राघवः लक्ष्मणं प्रति उवाच—"पश्य लक्ष्मण, एषा यक्षिणी घोररूपा भयङ्करी च दृश्यते; यस्याः दर्शनमात्रेण भीरूणां हृदयानि विदीर्येरन्। एषा दुर्धर्षा मायासम्पन्ना महाबला द्रष्टव्या; अद्य तस्याः श्रोत्रे नासिकां च हरेयं, शक्तिं चापहरिष्यामि। न खलु अहं तां हन्तुं समर्थः, स्त्रीभावरक्षणात्; किन्तु बलं सञ्चरणं च तस्याः विनाशयितुमिच्छामि।" एवं वदति रामे, ताटका कोपसंरक्तशरीरा भैरवस्वरेण नदन्ती, बाहून्निर्मिल्य राममभिदुद्राव। तदा ब्राह्मणर्षिः विश्वामित्रः तां गर्जयन्तीं शप्त्वा, रघुसुतयोः जयमङ्गलमिष्ट्वा, आशिषः प्रादात्। ताटका महद्भस्मराशिं समुत्पाद्य, रघुनन्दनौ क्षणमोहितौ चकार। ततः सा मायया महाशिलावृष्टिं रघुसुतयोः चक्रे; तेन राघवस्य कोपः संजज्ञे। राघवः तस्याः शिलावृष्टिं बाणवृष्ट्या प्रत्यवारयत्; तस्याः प्रधावन्त्याः करौ बाणैः छित्त्वा पातयामास। सर्वथा तस्याः समीपे स्थितायाः, विक्लबायाः, बाहुच्छिन्नायाः, नदन्त्याः च, सौमित्रिः कोपसमन्वितः तस्याः कर्णौ नासिकाग्रं च छित्त्वा पातयामास। सा यक्षिणी कामरूपिणी विविधरूपाणि धारयन्ती, मायया तौ मोहयन्ती, अन्तर्धानं जगाम। सा भीषणा विचरन्ती, शिलावृष्टिं च मुमोच। एतद् दृष्ट्वा भगवाँश्च गाधिसुतः आजगौ—"अलमात्मनः कारुण्येन, राम; एषा दुष्टा दुष्कृतिनी च। एषा यक्षिणी मायया पूर्वं समृद्धा, यज्ञविघातिनी च; सा सायाह्ने हन्तव्या। सायं हि राक्षसाः दुरासदाः भवन्ति।" इत्युक्त्वा, तां शिलावृष्टिं कुर्वतीं यक्षिणीं रामः प्रतिययौ। सः शब्दवेधविद्यां दर्शयन्, बाणैः तां निरोद्धुम् आरब्धवान्; सा मायासम्पन्ना बाणवर्षेण निरुद्धा। सा तदा काकुत्स्थं लक्ष्मणं च ज्वलन्निव विद्युत्पातेन अभ्यधावद्। तस्याः वधेन देवाः "साधु साधु" इत्युक्त्वा काकुत्स्थं पूजयामासुः; इन्द्रः च सहस्राक्षः हृष्टः सन्तोषवचनानि प्रोवाच। सर्वे देवाः हृष्टमनसः विश्वामित्रं प्रोचुः—"भगवन् कौशिक, स्वस्ति ते! सर्वे मरुतः सहेन्द्रेऽत्र आगता वयम्। अस्माभिः कृत्यं प्रीत्या कृतम्; त्वं राघवे स्नेहं दर्शय, प्रजापतेः पुत्रस्य कृशाश्वस्य पुत्रान्, वीर्यवतां सत्यान्, अस्मै प्रकथय। ब्राह्मण, तपोबलसम्पन्न, एतान् राघवाय उपदिश; सः योग्यः, त्वदनुग्रहे स्थितः। राजपुत्रेण देवकार्यम् अतीव कर्तव्यम् अस्ति।" इत्युक्त्वा, सर्वे देवाः प्रमुदिताः आकाशमार्गे जग्मुः। विश्वामित्रं पूजयित्वा, सायं कालः समभवत्। ताटकावधेन सन्तुष्टः महर्षिः परमं हर्षमवाप। सः रामस्य शिरसि समालिङ्ग्य उवाच—"राम, शुभदर्शन, अस्मिन्नेव स्थाने रात्रिं वयम् वत्स्यामः। श्वः प्रातः मम आश्रमं गमिष्यामः।" इति विश्वामित्रवचनं श्रुत्वा दशरथात्मजः प्रमुदितः अभवत्। ताटकावने तत्रैव सः सुखेन रजनीम् अयापयत्। तस्मिन्नेव दिने, ताटकावधेन शापमुक्तः स वनः चित्ररथवनमिव शोभितम्। तस्यां रजनीं देवसिद्धसंस्तुतः रामः, महर्षिणा सह तत्र वासं चकार, प्रातः समये च बोधितः। अथ श्रीवाल्मीकिरामायणे बालकाण्डे सप्तविंशः सर्गः आरभ्यते। तत्र रजनीं व्यतीत्य, प्रातःकाले ख्यातः विश्वामित्रः प्रसन्नः स्मित्वा मधुरया वाचा राघवं उवाच—"प्रीतोऽस्मि त्वयि, महाबाहो राजपुत्र; स्नेहानुग्रहेण सर्वाण्यस्त्राणि ते दास्यामि। एतेषां बलवत्त्वेन त्वं सर्वान् शत्रून् विजेष्यसि—देवान्, असुरान्, गन्धर्वान्, नागांश्च युद्धे। सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि ते ददामि, महाबाहो; दण्डचक्रं महद् दिव्यं राघवाय दास्यामि। ततो धर्मचक्रं कालचक्रं च, विष्णोः सुदर्शनं, इन्द्रचक्रं च ते ददामि। वज्रास्त्रं, शूलं शिवस्य, ब्रह्मशिरस्त्रं, ईशास्त्रं च राघवाय ददामि। ब्रह्मास्त्रं परमं, मोदकीं शिखरीं च द्वे गद्ये शुभे काकुत्स्थाय ददामि। धर्मपाशं दीप्तं कालपाशं च, वरुणपाशं वरुणास्त्रं च, शुष्कं मार्दवं वज्रद्वयं च रघुनन्दनाय ददामि। पिनाकास्त्रं नारायणास्त्रं च, अग्नेयमस्त्रं शिखराख्यं च ददामि। वायव्यास्त्रं, हयशीर्षं, क्रौञ्चास्त्रं च काकुत्स्थाय ददामि। द्वे शूल्ये, कङ्कालं, गदां, कपालं, किंकिणीं च ददामि। सर्वाण्येतानि राक्षसविनाशनाय ते ददामि; विद्याधरास्त्रं च, नन्दनाख्यं च ददामि।" एवं महर्षिः विश्वामित्रः परमप्रीतया रामं दिव्यास्त्रैः सम्पन्नं कृतवान्।