शृणु, राम, एषा गिरिशृङ्गे शयनं कुर्वाणः पुरुषः स्वप्ने यां यां विभूतिं पश्यति, तां तां जाग्रति लभते। किन्तु यः पापकर्मा दुष्टाचारः तत्र आरोहति, तं तत्र स्थिताः राक्षसाः स्वपन्तं गृहीत्वा हन्युः। तत्रैव पम्पासरःस्थे मातङ्गाश्रमनिवासिनां शिशुगजानां महान् रावः श्रूयते। बलवन्तः ते गजाः रक्तधाराभिः शरीरं विभूषयन्तः मेघसङ्काशाः पृथक् पृथक् सञ्चरन्ति। शीतलसुगन्धिप्रसन्नसलिलं पीत्वा ते पूर्णतृप्ताः भवन्ति। ततः तृप्ताः ते वनवासिनः नीलमृदुललोमश्रीमत्करिभिः व्याघ्रैः च सह विचरन्ति। हरिणान् वराहान् निर्भयान् मृगांश्च दृष्ट्वा तव शोकः नश्यति, राम, तत्र च महागुहा सा गिरौ शोभते। ककुत्स्थनन्दन, सा गुहा शिलाभिः छन्ना दुस्तरगम्या चास्ति; तस्याः पूर्वद्वारे महत् शीतलसलिलसङ्कुलं फलमूलवृक्षसमाकीर्णं रम्यं सरः दृश्यते। तत्रैव धर्मात्मा सुग्रीवः वानरैः सहितः वसति। कदाचित् कबंधः अपि तस्याः गिरिशृङ्गे स्थित्वा रामलक्ष्मणौ एवं उपदिशति। स पुष्पमाल्यधारी सूर्यसङ्काशः महाबलः कबंधः आकाशे प्रकटितः, रामलक्ष्मणौ तं दृष्टवन्तौ। तस्मिन् आकाशे स्थिते समीपे, तौ रामलक्ष्मणौ तमूचतु:—"गच्छ, प्रस्थितः भव"—स च उक्तवान्—"गच्छतं, कार्यसिद्धिर्भविष्यति"। तौ तु तस्य अनुमतिं लब्ध्वा, कबंधः प्रसन्नचित्तः प्रस्थितः। स कबंधः स्वस्वरूपं प्राप्य, विभूषिततेजाः आकाशे रामस्य पुरतः प्रकट्य—"मित्रं कुरु"—इति अवदत्। एवं श्रीमद्वाल्मीकि रामायणे, अरण्यकाण्डे, चतुर्सप्ततितमः सर्गः। ततः कबंधेन पम्पासरोः समीपस्थिते वनमार्गे दर्शिते, नरश्रेष्ठपुत्रौ तौ भ्रातरौ पश्चिमदिशं प्रति प्रस्थितौ। रामलक्ष्मणौ गच्छन्तौ पुष्पमधुफलवृक्षसमाकीर्णान् बहून् गिरिश्रेष्ठान् ददृशतुः, सुग्रीवं अन्विष्यन्तौ। गिरिपृष्ठे निवासं कृत्वा, रघुवंशौ पम्पासरः पश्चिमतीरं प्राप्तवन्तौ। तत्र पश्चिमतटे शोभनायाः पम्पायाः रम्यं शबरीआश्रमं ददृशतुः। तं बहुवृक्षसमावृतं परमसुन्दरं आश्रमं दृष्ट्वा, तौ शबरीं उपसस्मतु:। तौ दृष्ट्वा सिद्धहृदा सा तपस्विनी शबरी उत्तस्थौ, कृताञ्जलिः रामस्य च लक्ष्मणस्य च पादौ गृहीत्वा प्रणनाम। सा पाद्यं अर्घ्यं च विधिवत् समर्प्य, रामः धर्मनिष्ठां तपस्विनीं प्रति उवाच—"कच्चित् ते विघ्नाः परिहृताः? तपश्च वृद्धं? क्रोधः निगृहीतः? आहारः नियतः, तपोधनवती? कच्चित् व्रतानि रक्षसि? मनः शान्तम्? गुरुषु सेवा फलं दत्तवती, सुमधुरभाषिणि?" इति। एवं पृष्टा रामेण सा तपस्विनी सिद्धसङ्घातपूजिता, वृद्धा स्थिता च शबरी रामं प्रत्युवाच—"अद्य त्वां दृष्ट्वा तपसः फलं प्राप्तवती। अद्य जन्म सफलं, गुरवः पूजिताः। अद्य तपः सुफलितं, स्वर्गं च गमिष्यामि; त्वं हि नरश्रेष्ठः नरदेवः अत्र पूजितः। तव दयया शुद्धा अस्मि, सन्मानदः त्वं, रिपुसूदन, तव प्रसादात् शाश्वतान् लोकान् गमिष्यामि। यदा त्वं चित्रकूटं दिव्यरथेन प्राप्तवान्, तदा अहं स्वर्गं प्राप्तवती, सेवां कृत्वा। धर्मज्ञैः पुण्यैः ऋषिभिः उक्ता अहं—'रामः तव परमपवित्रमाश्रमं आगमिष्यति। त्वं अतिथिं सम्यक् सत्कुरु, सौमित्रिणा सह; तं दृष्ट्वा चोत्तमान् शाश्वतान् लोकान् प्राप्स्यसि।' इति। तैः महर्षिभिः एवमुक्ता, पुरुषर्षभ, अहं विविधानि वन्यं संचितवती। पम्पातीरे जातं वन्यं तव कृते, एवमुक्ता सा धर्मात्मना शबरी इदं वचनम् अब्रवीत्।" राघवः तां सर्वदा परित्यक्तां तपस्विनीं दानववंशसमुत्पन्नानां महात्मनाम् ऐश्वर्यं पृष्टवान्, सा तु सर्वं जानाति। "श्रुतं मया, द्रष्टुमिच्छामि, त्वया अनुमते," इति रामस्य वाक्यं श्रुत्वा, शबरी तौ भ्रातरौ तं महावनं दर्शयामास—"पश्य, मेघसङ्काशं गहनं मृगपक्षिसम्पूर्णं। एष मातङ्गवनं, यत्र मम गुरवः महातेजसः यज्ञं कृतवन्तः, वेदमन्त्रैः पूजितं वेदिकां निर्माय। एषा पूर्वाभिमुखी वेदिका, यत्र मम गुरवः कृतक्लमाः पुष्पैः अर्चाम् अर्पितवन्तः। तपसा तेषां, रघुनन्दन, अद्यापि सा वेदिका अतुल्यतेजसा सर्वदिशः प्रकाशयति। उपवासक्लमपरिश्रान्ताः ताः सप्तसिन्धून् मनसा आह्वयन्ति, ते च अत्र समागच्छन्ति—पश्य। स्नानं कृत्वा, तेषां वल्कलानि एतेषु वृक्षेषु स्थापिता; अद्यापि रघुनन्दन, न शुष्यन्ति।" एवं शबर्या दर्शिते तपोवनमहिम्नि, रामलक्ष्मणौ तत्र स्थितौ।