रामः शबर्याः समीपं गत्वा स्नेहेन पप्रच्छ—“कच्चित् ते व्रतानि सम्यगनुष्ठितानि? कच्चित् ते मनः प्रशान्तम्? कच्चित् ते गुरुषु सेवा फलवती जाता, सुमधुरभाषिणि?” इति। एवं राघवेण पृष्टा सा तपस्विनी वृद्धा शबरी, सिद्धैः पूजिता, स्थिरव्रता, रामं प्रत्युवाच। “अद्य त्वां दृष्ट्वा मम तपसः फलमाप्तम्; अद्य मम जन्म सफलम्, मम गुरवः च पूजिताः। अद्य मम तपः सिद्धं, अद्य स्वर्गमप्यवाप्स्यामि; यतोऽत्र त्वं नरश्रेष्ठ नरदेव राम पूजितः। त्वदीयेन कृपया दृष्ट्या शुद्धा अहम्, महाभाग; त्वया अनुगृहीता, रिपुनिग्रह, नित्यलोकान् गमिष्यामि। यदा त्वं चित्रकूटं दिव्यरथेन आगतः, तदा अहं तव सेवा कृत्वा स्वर्गं गतवती। महर्षिभिः धर्मज्ञैः पुण्यैश्च मे प्रोक्तम्—‘रामः तव पुण्ये आश्रमे आगमिष्यति।’ ‘त्वं तम् अतिथिं सम्यक् सौमित्रिणा सह पूजय; तं दृष्ट्वा च परमं नित्यलोकं गमिष्यसि।’ एवं महर्षिभिः उक्ता अहं, पुरुषश्रेष्ठ, विविधानि कानन्युपहाराणि सङ्गृहीतानि, पुरुषर्षभ। एवं पम्पातटे जातया तव कृते, नरव्याघ्र, धर्मात्मा शबरी इति वाक्यम् उवाच। ततः राघवः सा सदा समाजाद् बहिष्कृता शबरीमपृच्छत्—दानवानां महात्मनां यथार्थबलं, या तद् यथावत् जानाति। रामः उवाच—“श्रुतं मया तद्, द्रष्टुमिच्छामि प्रत्यक्षम्, यदि त्वं अनुमन्यसे।” एवं रामवाक्यात्, शबरी तौ महद्वनं दर्शयामास—“पश्य, मेघसङ्काशं, मृगपक्षिसमाकुलम्। एतत् मतङ्गवनं, रघुनन्दन, यत्र मम महात्मानः गुरवः दीप्तिमन्तः यजनं कृत्वा, मन्त्रैः पूजिताः। एष पूर्वतो वेदी, यत्र मम पूज्यगुरवः श्रमक्लान्तहस्ताः पुष्पाणि न्यवेदयन्। तेषां तपसा, रघोत्तम, अद्यापि सा वेदी अतुलदीप्त्या दिशः प्रकाशयति। ते उपवासक्लान्ताः, क्षीणशक्तयः, मनसा सप्तसिन्धून् आहूय, एषामेव सङ्गमं कृतवन्तः—एतान् पश्य। स्नानान्ते, वल्कलानि एतेषां वृक्षेषु न्यस्तानि; अद्यापि, रघुनन्दन, न शुष्काणि भवन्ति। तेषां दत्तानि पुष्पाणि, नीलोत्पलैः सह, न म्लायन्ति, यद्यपि पूर्वं देवार्थं समर्पितानि। इदानीं त्वया एतद्वनं दृष्टं, तस्य इतिहासः श्रुतः; तस्मात्, तव अनुमत्याऽहम् एतन् शरीरं त्यक्तुमिच्छामि। ये पुण्यात्मानः मम सेविताश्रमाः, तेषां समीपं गन्तुमिच्छामि। एवं धर्म्यं वाक्यम् श्रुत्वा, राघवः सौमित्रिणा सह, अतुलं हर्षं प्राप, उवाच—‘कथमेतदद्भुतम्!’ ततः रामः शबरीं धर्मनिष्ठां उवाच—‘त्वया अहं पूजितः, साध्वि; यत्रेच्छसि, तत्र गच्छ। एवं उक्त्वा, सा जटिला वल्कलचर्मवसना, रामानुज्ञां लब्ध्वा, अग्नौ आत्मानं समर्पयत्। साऽग्निसदृशी दीप्त्या, दिव्याभरणभूषिता, दिव्यगन्धानुलेपना, दिव्यमाल्यधारिणी, स्वर्गं जगाम। तत्र सा दिव्यवस्त्रधारिणी, रम्या, विद्युदिव दीप्त्या तं देशं प्रकाशयन्ती दृष्टा। शबरी तेन ध्यानबलात्, ये धर्मात्मानः महर्षयः, तेषां पुण्यदेशं जगाम। एवं श्रीमद्वाल्मीकीये रामायणे अरण्यकाण्डे पंचसप्ततितमे सर्गे। शबरी स्वेन तपोबलात् स्वर्गं गता सती, राघवः सौमित्रिणा सह चिन्तयामास। तयोः महात्मनां गौरवं चिन्तयित्वा, धर्मात्मा रामः, सौमित्रिं हितकामं स्थिरमनसम् उवाच— “सौम्य, अहम् अद्भुतं तेषां जितेन्द्रियाणां मुनिनां आश्रमं दृष्टवान्—यत्र व्याघ्रा मृगैः सह विश्वासं वसन्ति, नानापक्षिणश्च। सप्तसिन्धूनां तीर्थेषु, लक्ष्मण, विधिवत् स्नात्वा, पितृभ्यः तर्पणं कृतम्। अस्माकं अशुभं व्यपगतं, शुभं प्राप्तं; तेन, मम हृदयं प्रमुदितं, लक्ष्मण। नरव्याघ्र, शुभलक्षणं मम मनसि जातम्; तस्मात्, एतां रम्यां पम्पासरः गच्छाव। तत्र समीपे ऋश्यमूकः पर्वतः प्रकाशते, यत्र धर्मात्मा सुग्रीवः सूर्यपुत्रः वसति। सः सदा वालिनः भीतः, चतुर्भिः वानरैः सह तिष्ठति; अहं तं वानरश्रेष्ठं सुग्रीवं द्रष्टुम् उत्सुकः। सीतायाः अन्वेषणं तस्मिन् आश्रितम्; इत्येवं रामेण उक्ते, सौमित्रिः प्रत्युवाच— ‘शीघ्रं तत्र गच्छाव; ममापि मनः त्वरयति।’ ततः, तस्मादाश्रमात् निर्गत्य, नरपतिः प्रस्थितः। अनन्तरं, रामः सौमित्रिणा सह, पम्पासरः प्राप्तः, पुष्पितवृक्षान् सर्वतः निरीक्षन्। तत् महद्वनं कोयष्टिक, अर्जुनक, शतपत्र, किरक, अन्यैः च पक्षिभिः शब्दितम्।