ततः सर्वे देवाः ब्रह्मर्षिं तपोबलसम्पन्नं सम्मान्य, राघवाय तदस्त्रविद्यां प्रदातुम् युक्तमिति शशंसुः — “अयं राघवः योग्यः, त्वां अनुगतः, ब्रह्मन्, तस्मै एतद् उपदिश।” इत्युक्त्वा, देवैः महद् कार्यम् साधनीयम् इति निश्चित्य, हर्षिताः सर्वे दिवं जग्मुः। तदनन्तरं, सन्ध्याकाले, ताटकाराक्षस्य वधेन सन्तुष्टः महर्षिः विश्वामित्रः राघवम् सत्कार्य सस्मितं भूत्वा, हर्षेण पूर्णः अभवत्। सः रामं शिरसि आलिङ्ग्य, स्नेहपूर्णं वचनम् अवदत् — “शुभवर्ण राम, अद्य रात्रौ अत्रैव वसामः।” “प्रभाते मम आश्रमं गच्छामः।” इत्युक्त्वा, दशरथात्मजः विश्वामित्रवाक्यं श्रुत्वा प्रमुदितः अभवत्। रामः ताटकावने तत्रैव रात्रिं सुखेन निन्ये। तस्यैव दिने, शापमुक्तः वनः चित्ररथवनमिव शोभायाम् आसीत्। यक्षी ताटका हता, रामः देवसिद्धगणैः स्तुतः, तत्र विश्वामित्रेण सह आसित्, प्रभाते तेन जागृतः। ततः श्रीमद् वाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे सप्तविंशः सर्गः आरभ्यते। प्रभातसमये, कीर्तिमान् विश्वामित्रः प्रसन्नः सस्मितं रामं मधुरया वाचा सम्बोधयामास — “राघव, त्वया अहं तुष्टः। महत् स्नेहात् सर्वाणि अस्त्राणि तुभ्यं दास्यामि।” “एतेन त्वं पृथिव्यां देवासुरगन्धर्वसर्पादीन् शत्रून् समरे जयिष्यसि।” “सर्वाणि दिव्यानि अस्त्राणि तुभ्यं ददामि, महच्च दिव्यं दण्डचक्रं राघव।” ततः धर्मचक्रं, कालचक्रं, विष्णोः तीक्ष्णं सुदर्शनं, इन्द्रचक्रं च ददौ। वज्रास्त्रं, शिवस्य त्रिशूलं, ब्रह्मशिरः अस्त्रं, ईशस्य अस्त्रं च राघवाय दत्तवान्। ब्रह्मास्त्रं, द्वौ गदा — मोदकी शिखरी च शुभे — ददौ। धर्मपाशं, कालपाशं, वरुणपाशं, वरुणास्त्रं, द्वौ वज्रौ — शुष्कं शीतं च — ददौ। पिनाकास्त्रं, नारायणास्त्रं, अग्नेयास्त्रं शिखरनाम्ना ददौ। वायव्यास्त्रं, हयशिरास्त्रं, क्रौञ्चास्त्रं च ददौ। द्वौ शूलौ, कङ्कालं, गदां, कपालं, किंकिणीं च ददौ। राक्षसानां नाशाय सर्वाणि ददौ — विद्या धारास्त्रं, नन्दनास्त्रं च। रत्नखड्गं, गन्धर्वास्त्रं मोहना नाम्ना ददौ। प्रस्वापनं, प्रशमनं, सौम्यास्त्रं, वर्षणं, शोषणं, संतापनं, विलापनं च ददौ। मादनास्त्रं, मानवगन्धर्वास्त्रं ददौ। पिशाचास्त्रं मोहना नाम्ना ददौ। तामसास्त्रं, सौमनास्त्रं, संवर्तास्त्रं, मुसलास्त्रं ददौ। सत्यमस्त्रं, मायामयं, सौरं तेजःप्रभा नाम्ना, सोमास्त्रं शिशिरं, त्वष्ट्रास्त्रं, भागास्त्रं, शीतेषु, मानवास्त्रं च ददौ। एतानि सर्वाणि रूपान्यपि इच्छया धारयन्ति, अतिशक्तिमन्ति, उत्तमास्त्राणि त्वरितं तुभ्यं ददामि, इत्युक्त्वा। ततः महर्षिः विश्वामित्रः पूर्वदिशं प्रसन्नः, शुद्धः, रामाय परमं मन्त्रसमूहं ददौ। देवैरपि दुर्लभं अस्त्रसम्पदं राघवाय प्रकटयामास। विश्वामित्रः मन्त्रजपं कुर्वन्, सर्वाणि दिव्यानि अस्त्राणि राघवम् समीपं आगच्छन्। तानि अस्त्राणि हर्षपूर्णानि, करान् अञ्जलिं कृत्वा रामं ऊचुः — “राघव, वयं तव भक्ताः, तव सेवकाः स्मः। यद् इच्छसि, शुभं ते स्यात्, सर्वं साधयिष्यामः।” एतद् श्रुत्वा रामः शान्तचित्तः अभवत्। ततः हर्षपूर्णहृदयः, तेजस्वी रामः विश्वामित्रं प्रणम्य प्रस्थानाय उद्यतः। श्रीमद् वाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे अष्टाविंशः सर्गः आरभ्यते। रामः अस्त्राणि प्राप्त्वा, शुद्धः, प्रमुदितवदनः, मार्गे विश्वामित्रं ऊचुः — “भगवन्, अस्त्राणि प्राप्तानि, देवैरपि अजेयः अभवम्। किंतु, तपोधन, तेषां प्रत्याहारं अधिगन्तुम् इच्छामि।” एतद् श्रुत्वा, तपःसम्पन्नः, दृढनिष्ठः, शुद्धः विश्वामित्रः प्रत्याहारविद्यां रामाय उपदिदेश। सः सत्यवन्तं, सत्यकीर्तिं, धृष्टं, रभसं, प्रतिहारतरं च, समाग्रं प्रत्याहारमार्गं रामाय उपदिशत्।