रामः लक्ष्मणेन सह तत्र अग्निशिखाभिः अशोकवृक्षैः रक्तवर्णैः परिभद्रकवृक्षैश्च शोभिते वनान्तरे प्रविश्य, तान् वृक्षान् आरोह्य वा बलात् भूमौ पतयित्वा तेषां मधुररसफलानि भक्षयित्वा अग्रे प्रतिपद्यते। ततः काकुत्स्थवंशसम्भूत रामः, तस्मात् स्थलात् परं पुष्पितवृक्षवनं प्राप्नोति, यत् उत्तरकुरुवनानां सदृशं नन्दनवनोपमं च दृश्यते। तत्र चैत्ररथवनवत् सर्वे ऋतवः सन्ति, वृक्षाः फलभारगुरवः विशालच्छायाः सर्वत्र विराजन्ति। तत्र मेघगिरिसदृशाः वृक्षाः सर्वत्र तिष्ठन्ति; तान् आरोह्य वा सुलभेन चालनात् भूमौ पतयित्वा लक्ष्मणः तवाम् आम्रतरलरससदृशानि फलानि समर्पयिष्यति, यत्र युवां पर्वताद् पर्वतं वनाद् वनं विचरथः। ततः वीरौ, युवां पम्पानामकं पद्मसरः प्राप्स्यथः, यत् शर्करावर्जितम्, अशोभितम्, समं, निःशुकम् अस्ति। तस्य रजः नवजातं, पद्मैः उत्पलैश्च विभूषितम्; तत्र हंसाः प्लवङ्गाः बकाः कुरराश्च वसन्ति, हे राघव। ते पक्षिणः मधुरस्वरैः पम्पायाम् गायन्ति; ते दृष्ट्वा मानवात् न भीषन्ते, अहिंस्राः, शुभदर्शनाः च। तान् स्थूलान् घृतपिण्डोपमान् रक्तवर्णान् वक्रचञ्चून् शुक्लपृष्ठांश्च पक्षिणः, तद्वन्यं मत्स्यं च राघव, भक्षयिष्यसि। तत्र पम्पायाः उत्तमान् मत्स्यान् त्वं खादिष्यसि—नवीनान्, त्वचाविनिर्मुक्तान्, पृष्ठिकाविनिर्मुक्तान्, सिक्तान्, कृशान्, एकैकशृङ्गान् च। लक्ष्मणः भक्तिपूर्वकं तान् मत्स्यान् तुभ्यं समर्पयिष्यति; पम्पातः संकलितैः पुष्पैः सह तेषां भक्षणे रमिष्यसि। स एव पम्पायाः पद्मगन्धिनः शीतलान् शुद्धान् स्फटिकसदृशान् वारिणः तुभ्यं आनीय दास्यति। ततो लक्ष्मणः पद्मपत्रेण वारि दास्यति; महान् गुहानिवासी पर्वतशैलचरः कपिः अपि तुभ्यं प्रदास्यति। सायं समये, लक्ष्मणः तुभ्यं तान् जलत्यागान् लोभात् रोरुवन्तः वृषभनादोपमस्वनान् कपीन् दर्शयिष्यति। तत्र पम्पायां पीतवर्णान् स्थूलान् कपीन् द्रक्ष्यसि; सायं समये विचरन्, पुष्पमालाभिः विभूषितान् वृक्षान् पश्यसि। पम्पायाः शुभं जलम् अवलोक्य दुःखं त्यक्ष्यसि; तत्र तिलकबकुलपुष्पैः वृक्षाः शोभन्ते। तत्र च उत्पलानि पद्मानि च विकसन्ति, हे राघव; न च कश्चन नरः तत्र मालाः स्थापयति। न च ताः पुष्पमालाः म्लायन्ति, न पतन्ति च, राघव। तत्र मातङ्गस्य शिष्याः महर्षयः संन्यासिनः सन्निहिताः, ध्याननिष्ठाः। ये गुरवे वन्यफलभारं वहन्तः शीघ्रं स्वेदबिन्दून् भूमौ पतयन्ति, तेषां तपसः प्रभावात् ताः मालाः स्वेदबिन्दुषु जाताः, न च नश्यन्ति, हे राघव। अद्यापि तत्र शबरी नाम दीर्घायुषी तपस्विनी द्रष्टव्या; सा धर्मनिष्ठा सर्वभूताभिवन्दिता, त्वां दिव्यरूपिणं दृष्ट्वा स्वर्गलोकं गमिष्यति। ततः काकुत्स्थ, त्वं तं दुर्लभं गुह्याश्रमं पश्यसि, यः पम्पासरः पश्चिमे तटे स्थितः। तत्र मातङ्गमुनिनियमेन गजाः अपि नाश्रमे न च तद्वने प्रविशन्ति। रघुवंशशिरोमणे, तत् वनं मातङ्गवनमिति प्रसिद्धं, नन्दनवनोपमं, देववनसदृशं च। तस्मिन् वने बहुविहङ्गनिनादेन रममाणः त्वं, हे राम, पूर्णसुखं लभसे; पम्पायाः पुरतः ऋश्यमुखो नाम पर्वतः स्थितः, पुष्पितवृक्षैः शोभितः। स पर्वतः अतीव दुर्गमः, तरुणगजैः संरक्षितः, प्राचीनकाले ब्रह्मणा निर्मितः। हे राम, यः पुरुषः तस्य शिखरे शय्यां कृत्वा स्वपिति, स जाग्रति स्वप्ने यद् धनं पश्यति, तत् एव प्राप्नोति। किन्तु दुष्टकर्मा पापात्मा चेद् आरोहति, तत्र राक्षसाः तं स्वपन्तं गृहित्वा हन्युः। तत्र अपि मातङ्गाश्रमवासिनां वानराणां पम्पायां क्रीडमानानां तरुणगजानां महान् रवः श्रूयते। ते महागजाः रक्तधाराभिः शरीरं सिक्त्वा, पृथक् पृथक् संगच्छन्ति, मेघसदृशवर्णाः शीघ्रगामिनश्च। तत्र ते शीतलम्, सुगन्धि, निर्मलं जलं पीत्वा तृप्ताः भवन्ति। तृप्ताः ते वानरा व्याघ्रभिर्मृगैः सह वनं विचरन्ति, येषां कोमलनीलवर्णमृदुलचर्माणि दीप्तानि। मृगान् वराहान् निर्भयान् हरिणांश्च दृष्ट्वा तव दुःखं नश्यति; तथा च महती गुहा तं पर्वतं शोभयति। काकुत्स्थ, सा गुहा शिलाभिः आच्छादिता, दुर्गमप्रवेश्या; तस्या पूर्वद्वारे महत् शीतलजलाशयः अस्ति, मनोहरः, मूलफलसमाकीर्णः, वृक्षसमूहैः आवृतः। तत्र धर्मात्मा सुग्रीवः वानरैः सह निवसति। कदाचित् कबंधः अपि तस्य पर्वतस्य शिखरे स्थित्वा रामलक्ष्मणौ एवं उपदिशति। पुष्पमालाभिः भूषितः सूर्यसङ्काशः महाबलः कबंधः आकाशे प्रादुरासीद्; तत्र रामलक्ष्मणौ तं दृष्ट्वा, समीपस्थं तं कबंधं 'गच्छ, प्रतिपद्यस्व' इति प्रोचतुः। स च तयोः अनुमतिं लब्ध्वा, 'गच्छतं, कार्यसिद्धिर्भवतु' इति उक्त्वा, तुष्टः स्वस्थानं प्रतस्थे।