रामः तदा तां भीमां मायावतीं ताटकाम् अपराजिताम् अपश्यत्। सः वीरः लक्ष्मणसहितः विश्वामित्रस्य समीपे स्थित्वा विनयेन उवाच—"एषा दुर्जया मायया युक्ता ताटका अद्य अहं तस्याः श्रोत्रनासिके छित्वा शक्तिहीनां करिष्यामि।" पुनः सः अवदत्—"स्त्रीभावरक्षणात् अहम् एनां न हन्तुं शक्तः, किन्तु तस्याः बलं च सञ्चरणं च नाशयितुम् इच्छामि।" रामस्य एवं भाषमाणस्य ताटका कोपसमन्विता बभूव, सा भीमस्वनं कृत्वा भुजौ उद्धृत्य रामम् अभिद्रवत्। तदा ब्राह्मणऋषिः विश्वामित्रः ताम् उग्रया गर्जया निषिद्धवान्, तयोः रघुनन्दनयोः अभयशुभाशिषः च उक्तवान्। ताटका तदा भीषणं रजःकर्दमं समुत्पाद्य रघुपुत्रौ क्षणमेकं मोहयामास। ततः सा मायया महता शिलावृष्टिं तयोः समुत्सृज्य रामस्य कोपं जनयामास। राघवः तस्याः शिलावृष्टिं बाणवृष्ट्या प्रत्यवारयत्। सा भीमवेगेन अभ्यधावन्ती रामेण बाणैः हस्तौ छिन्नौ। तदा सा समीपे स्थित्वा, विहीना भुजाभ्यां, श्रान्ता, गर्जन्ती च, सौमित्रिणा कोपेन श्रोत्रे नासाग्रं च छिन्नम्। सा मायावती यक्षिणी नानारूपाणि धारयन्ती अदृश्यता च, तयोः मोहं जनयन्ती, भ्रान्तिं चकार। सा भीषणरूपा भूत्वा शिलावृष्टिं समुत्सृज्य अभ्यधावत्। एतस्मिन्नन्तरे गाधिसुतः महात्मा विश्वामित्रः तम् अवस्थां दृष्ट्वा रामं सम्बोध्य उवाच—"अलम् अनुकम्पया, राम। एषा पापिनी दुष्टकर्मा च।" "एषा यक्षिणी मायया समृद्धा, यज्ञविघातिनी, सायं प्राप्ते हन्तव्यैव।" "सायं राक्षसाः दुःसहाः भवन्ति।" इत्युक्त्वा सः रामः तां शिलावृष्टिं कुर्वतीं यक्षिणीं प्रत्युदियाय। शब्दवेधविद्यया रामः तां बाणैः अवारयत्। सा मायया युक्ता बाणवर्षेण निरुद्धा। ततः सा काकुत्स्थं लक्ष्मणं च महावेगेन विद्युत्समप्रभा अभ्यधावत्। तदा रामेण तस्या हननं कृत्वा देवाः "साधु साधु" इति प्रशशंसुः। शतक्रतुर्हि इन्द्रः प्रमुदितः सन्तोषपूर्वकं वचनमब्रवीत्। सर्वे देवाः हृष्टाः विश्वामित्रं कौलिकं ऋषिं प्रार्थयन्तः ऊचुः—"भगवन्, भवतः कल्याणम्। सर्वे मरुतः सह इन्द्रेण अत्र आगताः।" "अस्माभिः एषः कर्मणा प्रियः। त्वं राघवस्य अनुग्रहं कुरु; क्रियाशक्तिमन्तं प्रजापतेः पुत्रस्य क्रीशाश्वस्य पुत्रान् तस्मै दर्शय।" "तपोधन, एषः राघवः त्वयि अनुगतः, अर्हति च; तस्मै एतत् दिव्यास्त्रविद्यां प्रददातु।" "महत् देवकार्यं अस्य राजपुत्रस्य कर्तव्यम् अस्ति।" इत्युक्त्वा सर्वे देवाः प्रमुदिताः नभः गताः। विश्वामित्रं पूजयित्वा सायंकाले अभवत्। ताटकावधेन महर्षिः हृष्टः परमं सन्तोषं लेभे। सः रामस्य शिरसि आलिङ्ग्य उवाच—"शुभलक्षण राम, अद्यात्रं अत्र वसामः।" "प्रभाते तु तपोवनं गमिष्यामः।" विश्वामित्रस्य वचनं श्रुत्वा दशरथात्मजः हृष्टः बभूव। सः ताटकावने सुखेन रजनीम् अयापयत्। तस्यैव दिवसे ताटकावधेन शापमुक्तं वनं चित्ररथवनमिव शोभितम्। तत्र देवगन्धर्वसंघैः कीर्त्यमानः रामः महर्षिणा सह तत्रावसत्। एवं तु सप्तविंशः सर्गः श्रीमद्वाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे आरभ्यते। तदा रजनीं यापयित्वा विश्वामित्रः प्रसन्नः सस्मितं रामं मधुरया वाचा उवाच—"राघव, त्वया अहम् अतिप्रीतः। महत्या प्रीत्या सर्वाण्यस्त्राणि तुभ्यं दास्यामि।" "एभिः त्वं पृथिव्यां शत्रून् जित्वा, देवदानवगन्धर्वसर्पान् संग्रामे विजेष्यसि।" "सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि तुभ्यं ददामि, महद्दिव्यं दण्डचक्रं च राघव।" "ततः धर्मचक्रं कालचक्रं विष्णोः सुदर्शनं च, इन्द्रचक्रं च ददामि।" "वज्रास्त्रं, शिवस्य त्रिशूलं, ब्रह्मशिरस्त्रं, ईशास्त्रं च राघव।" "ब्रह्मास्त्रं चोत्तमं ददामि, काकुत्स्थ, मुदकीं शिखरीं च गदौ शुभे।" "धर्मपाशं ज्वलन्तं कालपाशं च ददामि।" "वरुणपाशं वरुणास्त्रं च, शुष्कवज्रं सवज्रं च रघुनन्दन।" "पिनाकास्त्रं नारायणास्त्रं च, अग्नेयास्त्रं शिखरं नाम।" "वायव्यास्त्रं हयशिरास्त्रं क्रौञ्चास्त्रं च ददामि।" "काकुत्स्थ, द्वे शूलं कङ्कालं गदम् अस्त्रं किङ्किणीं च ददामि।" "राक्षसानां विनाशाय सर्वाणि एतानि च, विद्या-धरस्रेष्ठं नन्दनं च ददामि।" "राजपुत्र, गदाग्र्यं गान्धर्वमोहनं चुरुकं च ददामि।" एवं विश्वामित्रः स्वप्रीत्या, महानुभावः, रामाय दिव्यान्यस्त्राणि प्रदाय तं परमप्रीत्याऽनुगृह्णात्।