तस्मिन्नेव काले भगवतः विश्वामित्रस्य कृपया रामं प्रति दिव्यास्त्राणां प्रदाने महोत्सवः समारभ्यते। स विश्वामित्रः, सौम्यदृष्टिः, रामं प्रीत्या सम्बोधितवान्—“समस्तानि एतानि दिव्यास्त्राणि तुभ्यं ददामि, सौभाग्यवत् त्वं। महद् दण्डचक्रं च दिव्यं तुभ्यं प्रदास्यामि, राघव।” ततः वीरः रामः धर्मचक्रं, कालचक्रं, विष्णोः तीक्ष्णं चक्रं, इन्द्रस्य च चक्रं प्राप्तवान्। तत्र वज्रास्त्रम्, शिवस्य त्रिशूलं श्रेष्ठं, ब्रह्मशिरस्त्रं, ईशास्त्रम् च राघवाय दत्तम्। विश्वामित्रः पुनः रामं बलेन सम्पन्नं सम्बोधितवान्—“परमं ब्रह्मास्त्रं, मोदकी नाम्ना द्वे गदा, शिखरी च, शुभे भवतः काकुत्स्थवंशस्य तुभ्यं ददामि।” धर्मस्य दीप्तं पाशं, कालपाशं च, वरुणपाशं, वरुणास्त्रं च, द्वौ वज्रौ—शुष्कं च स्नेहं च—रघुपुङ्गवाय दत्तम्। तदनन्तरं पिनाकास्त्रं, नारायणास्त्रं, अग्नेयास्त्रं शिखरनाम्नं च दत्तम्। वायव्यास्त्रं, हयशिरास्त्रं, क्रौञ्चास्त्रं च दत्तम्। द्वौ शूलौ, कङ्कालं, गदा, कपालं, किंकिणीं च काकुत्स्थाय दत्तम्। एतानि सर्वाणि राक्षसविनाशाय दत्तानि; विद्याधरास्त्रं महद्, नन्दनं नाम्नं च। परमपुत्राय राज्ञः रत्नखड्गं, गन्धर्वास्त्रं मोहना नाम्नं च दत्तम्। प्रस्वापनं, प्रशमनं, सौम्यास्त्रं, वर्षणं, शोषणं, संतापनं, विलापनं च राघवाय दत्तम्। मदनास्त्रं कन्दर्पप्रियं, मानवं गन्धर्वास्त्रं च दत्तम्। पिशाचास्त्रं मोहना नाम्नं च प्राप्तम्। तामसास्त्रं, सौमनसं, संवर्तं दुर्जयम्, मौसलं च दत्तम्। सत्यं, परमं मायामयं, सौरं तेजःप्रभं च, शक्तिप्रहरणं च दत्तम्। सोमास्त्रं शिशिरनाम्नं, त्वष्ट्रास्त्रं भीषणं, भागास्त्रं तीक्ष्णं, शीतेषु, मानवं च दत्तम्। विश्वामित्रः रामं सम्बोध्य—“एतानि सर्वाणि इच्छारूपाणि, महाबलानि, परमश्रेष्ठानि तव सन्निधौ त्वरितं स्वीकुरु।” ततः महर्षिः पूर्वदिशं प्रक्षाल्य, हर्षपूर्णः, रामाय परममन्त्रसमूहं दत्तवान्। तदनन्तरं, विश्वामित्रः राघवाय तानि अस्त्राणि प्रदर्शितवान्, यानि देवैरपि सम्पूर्णतया दुरलभानि। यदा विश्वामित्रः मन्त्रान् उच्चारयामास, तदा सर्वाणि दिव्यानि अस्त्राणि, शोभायमानानि, रामं समीपं आगच्छन्। सर्वास्त्राणि हर्षेण रामं प्रणम्य, अञ्जलिं कृत्वा, वदन्ति—“राघव, वयं तव सेवकाः, उत्तमपुरुष। यद् इच्छसि, शुभं ते स्यात्; सर्वं तव कार्यं साधयिष्यामः।” रामः, एतेषां वचनं श्रुत्वा, मनसा प्रसन्नः अभवत्। ततः हर्षपूर्णहृदयः रामः, तेजसा दीप्तः, महर्षिं विश्वामित्रं नमस्कृत्य, गन्तुं आरभत्। एषा बालकाण्डस्य अष्टाविंशतितमोऽध्यायः, वाञ्मीकि-रामायणे महाश्रवणीयः। अस्त्राणि प्राप्त्वा, शुद्धः, हर्षपूर्णमुखः काकुत्स्थवंशी विश्वामित्रं गच्छन् सम्बोधितवान्—“भगवन्, अस्त्राणि प्राप्तानि, देवैरपि दुर्जयः अभवम्। किन्तु, तपस्विन्, तानि अस्त्राणि संहरणोपायः ज्ञातुम् इच्छामि।” रामस्य वचनं श्रुत्वा, विश्वामित्रः महातपस्वी, दृढव्रतः, शुद्धः, संहरणोपायं रामाय उपदिशत्। सत्यवन्तं, सत्यकीर्तिं, धृष्टं, रभसं, प्रतिहारतरं, तथा प्रतिमुख्यविधिं, अपसरणं च उपदिशत्। लक्ष्यम्, अलक्ष्यम्, दृढनाभं, सुनाभकं, दशाक्षं, शतवक्त्रं, दशशीर्षं, शतोदरं च उपदिशत्। पद्मनाभं, महानाभं, दुन्दुनाभं, सुनाभकं, ज्योतिषं, शकुनं, नैरास्यं, विमलं च उपदिशत्। यौगन्धरं, विनिद्रं, दैत्यविनाशकं, शुचिबाहुं, महाबाहुं, निष्कलिं, विरुचं, सार्चिर्मालिं, धृतिमालिं, वृत्तिमानं, रुचिरं च उपदिशत्। पित्र्यं, सौमनसं, विधूतमकरद्वयं, परवीरं, रतिं, धनधान्यं च राघवाय उपदिशत्। कामरूपं, कामरुचिं, मोहमावरणं, जृम्भकं, सर्वनाभं, पन्थनवरुणं च उपदिशत्। रामं सम्बोध्य, विश्वामित्रः—“शुभं ते भवतु, कृत्स्नं तेजस्वि, रूपान्तरं कुर्वन्ति, कृष्णाश्वपुत्राणि दिव्यानि अस्त्राणि तव सन्निधौ स्थापयामि।” काकुत्स्थः हर्षपूर्णहृदयः “नूनम्” इत्युक्त्वा, दिव्यानि तेजोमयानि अस्त्राणि सन्निधौ प्रकटितानि। केचित् दह्यमानाङ्गारवत्, केचित् धूमवत्, केचित् चन्द्रसूर्यवत् दीप्तिमन्तः, केचित् अञ्जलिं कृत्वा स्थिताः। ते मधुरवाचः पुरुषाः रामं प्रणम्य वदन्ति—“स्मरामः, नरश्रेष्ठ, किं करवामः तव?” रामः तान् उवाच—“यथेष्टं गच्छत; आवश्यके समये, मनसा मदर्थं सहायं कुरुत।” ततः ते रामं परितः प्रदक्षिणं कृत्वा, काकुत्स्थं प्रत्युवाचुः—“एवं भवतु”—इति, यथागतं निर्जग्मुः। एवं विश्वामित्रस्य कृपया रामः दिव्यानि अस्त्राणि तथा तेषां संहरणोपायं प्राप्तवान्, अस्त्राणि च रामस्य आज्ञां प्रतीक्षन्ति, सर्वे हर्षपूर्णाः, रामस्य सेवायै समर्पिताः।