जनस्थाननिवासिनः राक्षसाः रावणेन समाहूताः अभ्यर्थिताः, "यूयम् रामस्य सर्वं आचरणं सम्यक् निरीक्ष्य, यथावत् मम निवेदयन्तु," इति। रावणः सर्वरात्रिचरान् अपि सावधानतया प्रवर्तितुम्, रामस्य विनाशाय सततं प्रयत्नं कर्तव्यम् इति आज्ञापयत्। "युद्धभूमिषु तव वीर्यं बहुशः दृष्टमस्ति; अतः जनस्थाने त्वं नियोजितः," इत्येवम् रावणः तान् राक्षसान् सम्यक् उपदिश्य, तेषु अष्टसु राक्षसेषु समीपमागतः, प्रियवचनानि भाषितवान्। तदनन्तरं त एव राक्षसाः रावणम् अत्यादरेण प्रणम्य, लङ्कां गूढं विहाय, जनस्थानं प्रति एकत्र गताः। रावणः तु सीतां प्राप्त्वा अत्यन्तं हृष्टः अभवत्। मिथिलाजनन्यां सीतायाम् आलिङ्गनं कृत्वा, रामेण महद् वैरं स्थापयित्वा, मोहाविष्टः स रावणः सन्तोषं प्राप्नोत्। श्रीमत् वाल्मीकि-रामायणे अरण्यकाण्डे पंचपञ्चाशः सर्गः इदानीं श्रूयताम्। रावणः अष्ट राक्षसान् घोरान् महाबलान् उपदिश्य, मनोव्यामोहात् स्वकार्यं सिद्धं इति अभ्यधारयत्। वैदेह्याः चिन्तनात् कामबाणैः पीडितः, सः स्वं दिव्यं प्रासादं प्रविष्टवान्, सीतां द्रष्टुम् उत्सुकः। राक्षसाधिपः रावणः तं प्रासादं प्रविश्य, शोकसागरमग्नां सीतां राक्षसीभिः परिवृतां अपश्यत्। सा सीता अश्रुपूर्णमुखी, दुःखभारसम्पीडिता, वातवेगेन समुद्रे निमग्ना नौका इव अभवत्। मृगीव स्वगणात् वियुक्ता, श्वभिः परिवृता, सा सीता अधोमुखी स्थिता, रात्रिचरः तस्याः समीपं गतः। रावणः तु दुःखेन अवलम्बिता, असहायां सीतां दृष्ट्वा, दिव्यं स्वप्रासादं देवालयसदृशं तस्यै दर्शयामास। सः सभाः, प्रासादान्, स्त्रीसहस्रैः सेवितान्, विविधपक्षिसङ्घैः पूरितान्, नानारत्नमण्डितान् तस्यै प्रदर्शयामास। दन्त, सुवर्ण, स्फटिक, रजतस्तम्भैः अलङ्कृतं, वज्रवैदूर्यरूपचित्रैः शोभितं, रम्यं तं प्रासादं दर्शयामास। दिव्यदुन्दुभिस्वनितैः, दीप्तसुवर्णमण्डितैः, सुवर्णस्वर्णसीढ्यां सीतया सह आरोहणं कृतवान्। तत्र प्रासादपङ्क्तयः दन्तरजतवातायनैः, सुवर्णजालैः आच्छादिताः आसन्। दशग्रीवः स्वगृहे मैथिलीं सर्वं प्राङ्गणं चूनरत्नविचित्रं दर्शयामास। सरांसि, पुष्पविचित्राणि, तस्यै दर्शयामास, सीता तु शोकमग्ना आसीत्। सर्वं दिव्यं प्रासादं वैदेह्यै दर्शयित्वा, रावणः दुष्टहृदयः तां मोहितुं वचनानि उवाच। "दशकोटिराक्षसाः, द्वाविंशतिसहस्ररथाः, वृद्धबालरात्रिचरान् विना, मम अधीनाः। हे सीते, अहं सर्वेषां महाबलानां स्वामी; प्रत्येकस्य सहस्रं मम आज्ञायाः कर्तुं सिद्धम्। एषा लङ्का, समुद्रेण परिवृता, शतयोजनविस्तीर्णा, देवैः इन्द्रसहितैः अपि, दैत्यैः अपि, दुरभिगम्या। सर्वेषु लोकेषु, देवयक्षगन्धर्वर्षिषु, मम बलं तुल्यं न पश्यामि। किं त्वं रामेण करिष्यसि—राज्यहीनः, दुःखी, तपस्वी, पादचारः, मानवः, अल्पबलः सः। केवलं मां पतिं स्वीकुरु, सीते; अहं तव तुल्यः। यौवनं क्षणभङ्गुरम्; अत्र मया सह रमस्व। राघवदर्शनं मनसि मा कुरु; अत्र कः तव समीपं आगन्तुं शक्तः, चिन्तायाम् अपि? यथा गगने शीघ्रः वायुः रज्जुभिः न बन्धनीयः, तथा दीप्ताग्नेः विशुद्धाः ज्वलनाः न गृह्यन्ते। त्रिषु लोकेषु, हे रम्ये, अहं न पश्यामि कञ्चन यः बलात् तव रक्षणं कुर्वन् मम बाहुभ्यः अपहर्तुं शक्नोति। एषा विशालां लङ्कां शासनं कुरु; मम सदृशाः, देवाः अपि, चराचराः, तव सेवकाः स्युः। अभिषिक्त्वा स्नानजलैः, प्रियं रमस्व; यत् पूर्वं वनवासेन कृतं, तत् अतीतम्। यानि सत्कृत्यं कृतानि, तेषां फलम् अत्र लभस्व; दिव्यगन्धयुक्ताः मालाः अत्र सन्ति, हे मैथिली। उत्तमरत्नानि अत्र; तैः मया सह रमस्व। पुष्पकः, सुन्दरश्रोणी, मम भ्राता वैश्रवणस्य रथः। सः सूर्यसदृशः, युद्धे बलात् गृहीतः, विशालः, रम्यः, मनसः वेगेन गच्छति। तत्र, हे सीते, मया सह यथेष्टं रमस्व; तव मुखं पद्मसदृशं, विशुद्धं, रम्यं च। किंतु, हे रम्ये, दुःखेन तव मुखं न शोभते; एवं वदन् सा सीता, उत्तमवस्त्रान्तेन अश्रूणि निगृह्य, चिन्तायुक्ता, दुःखशोकनिमग्ना, शोकात् कान्तिं ह्रासयन्ती, अव्यक्तरूपा अभवत्। ततः रात्रिचरः रावणः इदं वचनं उवाच, "एतावद् पर्याप्तम्, वैदेहि; तव कर्तव्यभङ्गेन यः लज्जासंप्राप्तः।