रामः ताटका-वने सुखेन तत्र रात्रिं व्यतीत्य तस्यैव दिवसे शाप-विमुक्तः वनः चित्ररथ-वन-सदृशं शोभायाम् आसीत्। यक्षिणीं हत्वा, देव-सिद्ध-समूहैः स्तुतः रामः तत्रैव महर्षिणा सह शान्तः रात्रिं निवासं कृतवान्, प्रातः समये जागृतः। ततः श्रीमद् वाल्मीकि-रामायणस्य बालकाण्डे सप्तविंशः सर्गः आरभ्यते। रात्रिं व्यतीत्य, प्रसिद्धः विश्वामित्रः स्मितं कृत्वा मधुरया वाचा रामं राघवं संबोधितवान्। सः उवाच — "प्रियः अस्मि ते, हे महाबाहो! स्नेहात् सर्वाणि अस्त्राणि तुभ्यं दास्यामि। एतेषां बलात् भूमौ शत्रूञ् विजेष्यसि — देवाः, असुराः, गन्धर्वाः, नागाः — यः कश्चन युद्धे तव प्रतिपक्षः भवेत्।" विश्वामित्रः रामाय दिव्यानि अस्त्राणि दत्तवान् — महद् दण्ड-चक्रं, धर्म-चक्रं, काल-चक्रं, विष्णोः सुदर्शनं, इन्द्रस्य चक्रं, वज्रायुधं, शिवस्य त्रिशूलं, ब्रह्मशिरः अस्त्रं, ईशस्य अस्त्रं च। तदा ब्रह्मास्त्रं, मोदकी-शिखरी नाम्नी गदा, धर्म-पाशं, काल-पाशं, वरुण-पाशं, वरुणास्त्रं, शुष्क-नीरद-वज्रौ, पिनाकास्त्रं, नारायणास्त्रं, अग्नेयास्त्रं शिखरं, वायव्यास्त्रं, हयशीरास्त्रं, क्रौञ्चास्त्रं, द्वौ शूलौ, कङ्कालं, गदा, कपालं, किंकिनीं च। राक्षस-विनाशाय विद्या-धरास्त्रं, नन्दनं, खड्गरत्नं, प्रियं गन्धर्वास्त्रं मोहना नाम, प्रस्वापनं, प्रशमनं, सौम्यं, वर्षणं, शोषणं, संतापनं, विलापनं, मादनं, मानवं गन्धर्वास्त्रं, पिशाचास्त्रं मोहना नाम, तामसास्त्रं, सौमनं, संवतारं, मौसलं, सत्यं, मायामयं, सौरं तेजःप्रभं, सोमास्त्रं शिशिरं, त्वष्ट्रास्त्रं, भगास्त्रं, शीतेषु, मानवं च। एतानि रूपान्यपि इच्छया धारयन्ति, महाबलानि, उत्तमानि अस्त्राणि तुभ्यं दास्यामि। ततः महर्षिः पूर्वं शुद्धः पूर्वदिशं अभिमुख्य हर्षपूर्णः रामाय मन्त्र-संहिता दत्तवान्। यानि अस्त्राणि देवैरपि पूर्णतया दुष्प्राप्याणि, तानि सर्वाणि रामाय दर्शितानि। विश्वामित्रः मन्त्रं जपन् अस्त्राणि रामं समीपं आगच्छन्। तानि अस्त्राणि हर्षात् अञ्जलिं कृत्वा रामं उवाचुः — "राघव! वयं तव सेवकाः स्मः, महात्मन्। यद् इच्छसि, तव शुभं भवतु, सर्वं सम्पादयिष्यामः।" एतद् श्रुत्वा रामः प्रसन्नचित्तः अभवत्। रामः हर्षपूर्णं मनसा, तेजसा दीप्तः, विश्वामित्रं महर्षिं नमस्कृत्य गन्तुं आरब्धवान्। ततः वाल्मीकि-रामायणस्य बालकाण्डे अष्टाविंशः सर्गः आरभ्यते। अस्त्राणि प्राप्त्वा, शुद्धः हृष्ट-वदनः रामः विश्वामित्रं गच्छन् इदं उवाच — "भगवन्, अस्त्राणि प्राप्तानि, अद्य अहं देवैरपि अनवध्यः। किं तु, तेषां उपसंहरण-विद्यां ज्ञातुम् इच्छामि।" एवं काकुत्स्थेन उक्ते, विश्वामित्रः तपस्वी, स्थिरः, शुद्धः, अस्त्राणां उपसंहरण-प्रक्रियाम् रामाय प्रदत्तवान्। सः सत्यवन्तं, सत्यकीर्तिं, धृष्टं, रभसः, प्रतिहारतरं, प्रत्यागत-प्रवृत्तिं, लक्ष्यम्, अलक्ष्यम्, दृढनाभं, सुनाभकम्, दशाक्षं, शतवक्त्रं, दशशीर्षं, शतोदरं, पद्मनाभं, महानाभं, दुन्दुनाभं, सुनाभकम्, ज्योतिषं, शकुनं, नैरास्यं, विमलं, यौगन्धरं, विनिद्रं, शुचिबाहुं, महाबाहुं, निष्कलिं, विरुचं, सार्चिमालिं, धृतिमालिं, वृत्तिमानं, रुचिरं, पित्र्यं, सौमनसं, विधूतमकरं, परवीरं, रतिं, धनधान्यं, कामरूपं, कामरुचिं, मोहामावरणं, जृम्भकं, सर्वनाभं, पन्थनवरुणं च रामाय उपसंहरण-विद्यां प्रदत्तवान्। एवं विश्वामित्रेण उपदिष्टं अस्त्र-विधानं श्रुत्वा रामः महर्षिं नमस्कृत्य, दिव्यानि अस्त्राणि प्राप्त्वा, तस्य मार्गं अनुवर्तते स्म।