ततः तयोः अनुमतिं लब्ध्वा कबंधः प्रमुदितः प्रस्थितवान्। स कबंधः, स्वेन रूपेण विराजमानः, तेजसा भूषिताङ्गः, आकाशे रामस्य पुरतः प्रादुरासीद्, स्नेहपूर्वकं सन्देशं ददौ—"मैत्रीं कुरु।" कबंधेन पम्पासरोवरस्य समीपे वनमार्गः दर्शितः। ततः नरश्रेष्ठयोः पुत्रौ, रामलक्ष्मणौ, पश्चिमदिशं प्रति प्रस्थितवन्तौ। मार्गे तौ सुग्रीवं अन्विष्यन्तौ मधु- पुष्प-फलसमृद्धान् पर्वतान् दृष्टवन्तौ। पर्वतशिलायाम् उपविश्य, रघुनन्दनौ पम्पास्याः पश्चिमतीरे समुपजग्मतुः। तत्र रम्यं शबर्याः आश्रमं ददृशतुः। तौ शुभे तस्मिन्नाश्रमे, बहुवृक्षसंवृते, परमशोभने, दृष्ट्वा, शबरीं समीपमुपेत्य स्थितवन्तौ। तौ दृष्ट्वा, सिद्धयोगिनी शबरी, समुत्थाय, कृताञ्जलिः, रामस्य लक्ष्मणस्य च पादौ स्पृष्टवती। सा स्नानार्घ्यं पाद्यं च सम्यगुपन्यस्य, विधिनोपचकार। ततः रामः धर्मनिष्ठां तपस्विनीं शबरीं स्नेहपूर्वकं पप्रच्छ—"कच्चित् ते विघ्नाः शमिताः? कच्चित् तपो वृद्धिं गच्छति? कच्चित् कोपः निगृहीतः? कच्चित् आहारः संयतः, तपोधनवती?" "कच्चित् व्रतानि पालयसि? कच्चित् मनः प्रशान्तम्? कच्चित् गुरुषु सेवा फलं दत्तवती, मधुरभाषिणि?" एवं रामेण पृष्टा सा वृद्धा, सिद्धैः पूजिता, शबरी, धर्मनिष्ठा, रामाय प्रीत्या प्रोवाच—"अद्य त्वां दृष्ट्वा मम तपसः फलं प्राप्तम्। अद्य जन्म सफलम्, गुरवः च सन्तुष्टाः। अद्य मम तपः फलवती, अद्य स्वर्गगमनं निश्चितम्, यतोऽत्र त्वं, नरश्रेष्ठ, पुरुषर्षभ, पूजितः। त्वदीयया कृपया, सौम्य, अहं शुद्धा, त्वदनुग्रहेण, रिपुसूदन, नित्यलोकान् गमिष्यामि।" "यदा त्वं चित्रकूटे दिव्यरथेन प्राप्तवान्, तदा अहं स्वर्गमुत्क्रान्तवती, सेवा कृत्वा। धर्मज्ञैः महर्षिभिः मम उक्तम्—'रामः तव पुण्येऽस्मिन्याश्रमे आगमिष्यति। त्वं सुमित्रानन्दनसहितं तम् अतिथिं सत्कारय; दृष्ट्वा च तं, परमं नित्यलोकं प्राप्स्यसि।'" "एवं मुनिभिरुक्ता, नरश्रेष्ठ, अहं विविधानि वन्यभक्ष्याणि संचितवती। पम्पातटसमुत्थिता अहं, त्वदर्थं, नरव्याघ्र, तानि सर्वाणि उपनयामि।" ततः राघवः, सदैव समाजात्यवर्जिता शबरीं, दानववंशसमुत्पन्नमहात्मनां शक्तिं पृष्टवान्, या तद्विषयम् उत्तमं जानाति। "श्रुतमेतन्मया, द्रष्टुमिच्छामि प्रत्यक्षम्, यदि अनुमन्यसे," इति रामस्य वाक्यान्निःसृतम्। शबरी तौ भ्रातरौ तं महद्वनं दर्शयामास—"पश्य, घननिभं, मृगपक्षिसम्पूर्णम्। एष मतङ्गवनं प्रसिद्धम्, रघुनन्दन; अत्र मम गुरवः, महातेजसः, यज्ञमासन्, वेदिम् निर्माय, मन्त्रैः पूजिताः।" "एषा पूर्वाभिमुखी वेदि: यत्र मम पूज्या गुरवः, श्रमक्लान्तहस्ताः, पुष्पार्पणं कृतवन्तः। तपसो बलात्, रघुनन्दन, अद्यापि सा वेदि: अप्रतिमेन तेजसा दीप्तिमती सर्वतः प्रकाशते।" "व्रतानां क्षयात्, उपवासक्लमेन च, ते सप्तसिन्धूं मनसा आह्वयन्; तेऽत्र संनिपत्य दृश्यन्ते। स्नानान्ते, तैः वल्कलानि एतेषु वृक्षेषु स्थापिता; अद्यापि, रघुनन्दन, न शुष्यन्ति।" "ये पुष्पाणि तैः अर्पितानि, नीलोत्पलसहितानि, न शुष्यन्ति, दीर्घकालात् देवतानां कृते कृतानि।" "इदानीं त्वया सर्वं वनं दृष्टम्, तस्य इतिहासः श्रुतः; अनुमत्य मम, देहत्यागमिच्छामि।" "ये पुण्यात्मानः मम गुरवः, येषां सेविका अभवम्, तेषां समीपं गन्तुमिच्छामि।" शबरीवाक्यं श्रुत्वा, राघवः लक्ष्मणसहितः, अतुलां प्रीतिं प्राप्य, "धन्ये" इति सन्तोषं व्याहरत्। ततः रामः व्रतानिष्ठां शबरीं उवाच—"त्वया पूजितः अस्मि, सुमध्ये; यत्र इच्छसि, तत्र गच्छ।" एवं रामस्य अनुमतिं लब्ध्वा, जटिलवस्त्रा, वल्कलचर्मवसना शबरी, स्वदेहं हव्यवाहने न्यवेशयत्। सा अग्निसदृशी, दिव्याभरणैः शोभिता, दिव्यगन्धमाल्यलेपना, स्वर्गं जगाम। तत्र दिव्यवस्त्रधारिणी, मनोज्ञरूपा, विद्युदिव दीप्तिमती, स तं देशं प्रकाशयन्ती दृष्टा। शबरी, ध्यानबलात्, तत्र पुण्ये स्थाने समुपाजगाम, यत्र ते धर्मात्मानः महर्षयः निवसन्ति। शबरी स्वबलात् स्वर्गं प्राप्तायाम्, राघवः भ्राता लक्ष्मणेन सह चिन्तयितुं प्रारब्धवान्।