तदा रावणः सीतां मैथिलीं जनकनन्दिनीं सम्बोध्य उवाच—"देवि, यः स्थैर्याभावः त्वां व्याप्नोति, स मुनिशापप्रभवः। मम पादौ, ये तव प्रति सौम्याः, मया शिरसा विनमिताः। शीघ्रं मम प्रीतिं कुरु; अहं तव दासः। यानि वाक्यानि अहं वदामि, तानि शून्यानि, अन्तः शुष्कानि। रावणः कदापि कस्यापि स्त्रियाः शिरः न नमेत।" इत्युक्त्वा दशग्रीवः, दैववशादाक्रान्तः, चिन्तयामास—"एषा मम वश्या।" एतस्मिन्नन्तरे षट्पञ्चाशत्तमे सर्गे श्रूयताम्। एवं रावणेन उक्ता वैदेही, दुःखेन पीडिता अपि, निर्भया बभूव। तया एकं तृणशकलं रावणस्य मध्ये न्यस्य, प्रत्युवाच तं राक्षसराजम्—"अस्ति कश्चन राजा नाम दशरथः, सत्यप्रतिज्ञः, धर्मे स्थितः पर्वतकल्पः; तस्य पुत्रः सः राघवः। स धर्मात्मा रामः त्रिषु लोकेषु कीर्तिमान्, दीर्घबाहुः विशालाक्षः, मम पतिः, मम देववत्। इक्ष्वाकुवंशे जातः, सिंहकन्धरः, तेजस्वी, भ्राता लक्ष्मणेन सहितः, तव प्राणान् हरिष्यति। यदि सः मां तस्य साक्षात् पश्यन् बलात् बलात्कारं कुर्यात्, त्वं जनस्थानमध्ये युद्धे खरवत् निहतः शयिष्यसे। ये राक्षसाः त्वया गर्विताः, ते सर्वे राघवस्य पुरतः अशक्ताः, यथा नागाः गरुडस्य समीपे। तस्य शराः, धनुरुत्सृष्टाः, सुवर्णभूषिताः, तव शरीरे गङ्गातटे तरङ्गाः इव पतिष्यन्ति। यदि त्वं देवासुराणामपि अगम्यः, रावण, तस्य महद्वैरं कृत्वा, तस्मात् जीवन्नापसर्पसि। स महाबलः राघवः तव शेषजीवनस्य अन्तः भविष्यति; यथा पशुः यूपे बद्धः, तव जीविते आशा नास्ति। यदि रामः क्रोधदीप्तेक्षणः त्वां पश्येत्, त्वं राक्षस, अद्य एव कामदेवः रुद्रेण दग्धवत् दग्धः स्याः। यो चन्द्रमसमपि नभसः पतितुं शक्नोति, तं विनाशयितुं, अथवा सागरं शोषयितुं—स एव सीतां अत्र मोचयितुं समर्थः। त्वं मृतः, ते यशः नष्टं, बलं च इन्द्रियाणि च हतानि; तव कृते लङ्का विधवा भविष्यति। एषा तव पापकृत्यं सुखदं न भविष्यति; त्वया मां पतिसकाशात् बलात् हृत्वा, तस्मात् पृथक् कृतम्। मम पतिः तेजस्वी, महाबलः, दिव्येन बलेन युक्तः, निर्भयः दण्डकारण्ये वसति, स्वबलं आश्रित्य। स त्वां युद्धे शरवृष्ट्या शरीरे, बलं, ऐश्वर्यं, मदं, गर्वं च हरेत्। यदा प्राणिनां विनाशः समयः उपस्थितः, तदा जनाः कालवशेन प्रमत्ताः भवन्ति। माम् उपधाव्य, राक्षसाधम, तव कालः प्राप्तः, स्वस्य, राक्षसस्य, अन्तःपुरस्य च विनाशाय। यथा यज्ञवेदिः पात्रोपस्करसम्पन्ना, द्विजैः मन्त्रैः संस्कृता, चाण्डालेन स्प्रष्टुं न शक्या—even यद्यपि यज्ञमध्ये स्थापिता—एवं धर्मपत्नी पतिव्रता अहं, त्वया दुष्टेन राक्षस त्वं न स्प्रष्टुं शक्याः। यथा हंसः सदैव पद्मेषु क्रीडन्, कदापि पङ्ककुक्कुटीं तृणेषु न पश्यति, तथैव अहं तव अगम्या। एषः देहः जडः; यथेष्टं बद्ध्वा वा हत्वा वा कुरु; न मम देहः, न प्राणः रक्षणीयः, हे राक्षस। किंतु कीर्तिं भूमौ त्यक्तुं न शक्यते।" एवं क्रुद्धा वैदेही तीक्ष्णानि वचनानि उवाच; ततो जनकात्मजा रावणं न किञ्चित् अन्यद् अब्रवीत्, तानि वचनानि तीक्ष्णानि रोमाञ्चनानि च उक्त्वा। तदा रावणः सीतां भयजनकानि वाक्यानि उवाच—"श्रुणु मैथिलि, मम वचनानि, शोभने, द्वादशमासान्। यदि एतेषु कालेषु त्वं माम् उपगन्तुं न इच्छसि, सुहासिनि, तर्हि मम पाकशालाः त्वां प्रातरेकं खण्डशः छिन्त्वा भक्षयिष्यन्ति।" इत्येवं कठोराणि वचनानि उक्त्वा, शत्रूणां शत्रुः रावणः, राक्षसीः क्रुद्धः सम्बोध्य उवाच—"अद्यैव एता राक्षस्यः, भीषणदर्शनाः, मांसरुधिरभक्ष्याः, एतस्याः गौरवं हरन्तु।" तस्याज्ञया ताः क्रूराः भीमदर्शनाः राक्षस्यः, अञ्जलिं कृत्वा, मैथिलीं परिवव्रुः। ततः रावणः, राजा, भीषणदर्शनः, भूमिं पदैः स्पृशन्, ताः उवाच—"एतां मैथिलीं अशोकवनिकामध्ये नयत; तत्र तया रक्षितया, गुह्यया, समन्तात् पालयन्तु। तत्र तिक्तैः भयैः, ततः प्रियवाक्यैः, एतां मिथिलात्मजां दन्तिन्यां इव वश्यां कुरुत।" रावणस्य आज्ञया ताः राक्षस्यः अशोकवनिकां गत्वा मैथिलीं निनयुः। सा वनिका सर्वकामफलद्रुमैः परिवृता, नानाफलपुष्पशोभिता, मदोत्कटपक्षिसेविता च। तत्र मैथिली जनकनन्दिनी, दुःखेन शरीरेण पीडिता, राक्षसीनाम् अधीनता प्राप्तवती, मृगीव व्याघ्रेषु। सा जनकात्मजा महाशोकेन दग्धा, विश्रान्तिं न लेभे, यथा भीता मृगी पाशे बद्धा। तत्र ताः भीमलोचनाभिः राक्षसीभिः तीक्ष्णोपसृष्टा मैथिली न विश्रान्तिं लेभे; सा पतिं भ्रातरं च स्मरन्ती, भीतेन शोकाभिहता चेतनां न लेभे।