रावणः तदा सुमध्यमायै सीतायै प्रियाय वचनं उवाच—“त्रिषु लोकेषु, हे शोभने, न कश्चन अस्ति यो मां बलात् तव बाहुभिः रक्षितायाः अपहर्तुं शक्नुयात्। एषा लङ्कापुरी विस्तीर्णा राज्यं त्वं शासनं कुरु; ममाद्य सर्वे, देवाः च चराचराः अपि, तव सेवकाः स्युः। अभिषिक्तः त्वं स्नानजलैः सन्तुष्टा भव, यत् पूर्वं वनवासेन कृतं दुश्चरितं तत् अतीतम्। यानि पुण्यकृत्यानि तव, तेषां फलं अत्र लभस्व; दिव्यगन्धयुक्ताः मालाः अत्र, हे मैथिलि। उत्तमाभरणानि अपि अत्र; तैः मया सह रमस्व। पुष्पकं नाम विमानं, हे सुमध्यमे, मम भ्राता वैश्रवणस्य। सूर्यसमानं दीप्तं, युद्धे बलात् हृतं, विशालं रमणीयं, मनसः वेगेन सञ्चरति। तत्र, हे सीते, मया सह यथेष्टं रमस्व; तव मुखं कमलसमानं, शुद्धं रम्यं च। किन्तु, हे शोभने, दुःखेन क्लिष्टं तव मुखं न प्रकाशते। रावणः एवं उक्त्वा, सा धर्मपत्नी, वस्त्रस्य अन्तेन अश्रूणि निगृह्य, चन्द्रसमानमुखी सीता, मनसि स्थित्वा, दुःखेन मलिनवर्णा अभवत्। रात्रिचरः रावणः पुनः उवाच—“सर्वं लज्जां त्यज, हे वैदेहि, धर्मभ्रष्टता तव लज्जां जनयति। मुनिशापेन तव स्थैर्यं, यः तव उपरि प्रभविष्यति। मम पादौ तव कृते शिरसा नतम्। शीघ्रं अनुग्रहं दत्त्वा, अहं तव दासः। यानि वचनानि मया उक्तानि, तानि शुष्काणि, निरर्थकानि। रावणः कस्यापि स्त्रियाः प्रति शिरः न नमयेत्।” एवं उक्त्वा दशग्रीवः मैथिलीं जनकनन्दिनीं ताम् आत्मनः स्वत्वं चिन्तयन्, “सा मम” इति मनसि अचिन्तयत्। ततः, हे श्रोतारः, षष्ठचत्वारिंशः सर्गः आरभ्यते। एवं रावणेन उक्ता सा वैदेही दुःखेन पीडिता अपि निर्भया अभवत्। तया रावणस्य पुरतः तृणं निक्षिप्य, प्रत्युवाच— “राजा दशरथः नाम, सत्यनिष्ठः धर्मस्तम्भः पर्वतसमानः अस्ति; तस्य पुत्रः रामः। स धर्मात्मा रामः, त्रैलोक्यविख्यातः, दीर्घबाहुः विशालनेत्रः, मम पतिर्देवसमः। इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः सिंहस्कन्धः दीप्तिमान्, स भ्राता लक्ष्मणेन सह तव प्राणान् हरिष्यति। यदि सः मम बलात् अपहरणं तव पुरतः पश्येत्, तदा जनस्थानमध्ये युद्धे खरवत् तव वधः स्यात्। ये राक्षसाः तव बलवन्तः, तेषां सर्वेषां राघवस्य पुरतः शक्तिः नास्ति, यथा गरुडस्य पुरतः सर्पाणाम्। तस्य धनुष्कोटिप्रसृताः सुवर्णाभूषिताः बाणाः तव शरीरं गङ्गातीरं इव तरङ्गैः ताडयिष्यन्ति। यदि त्वं देवदानवैरपि अभेद्यः, रावण, तव महद्वैरं कृत्वा राघवात् जीवन् न मोक्ष्यसे। स बलवान् राघवः तव शेषजीवनस्य अन्तः; यथा पशुः यूपे बद्धः जीवन् न भवति। यदि रामः क्रोधेन तव दर्शनं कुर्यात्, राक्षस, तदा त्वं आज्ञाय कामदेवः रुद्रेण दग्धः इव दग्धः स्यात्। यो चन्द्रमपि आकाशात् पतितुं शक्नुयात्, तं विनष्टुं, वा समुद्रं शोषयितुं, स एव सीतां मुक्तुं शक्नुयात्। त्वं मृतः, तव यशः नष्टं, बलं च इन्द्रियाणि च लुप्तानि; तव कारणेन लङ्का विधवा भविष्यति। तव पापकर्मणः सुखं न स्यात्; त्वं पतिसमीपात् बलात् अपहृत्य मां विभज्य दूरं कृतवान्। मम पतिर्दीप्तिमान् बलवान् दिव्यबलसम्पन्नः निर्भयः दण्डकारण्ये वसति, स्ववीर्ये आश्रितः। स युद्धे तव बलं, ऐश्वर्यं, दर्पं, अभिमानं च अपाकरोति, शरवर्षेण तव शरीरं विदारयिष्यति। यदा सर्वेषां विनाशः, कालवशात्, तदा जनाः भाग्यवशाः प्रमत्ताः सन्ति। मम अपहरणे तव कालः प्राप्तः, हे दुष्ट राक्षस, तव, राक्षसाणां, अन्तःपुरस्य च विनाशाय। यथा यज्ञमण्डपः पात्रैः चमसैः च द्विजैः मन्त्रैः पूजितः चण्डालेन अपि मध्ययज्ञे अपवित्रः न भवति। एवं धर्मपत्नी धर्मिष्ठस्य, व्रते स्थिताया, त्वया स्पृशितुं न शक्यते, हे दुष्ट राक्षस। यथा हंसः पद्मवन्तं सर्वदा रमते, काकः कुपथं न पश्यति, तथा अहं तव अगम्या। एषः देहः जडः; यथा इच्छसि, बद्ध्वा वा हत्वा वा कुरु। न मम देहः न जीवितं राक्षस रक्षितव्यम्। किन्तु पृथिव्यां कीर्तिं त्यक्तुं न शक्यं। एवं उक्त्वा वैदेही क्रोधेन कटु वचनानि उवाच। जानीकी तत्र रावणं प्रति अन्यद् न उवाच, तानि कटु वचनानि रोमाञ्चितानि उक्त्वा। रावणः तदा सीतायै भयजनकानि वचनानि उवाच—“मम वचनानि शृणु, हे मैथिलि, सुन्दरि, द्वादशमासान्। यदि तस्मिन्काले त्वं माम् न समीक्ष्यसि, हे सुमध्यमे, तदा मम पाककर्तारः त्वां प्रातःकाले खण्डशः कर्तुं समारभन्ते।” एवं कटु वचनानि उक्त्वा, रावणः शत्रुषत्रुः क्रुद्धः राक्षसीः अपि सम्बोधयामास।