राघवः पितुः दशरथस्य आज्ञया अयोध्यायाम् उत्तमाचार्येभ्यः शिक्षां प्राप्तवान्, तस्य वचनं न लङ्घनीयमिति मत्वा, स गोब्राह्मणहिताय, भूमेः कल्याणाय, स्वस्य अप्रमेयस्य वचनस्य पूर्तये च कर्तुम् उद्यतः अभवत्। एवं निश्चित्य, रिपूनां दमनः रामः धनुषः मध्ये गाढं गृहीत्वा तीक्ष्णं शब्दं निर्ममे, यः शब्दः सर्वदिक् व्याप्य प्रतिध्वनितः। तस्मिन्नेव काले, ताटकावने वसन्तः सर्वे प्राणीः तेन शब्देन भयाकुलिताः, ताटकापि कोपसम्भ्रान्ता तेन शब्देन मोहिताभवत्। सा राक्षसी तं शब्दं श्रुत्वा, कोपात् तत्रैव यत्र शब्दः उत्पन्नः, तत्र वेगेन अभ्यधावन्। तां कोपसंयुक्तां विकृतवदनां विशालरूपां दृष्ट्वा, राघवः लक्ष्मणं प्रति उवाच—"पश्य लक्ष्मण, एषा भीषणा भयंकररूपा यक्षिणी, यस्याः दर्शनमात्रेण दीनानां हृदयानि विदीर्येरन्। एषा दुर्धर्षा मायासंपन्ना राक्षसी, अद्य अहं तस्याः श्रोत्रे नासिकां च छित्वा शक्तिहरणं गमननिवारणं च करिष्यामि। स्त्रीभावरक्षणात् तां हन्तुं न शक्नोमि, तस्याः बलं चेष्टां च नाशयिष्यामि।" एवं भाषमाणे रामे, ताटकां कोपसंपन्नां भुजौ उच्चालयन्तीं घोषयन्तीं राममभ्यधावत्। तदा ब्राह्मणऋषिः विश्वामित्रः तां निगृह्य, रघुपुत्रयोः अभयशुभमङ्गलानि शंसन्। ताटकापि भयंकरं रजःसमूहं उत्पाद्य, तेन रघुसुतौ किञ्चित् मोहयामास। ततः सा मायया महान् अश्मवृष्टिं रघुनन्दनयोः अपातयत्; तदा राघवः कोपितः अभवत्। रामः तस्याः अश्मवृष्टिं बाणवृष्ट्या प्रत्यविध्यत्, तदा सा त्वरमाणा रामस्य बाणैः हस्तौ छिन्नौ। ततः समीपे स्थितां तां बाहुच्छिन्नां श्रान्तां घोषयन्तीं सौमित्रिः क्रुद्धः तस्याः कर्णौ नासिकां च छित्त्वा। सा यक्षिणी, कामरूपिणी, नानारूपाणि धारयित्वा तत्रैव अन्तर्धानं कृत्वा मायया तौ मोहयामास। सा भयङ्कररूपा विचरन्ती, पुनः अश्मवृष्टिं सृजति स्म। तदा गाधिसुतः विश्वामित्रः रामं प्रति उवाच—"अलं करुणया राम, एषा दुष्टाऽधर्मचारिणी। एषा यक्षिणी मायया पूर्वं बलवती यज्ञविघातिनी च, सायं निपाते तस्याः वधः कार्यः। सन्ध्यायां राक्षसाः दुर्धर्षाः भवन्ति।" इति उक्त्वा, रामः तां अश्मवृष्टिं कुर्वन्तीं यक्षिणीं प्रति बाणैः शब्दवेधिन्या विधिना प्रतिहत्य, बाणवर्षेण तां मायाविनीं निरोधयामास। सा कोपात् काकुत्स्थं लक्ष्मणं च वज्रनिपातवद् अभ्यधावत्। तदा देवा: काकुत्स्थं "साधु साधु" इति प्रशंसन्तः, सहस्राक्षः इन्द्रः अपि प्रमुदितः प्रहृष्टया वाचा विश्वामित्रं उवाच। सर्वे देवाः हृष्टाः विश्वामित्रं प्रति ब्रूयुः—"भवतः कल्याणं, सर्वे मरुतः सह इन्द्रेण अत्र सन्ति। अस्माभिः अयं कृत्यः प्रीत्याऽनुष्ठितः। त्वं राघवे स्नेहं दर्शय, प्रजापतेः पुत्रस्य कृशाश्वस्य पुत्रान् ये वीर्यशालिनः, तान् अस्मै प्रकाशय। तपोबलसम्पन्न ब्राह्मण, एषः रामः योग्यः शिष्यः, अस्मै सर्वास्त्रविद्यां प्रदाय। देवकार्यं महद् अस्य राजपुत्रस्य कर्तव्यम्।" इति उक्त्वा, सर्वे देवाः प्रमुदिताः दिवं जग्मुः। ततः सन्ध्याकाले विश्वामित्रः पूजितः, ताटकावधेन तुष्टः, रामं शिरसि आलिङ्ग्य उवाच—"शुभलक्षण राम, अद्यात्रं अत्रैव वसामः। प्रातःकाले मम आश्रमं गमिष्यामः।" इति। विश्वामित्रस्य वचः श्रुत्वा दशरथात्मजः प्रमुदितः ताटकावने सुखेन रजनीं न्यवसत्। तस्यैव दिने शापमुक्तं वनं चित्ररथवनवत् शोभायमानं बभूव। तां यक्षिणीं हत्वा, देवसिद्धसंघैः स्तूयमानः रामः, मुनिना सह तत्रैव वासमकरोत्, प्रातःकाले जागरितः। एवं श्रीमद्रामायणे बालकाण्डे सप्तविंशः सर्गः आरभ्यते। तत्र निशां यापयित्वा, कीर्तिमान् विश्वामित्रः स्मितपूर्वकं मधुरया वाचा रामं सम्बोध्य उवाच—"त्वं मे प्रीतिकरः, महाबाहो, अत एव अहं सर्वाणि अस्त्राणि तुभ्यं दास्यामि। एतेषां प्रसादेन त्वं सर्वान् शत्रून्—देवान्, असुरान्, गन्धर्वान्, नागान्—युद्धे जयिष्यसि। सर्वाणि दिव्यान्यस्त्राणि तुभ्यं ददामि, महद् दण्डचक्रं च राघव। धर्मचक्रं कालचक्रं विष्णोः सुदर्शनं तथा, इन्द्रचक्रं च ददामि। वज्रं श्रेष्ठं त्रिशूलं च ब्रह्मशिरोऽस्त्रं ईशास्त्रं च। परमं ब्रह्मास्त्रं, द्वौ गदौ मोदकी शिखरी नाम्नौ शुभौ च ददामि।" इति। एवं विश्वामित्रः रामाय सर्वास्त्रविद्यां दत्तवान्।