सीता या मृगीव विहङ्गसमूहात् पृथक् कृताभवत्, श्वभिः परिवृता, शोकसंतप्तया सा शिरसा विनम्रया तिष्ठति, रात्रिचरः तु तस्याः समीपमुपसृत्य स्थितवान्। तां दुःखितां, विपन्नां च दृष्ट्वा, राक्षसाधिपः तस्याः स्वं दिव्यसदृशं प्रासादम् अदर्शयत्। तत्र तस्याः सभाः प्रासादांश्च दर्शयामास, यत्र सहस्रशः स्त्रियः सेवमानाः, नानाविधपक्षिसङ्घैः पूरिताः, विविधरत्नैश्च भूषिताः। तद् गृहम् दन्तैः सुवर्णेन स्फटिकेन रजतेन च स्तम्भैः, वज्रवैडूर्यचित्रैः अलङ्कृतं, मनोहरं च दृष्ट्वा हर्षजनकं च आसीत्। तत्र दिव्यदुन्दुभिस्वनैः प्रतिध्वनिते, दीप्तसुवर्णभूषिते, रावणः स्वर्णमयीं शोभनां सीढिं सीतया सह आरुरोह। तत्र तस्य प्रासादपङ्क्तयः दन्तरजतानि रम्यजान्त्राणि, सुवर्णजालैः आच्छादितानि, आसन्। तस्य स्वगृहे दशग्रीवः मैथिलीं सर्वाणि वातायनानि, चूर्णचूर्णितशिलालोहितरत्नानि, अदर्शयत्। सरांसि च पुष्पवर्णानि, जलाशयानि च, शोकसंतप्तायै सीतायै दर्शयामास। एवं तां वैदेहीं सर्वं तं दिव्यप्रासादं दर्शयित्वा, पापबुद्धिः तस्याः मनः आकर्षयितुम् उद्यतवान्। 'दशकोटयः राक्षसाः, द्वाविंशतिसहस्राणि रथानां, वृद्धबालरात्रिचरान् विहाय, मम अधीनाः सन्ति। हे सीते, एतेषां सर्वेषां वीराणां अहं नाथः, प्रत्येकस्य सहस्रशः मम आज्ञां पालयन्ति। एतद् अखिलं राज्यं, विशाललोचने, त्वयि प्रतिष्ठितम्; मम प्राणापि, प्रियसीते, त्वं प्राणेभ्यः अपि प्रिया। बहुषु सतीषु महिषीषु, त्वं तासां स्वामिनी; मम भार्या भव, प्रिये। किं त्वम् अन्यथा चिन्तयसे? मम वाक्यं गृहाण, अनुग्रहम् कुरु, दुःखितस्य मम कृपां कुरु। एषा लङ्का, समुद्रेण परिवृता, शतयोजनविस्तीर्णा, न देवैः सहेन्द्रैः, नापि दानवैः, अतिक्रमणीयम्। न देवानां, न यक्षगन्धर्वर्षीणां मध्ये, न कश्चन मम समः अस्ति। किं करिष्यसि तेन रामेण, राज्यहीनः दुःखितः, तपस्वी, पदचारी, नृपः अल्पबलः? मां एव पतिं गृहाण, सीते, त्वं मम तुल्या; यौवनं क्षणिकम्, भीरु, मया सह रमस्व। राघवदर्शनं मा मनसि कुरु, सुश्रोणि; कः अत्र शक्तः मनसा अपि त्वां प्राप्तुम्? यथा नभसि शीघ्रवायुः न रज्जुभिः बध्यते, न दीप्तस्य शुद्धाग्नेः शिखा गृह्यते, तथा, सुन्दरि, त्रिषु लोकेषु न कश्चन मम बाहुभ्याम् रक्षितां त्वां बलात् नयितुं शक्तः। एतद् विशालं लङ्काराज्यं पालय; मम सदृशाः, देवाः च चराचराः, सर्वे ते दासाः भवन्तु। अभिषिक्तवती सुखेन रमस्व; यद् वनवासेन कृतं पापं, तत् अतीतम्। यानि पुण्यानि कृतानि, तेषां फलानि अत्र प्राप्नुहि; दिव्यगन्धानां मालानां संग्रहः अत्र अस्ति, मैथिलि। अत्र उत्तमानि भूषणानि; मया सह तानि धारय। पुष्पकः, सुश्रोणि, मम भ्राता वैश्रवणस्य; स सूर्यसमप्रभः रथः, सङ्ग्रामे बलात् हृतः, विशालः रम्यः, मनसापि गच्छति। तत्र, सीते, मया सह यथेष्टं रमस्व; तव मुखं कमलसदृशं, शुद्धं मनोहरं च। किंतु, सुन्दरि, दुःखेन संतप्तायाः तव मुखं न शोभते; एवं उक्त्वा सा महाभागा वस्त्रान्तेन अश्रूणि निगृह्य, शशिनिभं मुखं धृत्वा, धैर्येण शोकग्रस्तं मनः कृत्वा, दीप्तिं ह्रासयन्ती, तस्थौ। ततः रावणः रात्रिचरः इदं वचनम् उक्तवान्—'एषा लज्जा, वैदेहि, त्वया धर्मातिवृत्त्या उपस्थिता, पर्याप्ता। हे देवि, एषा स्थैर्यहीनता, या त्वां अभिभविष्यति, मुनिशापात् जातम्। मम पादौ, त्वयि सौम्ये, शिरसा नमितौ। शीघ्रं मम अनुग्रहम् दत्त्वा, अहम् तव दासः; एतानि वचनानि मया उक्तानि, शुष्काणि, अन्तः शून्यानि। न च रावणः कदाचित् कस्यापि स्त्रियाः शिरः नमतः।' इति मैथिलीं जनकात्मजां उक्त्वा, दशग्रीवः दैववशात् मनसि चिन्तयामास—'एषा मम।' एतस्मिन्नन्तरे, दुःखेन संतप्तापि वैदेही निर्भया अभवत्। तस्य रावणस्य पुरतः तृणशकलम् स्थाप्य, प्रत्युवाच। 'राजा दशरथो नाम, सत्यधृतिः, धर्मात्मा, पर्वतसन्निभः; तस्य पुत्रः सः राघवः। स धर्मात्मा रामः, त्रिषु लोकेषु प्रसिद्धः, दीर्घबाहुः विशालाक्षः, मम पतिः, देवसमः। इक्ष्वाकुवंशे जातः, सिंहस्कन्धः, तेजस्वी, सः भ्रात्रा लक्ष्मणेन सह, तव प्राणान् हरिष्यति। यदि तस्य साक्षात् दृष्ट्वा माम् बलात् उपसेवितुम् इच्छसि, तदा जनस्थानमध्ये खरवत् हतः शयितुम् अर्हसि। ये त्वया राक्षसाः घोराः बलवन्तः उच्यन्ते, ते राघवस्य पुरतः नागरजस्य गरुडस्य पुरतः इव अशक्ताः।