श्रीरामायणस्य बालकाण्डे षड्विंशः सर्गः श्रवणीयः। तत्र महर्षेः दृढवचनं श्रुत्वा, रघुकुलोत्पन्नः रामः, कृताञ्जलिः, निश्चयपूर्वकं प्रत्युवाच। पितुः आज्ञया, कौशिकस्य वचनस्य प्रामाण्येन, कर्तव्यं कार्यं किञ्चिदपि संशयमुपन्यस्य न कर्तव्यम्। अयोध्यायां महान् गुरूणां मध्ये पितरं दशरथं उपदिशन्तं श्रुतवान्; तस्य वाक्यं न अवमाननीयम्। गोब्राह्मणहिताय, भूमिसंरक्षणाय, तव गूढवाक्यस्य पूर्त्यर्थं, अहं कर्तुम् उद्यतः। एवं उक्त्वा, रिपूनां विजेता रामः धनुषस्य मध्यभागे दृढग्रहं कृत्वा, तीक्ष्णं धनुष्वनं निर्मम, यः शब्दः दिशः सर्वाः व्याप्य प्रवर्तितः। तस्य शब्दस्य भयात् ताटका-वने वासिनः त्रस्ताः अभवन्; ताटका अपि, क्रोधात् विक्षिप्ता, तस्य शब्दस्य मोहिता अभवत्। तं शब्दं श्रुत्वा, ताम् राक्षसीं, क्रोधात् आविष्टा, तत्र यत्र शब्दः उत्पन्नः, तत्र द्रुतं अभिपेत्य आगच्छत्। तां क्रुद्धां, विकृतवदनां, विशालशरीरां दृष्ट्वा, रामः लक्ष्मणं प्रति उवाच—"पश्य लक्ष्मण, भयङ्करां, भीषणरूपां यक्षिणीं; तस्या दर्शनमात्रेण भीरूणां हृदयम् विदीर्येत। पश्य, दुर्जयां मायायुक्तां, अद्य अहं ताम् शक्तिहीनां करिष्यामि, तस्याः कर्णनासे च्छिनदामि।" "स्त्रीत्वेन रक्षितायाः तस्याः वधं न शक्नोमि, किन्तु तस्याः शक्तिं गमनं च नाशयिष्यामि।" एवं रामे वदति, ताटका क्रोधात् आविष्टा, बाहून्नुत्तोल्य, गर्जन्ती, रामं प्रति त्वरया अभिपेत्य आगच्छत्। तदा ब्राह्मणर्षिः विश्वामित्रः तां ताटकां गर्जनया तिरस्कृत्य, रघुसुतयोः अभयविजयप्रार्थनां कृतवान्। ताटका तु महद् धूलिकल्पं उत्पाद्य, तयोः रघुसुतयोः मोहं कृतवती। ततः मायाम् उपयुज्य, रघुसुतयोः उपरि महद् अश्मवृष्टिं कृतवती; तस्मिन्नेव रामः क्रुद्धः अभवत्। रामः तस्याः अश्मवृष्टिं शरवृष्ट्या प्रत्युत्तरं दत्त्वा, ताटकायाः बाहूणि शरैः छिन्नवान्। तदा ताटका निकटे स्थित्वा, बाहूहिना, श्रान्ता, गर्जन्ती, सौमित्रिः क्रोधात् तस्याः कर्णौ नासाग्रं च छिन्नवान्। सापि यक्षिणी, यथेष्टं रूपं धारयितुं समर्था, बहूनि रूपाणि धारयित्वा, तयोः सम्मोहं कृत्वा, अदृश्याभवत्। सा भीषणरूपेण विचरन्ती, अश्मवृष्टिं विसृज्य, तत्र विचरति। तद् दृष्ट्वा, गाधिसुतः विश्वामित्रः उवाच—"राम, तव करुणा पर्याप्ता; सा पापकारिणी, दुष्टाचरणा।" "एषा मायया महतीं शक्तिं प्राप्ता, यज्ञविघातिनी; सायं सन्ध्यायाः पूर्वं वध्यता।" "सन्ध्याकाले राक्षसाः दुष्टप्रत्यर्थाः भवन्ति।" इति उपदिश्य, रामः तां अश्मवृष्टिं कुर्वतीं यक्षिणीं प्रत्युत्तरं दत्त्वा, शब्देन लक्ष्यं कृत्वा, शरैः तां निरोधयामास। सा मायायुक्ता, शरवृष्ट्या बद्धा अभवत्। सा क्रोधात् काकुत्स्थं लक्ष्मणं च अभिपेत्य, ज्वलद् विद्युत्समा त्वरया अभिपेत्य आगच्छत्। तस्याः वधेन देवाः काकुत्स्थं "साधु साधु" इति प्रशंस्य, इन्द्रः सहस्राक्षः हर्षात् वचनं उक्तवान्। सर्वे देवाः हृष्टाः विश्वामित्रं प्रति "कौशिक महर्षे, ते शुभमस्तु; सर्वे मरुतः सह इन्द्रे उपस्थिताः।" "अस्माकं कार्यं कृतं; राघवाय स्नेहं दर्शय, तस्मै प्रजापतेः पुत्रस्य क्रीशाश्वस्य पुत्रान् वीर्यशालीन् दर्शय।" "तपःशक्तियुक्त ब्राह्मण, तं राघवाय उपदिश; स योग्यः, तव अनुयायी च।" "राजकुमारः देवकार्यं महद् साधयिष्यति।" इति उक्त्वा, सर्वे देवाः हर्षिताः आकाशं प्रति प्रस्थिताः। विश्वामित्रं पूजयित्वा, सायं कालः अभवत्। ताटकायाः वधेन महर्षिः हृष्टः अभवत्। सः रामं शिरसि आलिङ्ग्य, "शुभरूप राम, अद्य रात्रिं अत्र वसामः," इत्युक्त्वा, "श्वः प्रातः मम आश्रमं गच्छामः," इत्युवाच। विश्वामित्रस्य वचनं श्रुत्वा, दशरथसुतः हृष्टः अभवत्। सः ताटका-वने सुखेन रात्रिं यापयामास। तस्यां दिने ताटका-वने शापमुक्ते, वनं चित्ररथवनमिव शोभायुक्तं अभवत्। ताटकायाः वधेन, देवसिद्धगणैः प्रशंसितः रामः, तत्र ऋषिणा सह प्रातः जागृतः अभवत्। अथ सप्तविंशः सर्गः आरभ्यते। रात्रिं यापयित्वा, विश्वामित्रः हृष्टः, रामं स्मितपूर्वकं मधुरया वाचा सम्बोधयामास। "काकुत्स्थ, त्वया अहं तुष्टः; स्नेहात् सर्वाणि अस्त्राणि तुभ्यं दास्यामि।" "एषैः त्वं भूमौ शत्रून्, देवाः, असुराः, गन्धर्वाः, नागाः, संग्रामे जित्वा, विजयी भविष्यसि।" "सर्वाणि दिव्यानि अस्त्राणि तुभ्यं ददामि, सौभाग्यशाली राघव। महद् दण्डचक्रं, दिव्यं च, तुभ्यं दास्यामि।" इति कथा श्रीवाल्मीकि-रामायणे बालकाण्डे षड्विंशसप्तविंशयोः सर्गयोः आधारिता।