ततः तृष्णया कोपेन च प्रेरिता सा राक्षसी ताटका गर्जन्ती भीषणा वेगेन अग्रे धावति। तस्याः आक्रमणं दृष्ट्वा महर्षिः अगस्त्यः तत्र स्थितः मारिचं सम्बोध्य अब्रवीत्—“राक्षसस्वरूपं धारय।” ततश्च अगस्त्यः महातेजाः ताटकायाः प्रति कोपेन शापं दत्तवान्। सः शापः एवं आसीत्—“हे महायक्षि, नरभक्षिणि, विकृतमुखे, शीघ्रं एतत् रूपं त्यज—भीषणं रूपं तव भवतु।” शापदत्तया रूपविन्यासेन कोपग्रस्तया ताटकया स्वकुपितया मनसा अगस्त्यस्य पुण्यप्रदेशं तं देशं विनाशितवती। ततो विश्वामित्रः रामं प्रति उवाच—“हे राघव, गोब्राह्मणहितार्थं, अस्य प्रदेशस्य रक्षार्थं, एतत् महापापिनीं घोररूपां ताटकां हत्वा धर्मं स्थापय। त्रिषु लोकेषु त्वां विना अन्यः कोऽपि पुरुषः ताम् हन्तुं न शक्नोति, यतः सा शापबलसम्पन्ना। अतः, हे नरश्रेष्ठ, स्त्रीवधं विषये त्वया संकोचः न कर्तव्यः; चातुर्वर्ण्यस्य हिताय राज्ञा कर्तव्यं। जनरक्षणाय, कृर्यं वा अकृर्यं वा, पापं वा दोषयुक्तं वा, रक्षिता नित्यं कर्तव्यम्। एष धर्मः राजधर्मिणां सनातनः; अतः, हे काकुत्स्थ, अधर्मिणीं ताम् हन्याः, धर्मः तस्यां नास्ति। पुरातनकाले, हे राजन्, इन्द्रः विरोचनस्य कन्यां मन्थरां पृथिवीं विनाशयितुमिच्छन्तीं हत्वा। तथा पूर्वं विष्णुः भृगुपत्नीं काव्यस्य भार्यां इन्द्रविहीनं जगत् कामयन्तीं हत्वा। एवं च अन्यैः धर्मात्मभिः नरश्रेष्ठैः अधर्मिण्यः स्त्रियः हतानि। अतः, मम आज्ञया संकोचं त्यक्त्वा तां हन्याः, हे राजन्।” एवं सर्गस्य समाप्तिः स्यात्; ततः श्रीवाल्मीकि रामायणे बालकाण्डे षड्विंशः सर्गः श्राव्यः। तत्र, विश्वामित्रस्य दृढं वचनं श्रुत्वा, राघवः, नरश्रेष्ठपुत्रः, नम्रकरः, दृढनिश्चयः, प्रत्युवाच—“पितुः आज्ञया, कौशिकस्य वचनस्य च सम्मानात्, कर्तव्यं कार्यं न संशयं। अयोध्यायां गुरुकुलमध्ये पितुः दशरथस्य आज्ञां श्रुतवान्; तस्य वचनं न अवमन्यते। गोब्राह्मणहिताय, भूम्याः शुभाय, तव अगम्यवचसः पूर्त्यर्थं, अहं कर्तुं सिद्धः।“ एवं उक्त्वा, रिपुनिग्रहः रामः धनुष्के मध्यभागे दृढं गृहीत्वा तीक्ष्णं स्वरं उत्पादयत्, यस्य शब्दः दिशः व्याप्य प्रतिध्वनितः। तस्य शब्दस्य भयात् ताटकावने निवसन्तः सर्वे जनाः सत्रस्ताः, ताटका अपि कोपात् तस्मात् शब्दात् मूढा। तं शब्दं श्रुत्वा, ताटका कोपसमाविष्टा, शब्दस्य उत्पत्तिस्थानं प्रति वेगेन