रावणः सीतामिदं मधुरया वाचा संबोधयामास— “दश कोट्यः राक्षसाः, द्वाविंशति सहस्राणि रथानां, वृद्धान् बालान् निशाचरांश्च विना, मम सैन्ये विद्यमानाः। हे सीते, एतेषां सर्वेषां वीर्यवतां अहं स्वामी; प्रत्येकस्य साहाय्ये सहस्रं सहस्रं जनान् मम आज्ञया तिष्ठन्ति। एतत् सर्वं राज्यं, विशाललोचने, त्वय्य एव प्रतिष्ठितम्; मम प्राणमपि—त्वं हि प्राणात् अपि प्रिया। मम बहुषु पत्निषु उत्तमानां त्वमेव राज्ञी, हे सीते, मम भार्या भूत्वा मम प्रियतमा भव। किमर्थं त्वं अन्यथा मन्यसे? मम वचनानि स्वीकुरु, दुःखितस्य मम कृपां कुरु। एषा लङ्का सागरेण परिवृता, शतयोजनविस्तीर्णा, न देवैः इन्द्रसहितैः, नापि दानवैः अपि चेद् अवध्यं; त्रिषु लोकेषु न कोऽपि मम सामर्थ्यं प्रतियातुं शक्नोति—न देवानां, न यक्षाणां, न गन्धर्वाणां, नापि ऋषीणाम्। किं तव रामेण कार्यम्—राज्यच्युतः, दुःखितः, तपस्वी, पादचारी, मानवः क्षुद्रबलः? केवलं मां पतिं स्वीकुरु, हे सीते, यतोऽहम् तव तुल्यः; यौवनं क्षणिकम्, भीरु, अत्र मया सह रमस्व। न त्वं रामदर्शनाय चित्तं कुरु, सुंदरानने; अत्र कोऽपि न मनसा अपि त्वत्समीपं गन्तुं समर्थः? यथा गगने शीघ्रवायुः न रज्जुभिः बध्यते, न च दीप्ताग्नेर् विशुद्धाः ज्वालाः गृह्यन्ते—एवं, हे सुन्दरी, त्रिषु लोकेषु न कोऽपि बलात् त्वां मम बाहुभ्यां रक्ष्यमाणां नेयात्। एतद् विस्तीर्णं लङ्काराज्यं त्वया शासनं कुरु; मम सदृशाः, अपि च देवा, चराचराः अपि तव दासाः स्युः। अभिषिक्त्वा स्नानजलेन, प्रीयस्व, रमस्व; यत् पूर्वं वनवासेन कृतं पापं तत् अतीतम्। यानि च पुण्यानि कृतानि, तेषां फलानि अत्रैव प्राप्नुहि; अत्र दिव्यगन्धिनः सर्वे माल्याः, हे मैथिले। अत्रैव उत्तमानि भूषणानि; मया सह तानि भुङ्क्ष्व। पुष्पकं नाम रथः, शोभनं सूर्यसमप्रभम्, युद्धेन बलात् गृहीतम्, विशालं रमणीयं च—सः विमानः मनोजवः। तत्र, हे सीते, यथेष्टं मया सह रमस्व; तव मुखं पद्मसदृशं, विशुद्धं, रमणीयदर्शनम्। किन्तु, सुन्दरी, दुःखेन पीडिता तव मुखं न शोभते; एवं उक्ते सती सा महाभागा वस्त्रान्तेन अश्रूणि निगृह्य स्थितवती। सीता, चन्द्रवदना, अश्रूणि निगृह्य, चिन्तायाम् निमग्ना, दुःखेन मलिनवर्णा बभूव। तदा रावणः निशाचरः इदं वचनम् उवाच— “अलम् एतया लज्जया, वैदेहि, धर्मविप्लवसम्भवया। हे शुभे, एषा स्थैर्याभावः त्वां व्याप्नोति, मुनिशापात्; मम पादौ तव कृते शिरसा नतौ। शीघ्रं मम प्रियतां देहि; अहं तव दासः। एते वचांसि शुष्काणि, अन्तः रिक्तानि। न च अहं कदापि अन्यस्याः स्त्रियाः पुरतः शिरः नमेयम्।” इति उक्त्वा मैथिलीं जनकात्मजां दशग्रीवः, विधिनिर्मितः, मनसि चिन्तयामास—“एषा मम भवति।” एवमधिकृत्य षट्पञ्चाशत्तमः सर्गः आरभ्यते। रावणेन एवं उक्ता वैदेही, दुःखेन पीडिता अपि, निर्भया बभूव; तृणमेकं स्वस्य रावणस्य च मध्ये स्थापयित्वा प्रत्युवाच। “अस्ति कश्चित् राजा दशरथः, सत्यधृतिः धर्मपर्वतः इव; तस्य पुत्रः सः राघवः। सः धर्मात्मा रामः त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धः, दीर्घबाहुः विशाललोचनः, सः मम पतिः, सः मे देवतुल्यः। सः इक्ष्वाकुवंशसम्भूतः, सिंहस्कन्धः, दीप्तिमान्, भ्राता लक्ष्मणेन सह तव प्राणान् हरिष्यति। यदि तव पश्यतः माम् बलात् स्पृशेयुः, तदा जनस्थानस्थे युद्धे त्वं हतः खरवत् शेष्यसे। ये राक्षसाः त्वया गर्विताः, उग्रवीर्याः, ते राघवस्य पुरतः असमर्थाः, यथा सर्पाः गरुडस्य पुरतः। तस्य बाणाः, धनुष्कोट्याः मुक्ताः, सुवर्णभूषिताः, तव शरीरं गङ्गातटं तरङ्गा इव ताडयिष्यन्ति। यदि त्वं अमरः स्याः, न च रावण, त्वं तादृशमहावैरं कृत्वा तस्मात् जीवन् न मोक्ष्यसे। सः महाबलः राघवः तव शेषजीवनस्य संहारः भविष्यति; यथा पशुः यूपसंस्थः न जीवति, तथा त्वं। यदि रामस्त्वां कोपाग्निलोकनः पश्येत्, त्वं निशाचर, अद्य एव रुद्रेण काम इव दग्धः स्याः। यो चन्द्रमसम् आकाशात् पतयेत्, नाशयेत्, सागरं शोषयेत्—स एव अत्र सीतां मोक्तुं शक्नुयात्। त्वं मृतः एव, यशः नष्टं, बलं बुद्धिश्च नष्टा; त्वया लङ्का विधवा भविष्यति। एषा पापकर्मणा तव न सुखाय; त्वया बलात् पतिसकाशात् अहम् अपहृता, तस्मात् पृथक् कृतास्मि। मम पतिः, दीप्तिमान् महाबलः, दिव्यबलसम्पन्नः, निर्भयः दण्डकावने वसति, स्ववीर्ये स्थितः। सः त्वां युद्धे बाणवृष्ट्या बलं तेजः मदं दर्पं च हरेत्।” इति सीता रावणस्य गर्वितं वचनं श्रुत्वा, धर्मनिष्ठया, स्वपतिस्मरणेन, वीर्येण च, तं प्रत्यभाषत।