रात्रौ विचरन्तः सर्वे राक्षसाः सततं जागरूकत्वेन यत्नं कुर्वन्तु राघवस्य विनाशाय। तव युद्धभूमौ बलं बहुविधं दृष्टं; अतः अहं त्वां जनस्थानमध्ये स्थापयामि। ततः रावणं समीपमागत्य सुष्ठु प्रियं वचनं उक्त्वा अष्ट राक्षसाः महता आदरेण प्रणम्य लङ्कां सगणाः गूढं जनस्थानं प्रति जग्मुः। तदनन्तरं रावणः सीतां प्राप्त्वा अतिविलसितः अभवत्; मिथिलाजनकनन्दिनीं आलिङ्ग्य, रामेण महद्वैरं स्थापयित्वा, मोहग्रस्तः स रावणः हर्षितः अभवत्। शृणु अधुनापि पञ्चपञ्चाशः सर्गः श्रीवाल्मीकि रामायणेऽरण्यकाण्डे। रावणः अष्ट तीक्ष्णबलिनः राक्षसान् आदेशं दत्त्वा, मनःमोहात् कृत्यं सम्पन्नमिति मेने। वैदेह्याः चिन्तनात् कामबाणैः ताडितः, सः स्वं रम्यं प्रासादं प्रविश्य, सीतां द्रष्टुम् उद्यमः अभवत्। राक्षसाधिपः रावणः तं प्रासादं प्रविश्य, दुःखसागरस्य मध्ये स्थितां राक्षसीनां मध्ये सीतां विलोकयामास। तस्याः मुखं अश्रुभिः पूर्णम्, दुःखभारात् क्लिष्टा, यथा समुद्रे नावः वातवेगेन निमज्जति, तथा सा तत्र व्याकुला अभवत्। हरिण्या समूहेन विहीनां, श्वभिः परिवृतामिव, सीता नीलरात्रचरः समीपमागतः सति, अधोमुखी स्थितवती। रावणः तां दुःखग्रस्तां, असहायां दृष्ट्वा, तस्मै दिव्यं प्रासादं दर्शयामास, यः सुरलोकसदृशः अभवत्। सः तस्याः सभाः, प्रासादान्, सहस्रस्त्रीभिः सेवितान्, विविधपक्षिसङ्घैः युक्तान्, नानारत्नविभूषितान् दर्शयामास। दन्त, सुवर्ण, स्फटिक, रजतस्तम्भैः तथा वज्रवैदूर्यरूपचित्रैः अलङ्कृतं तं प्रासादं रमणीयं दृष्ट्वा। दिव्यदुन्दुभिस्वरैः निनादितं, दीप्तसुवर्णविभूषितं, तं स्वर्णमयान् सोपानान् सीतया सह आरोहति स्म। तत्र प्रासादपङ्क्तयः दन्तरजतवातायनैः, सुवर्णपट्टिकाभिः आवृताः। दशग्रीवः स्वगृहे मैथिलीं सर्वाणि अंगणानि, चूना-रत्नविचित्राणि, दर्शयामास। सरांसि, पुष्पवेष्टितानि, दर्शयित्वा अपि, सीता दुःखान्विता एव स्थितवती। सर्वं रम्यं प्रासादं दर्शयित्वा, दुष्टहृदयः रावणः सीतां मोहितुं वचोऽब्रवीत्। "दशकोटिराक्षसाः, द्वाविंशतिसहस्ररथाः, वृद्धबालरात्रचरान् विना, मम अधीनाः। हे सीते, अहं एतेषां वीराणां स्वामी; प्रत्येकस्य सहस्रं मम आज्ञायां स्थितं। सर्वं राज्यं, विशालाक्षि, त्वयि स्थितम्; मम जीवितं अपि—प्रियं सीते—त्वं प्राणात् अधिका। मम बहुषु पत्निषु उत्तमासु, त्वं तेषां स्वामिनी; मम भार्या भव, प्रियासि। किमर्थं अन्यथा चिन्तयसि? मम वचनम् अंगीकुरु, दुःखितस्य मे कृपा कुरु। एषा लङ्का, समुद्रेण परिवृता, शतयोजनविस्तीर्णा, देवेन्द्रादिभिः देवैः, दानवैरपि, अवेध्याः। देवा, यक्षाः, गन्धर्वाः, ऋषयः, सर्वेषु लोकेषु, मम बलं तुल्यं न पश्यामि। राघवः किं करिष्यति—राज्यहीनः, दुःखितः, तपस्वी, पादचारी, अल्पबलः मानवः? केवलं मां स्वीकुरु, सीते, पतिं; अहं तव तुल्यः। यौवनं क्षणिकम्, भीरु, तस्मात् मया सह रमस्व। राघवस्य दर्शनाय मनः मा स्थापय, सुकेशी; अत्र कः अपि मनसा अपि त्वां प्राप्तुं समर्थः? यथा आकाशे शीघ्रं वातं रज्जुभिः न बन्धयन्ति, न च दीप्ताग्नेः शुद्धज्वालाः गृहीतुं शक्याः। हे रम्ये, त्रिषु लोकेषु, अहं न पश्यामि कञ्चन, यः बलात् त्वां मम बाहुभिः रक्षितां अपाकर्षेत्। लङ्कायाः विस्तीर्णं राज्यं शासि; मम सदृशाः, अपि च देवाः, चराचराः, तव सेवकाः स्युः। अभिषिक्त्वा स्नानेन, हर्षिता भव, रमस्व; यद् पूर्वं वनवासात् कृतं दोषं तत् अतीतम्। यानि सुकृतानि कृतानि, तेषां फलं अत्र लभस्व; अत्र दिव्यगन्धयुक्ताः सर्वे मालाः, हे मैथिली। अत्र उत्तमाः भूषणानि; मया सह रमस्व। पुष्पकः, हे सुमध्याम्, मम भ्राता वैश्रवणस्य— सूर्यसदृशः रथः, युद्धे बलात् प्राप्तः, विशालः रमणीयः, मनोजवः विमानः। तत्र, सीते, यथेष्टं मया सह रमस्व; तव मुखं कमलसदृशं, शुद्धं, रम्यं। परन्तु, हे शोभनमुखि, दुःखात् तव मुखं न दीप्तम्; एवं वदन्, सा धर्मात्मा सीता, वस्त्रान्तेन— चन्द्रसदृशमुखी सीता, अश्रूणि यत्नेन निवार्य, चिन्तायाम् मग्ना, दुःखेन दीप्तिम् ह्रासयामास। तदा रात्रिचरः रावणः इदं वचनम् अब्रवीत्—"अलम् एतया लज्जया, वैदेहि, धर्मविपर्ययात् आगता।" "हे देवि, यः स्थैर्याभावः त्वं अधिगच्छसि, सः मुनिशापः। मम पादाः, तव प्रति सौम्याः, मम शिरसा अधः दत्ताः।