अभ्यधावत्। तदा, तां विकृतरूपां, विकटमुखीं, विशालां दृष्ट्वा, राघवः लक्ष्मणं प्रति उवाच—“पश्य, लक्ष्मण, एतां भीषणां घोररूपां यक्षिणीं; तस्याः दर्शनमात्रे भीरवः जनाः हृदयभंगं प्राप्नुवन्ति। पश्य, एषा दुर्निवार्या मायासम्पन्ना; अद्य अहं तस्याः कर्णनासे अपहरिष्यामि, शक्तिहीनां करिष्यामि। स्त्रीत्वरक्षणात् ताम् हन्तुं न शक्नोमि; किन्तु तस्याः बलं गमनं च नाशयिष्यामि।” एवं रामेण उक्ते, ताटका कोपसमाविष्टा, बाहुं उत्तोल्य गर्जन्ती, रामं प्रति वेगेन धावति। तदा ब्राह्मणः विश्वामित्रः ताम् गर्जनया तिरस्कृत्य, राघुपुत्रयोः जयशुभां आशीः दत्तवान्। ताटका महद् धूलिव्यजनं उत्पाद्य, राघुपुत्रौ क्षणमात्रं मोहयति। ततः मायां उपन्यास्य, ताटका राघुपुत्रयोः उपरि महतीं शिलावृष्टिं कृतवती; तस्याः कृत्यं दृष्ट्वा राघवः कोपितः। राघवः तस्याः शिलावृष्टिं बाणवृष्ट्या प्रत्युत्तरं दत्तवान्; तदा ताटका वेगेन अभ्यधावत्, तस्याः बाहू रामः बाणैः छित्त्वा। ततः ताटका समीपे स्थित्वा, बाहुहीना, श्रान्ता, गर्जन्ती, सौमित्रिः क्रुद्धः तस्याः कर्णनासां छित्त्वा। सा यक्षिणी, रूपपरिवर्तनकुशला, अनेकानि रूपाणि धारयित्वा अदृश्यत्वं प्राप्तवती, मायया तौ मोहितवती। सा भीषणं आचरन्ती, शिलावृष्टिं पुनः कृतवती। तदा गाधिसुतः विश्वामित्रः उवाच—“राम, तव कृपया पर्याप्तम्; एषा पापिनी, दुष्टकर्मा। एषा यक्षिणी पूर्वं मायया बलवती, यज्ञविघ्नकरी; ताम् सायं सूर्यास्तपूर्वं हन्याः। सायं राक्षसाः दुर्निवार्याः भवन्ति। अतः, तस्याः शिलावृष्टिं प्रत्युत्तरं दत्त्वा, तां यक्षिं प्रत्यभिमुखः भव।” रामः शब्दवेधनकौशलं दर्शयित्वा, बाणैः तां ताटकां निवार्य, सायं समये तां मायासम्पन्नां बाणवृष्ट्या बद्धवान्। सा ताटका क्रुद्धा, काकुत्स्थं लक्ष्मणं च अग्निवज्रवत् अभ्यधावत्। तस्याः वधात् सर्वे देवाः काकुत्स्थं “साधु साधु” इत्युक्त्वा पूजां कृतवन्तः। इन्द्रः सहस्राक्षः प्रमुदितः विश्वामित्रं उवाच। सर्वे देवाः हृष्टाः विश्वामित्रं प्रति अब्रुवन्—“हे कौशिक, शुभं ते अस्तु। सर्वे मरुतः इन्द्रसहिताः उपस्थिताः। अस्माभिः एषा कृत्या प्रीतिः; त्वं राघवाय स्नेहं दर्शय, तस्मै प्रजापतेः पुत्रस्य कृष्णाश्वस्य पुत्रान्, सत्यवीर्यांश्च, दर्शय।” एवं ताटकावधस्य कथा श्रीवाल्मीकि रामायणे बालकाण्डे सुसंप्रवृत्ता।