एव दशरथः। तस्य ज्येष्ठः पुत्रः, त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धः रामः, सुग्रीवस्य वानरराजस्य शरणं प्राप्तः। यदा दुःखार्तः रामः, शरणं याचमानः, अत्र आगतः, तदा सुग्रीवः वानरसेनापतिभिः सह तस्मै अनुग्रहं दातव्यः। एवं कृपया सौमित्रिणा, अश्रुपूर्णलोचनः, उक्तं श्रुत्वा, वाक्यविशारदः हनुमान् प्रत्युवाच। "एवं बुद्धिमन्तः, क्रोधसंयताः, जितेन्द्रियाः पुरुषाः, वानरराजेन द्रष्टुम् अर्हन्ति। सः च राज्यहीनः, वालिना शत्रुता कृतः, भार्याहरणेन भयभीतः, भ्रात्रा दुःखितः। सः सूर्यतनयः सुग्रीवः, अस्माभिः सह, नूनम् एव सीतान्वेषणे युवां सहाय्यं करिष्यति।" एवं मृदु मधुरं च वचनं उक्त्वा, हनुमान् राघवाय "गच्छामः सुग्रीवम्" इति उक्तवान्। लक्ष्मणः धर्मात्मा, यथोचितं हनुमन्तं पूजयित्वा, राघवाय इदं वचनं उवाच—"मारुतात्मजः वानरः यथोचितं हृष्टः वदति; कृतकार्यः आगतः, त्वं च राघव, कार्यसिद्धिं प्राप्तवान्।" प्रसन्नमुखः, स्फुटहर्षयुक्तः, वायुपुत्रः हनुमान्, अयं वीरः, न कदापि अनृतं वदेत्। ततः परमबुद्धिमान् वायुसूनुः हनुमान्, तौ राघवौ वानरराजस्य समीपं नीतवान्।