रावणः, खरदूषणयोः संहारिणं रामं हत्वा शान्तिं प्राप्स्यामि इति मनसि निश्चित्य, यथाऽर्थहीनः धनलाभेन तुष्टिम् आप्नोति, तद्वद् स्वस्य क्लेशान्तं साधयितुम् इच्छति स्म। जनस्थाननिवासिनः राक्षसाः रामस्य सर्वाचरणं समीपस्थं निरीक्ष्य, यथावत् तस्य कृत्यं रावणाय निवेदयितुं आदेशः दत्तः। रात्रौ विहारिणः सर्वे राक्षसाः सावधानतया राघवस्य विनाशाय यत्नं कर्तव्यं इति रावणः सम्यक् उपदिष्टवान्। युद्धभूमौ तेषां वीर्यं पुनःपुनः दृष्ट्वा, तान् जनस्थाने स्थापयित्वा तस्य कार्यस्य साधनाय नियुक्तवान्। ततः रावणं समीपमागत्य, प्रियं वचनं उक्त्वा, अष्ट राक्षसाः प्राञ्जलि कृत्य, रावणं नमस्कृत्य, लङ्काम् अदृश्याः सम्यक् जनस्थानं प्रति गच्छन्ति स्म। ततः मिथिलाजनकनन्दिनीं सीतां लब्ध्वा, रावणः परमं हर्षं प्राप्नोत्। रामेण महान् वैरं स्थापयित्वा, मोहग्रस्तः रावणः सीतायाः आलिङ्गनं कृत्वा प्रमुदितः अभवत्। श्रीवाल्मीकिरामायणस्य अरण्यकाण्डे पंचपञ्चाशत्तमः सर्गः आरभ्यते। रावणः, अष्ट भीषणबलिनः राक्षसाः उपदिश्य, मोहवशात् स्वकार्यं सिद्धमिति मन्यते। वैदेह्याः चिन्तायाम् कामबाणैः पीडितः, तं दिव्यं प्रासादं प्रविश्य, सीतां द्रष्टुं उत्सुकः अभवत्। रावणः, राक्षसाधिपः, तं प्रासादं प्रविश्य, शोकसागरं निमग्नां सीतां राक्षसीनां मध्ये अपश्यत्। तस्या मुखं अश्रुपूर्णं, दुःखेन क्लिष्टं, वातवेगेन समुद्रे निमज्जमानं नौकायाः सदृशम्। यथा मृगी स्वगणात् पृथग्, श्वानैः संवृता, अधोमुखी स्थित्वा, रात्रिचरः रावणः तस्या समीपमागतः। रावणः, दुःखवशं सीतां दृष्ट्वा, ताम् अद्यः स्वर्गसदृशं प्रासादं दर्शयामास। सभाः, प्रासादाः, स्त्रीसहस्रैः सेविताः, विविधपक्षिसमूहैः, बहुविधरत्नैः अलङ्कृताः, ताम् प्रदर्शयामास। दन्त, सुवर्ण, स्फटिक, रजतस्तम्भैः, वज्र, वैदूर्यचित्रैः शोभितं, रम्यं प्रासादं तस्यै अवलोकयामास। दिव्यनादैः, देवाद्यनर्तकवाद्यैः, सुवर्णमण्डितं, तं सुवर्णसोपानं सीतासहितः आरोहति स्म। तत्र प्रासादपङ्क्तयः, दन्तरजतवातायनैः, सुवर्णजालैः आवृताः, शोभन्ते स्म। स्वगृहे दशग्रीवः, मैथिलीं सर्वाणि गृहराजानि, चूर्णरत्नैः विचित्राणि, दर्शयामास। सरांसि, पुष्पैः आवृतानि, दर्शयित्वा अपि, सीता शोकसागरं नातिक्रामति स्म। सर्वं तं दिव्यं प्रासादं दर्शयित्वा, दुष्टहृदयः रावणः, सीतां मोहयितुं वाक्यम् उवाच। "दशकोट्यः राक्षसाः, द्वाविंशतिसहस्ररथाः, वृद्धबालरात्रिचराणां विना, मम अधीनाः। हे सीते, अहं तेषां सर्वेषां स्वामी; एकैकस्य सहस्रं मम आज्ञायां तिष्ठन्ति।" "सर्वं राज्यं, हे विशालाक्षि, त्वयि अधिष्ठितम्; मम जीवितं अपि, हे प्रियसीते, त्वं मम प्राणात् अपि अधिका। बहुषु स्त्रीषु, मम पत्निषु, त्वं तासां अधिष्ठात्री; मम भार्या भव, प्रिये।" "किमर्थं अन्यथा चिन्तयसि? मम वचनं स्वीकुरु; मम कृते अनुग्रहम् कुरु, दुःखितं मां प्रसादय।" "एषा लङ्का, समुद्रेण परिवृता, शतयोजनविस्तीर्णा, इन्द्रसहितैः देवैः, दानवैरपि, दुष्प्राप्या।" "देवेषु, यक्षेषु, गन्धर्वेषु, ऋषिषु, मम बलं तुल्यं नास्ति; सर्वलोकेषु कोऽपि मम समः नास्ति।" "रामेण किम्—राज्यहीनः, दुःखितः, तपस्वी, पादचारी, मानवः, अल्पबलः।" "माम् एव स्वीकुरु, सीते, पतिं; अहं तव तुल्यः। युवान्वयः शीघ्रं गच्छति; अतः, मम सह रमस्व।" "राघवस्य दर्शनं, हे सुन्दरमुखि, मा चिन्तय; अत्र कोऽपि तव समीपं मनसा अपि गन्तुं समर्थः नास्ति।" "यथा गगने शीघ्रगतिर्वायुः तन्तुभिः न बध्यते, तथा दिप्ताग्निः न गृह्यते—" "हे सुन्दरी, त्रिषु लोकेषु कोऽपि तव अपहरणं मम बाहुभिः रक्षितायाः बलात् कर्तुं न शक्नोति।" "इमं विशालं लङ्काराज्यं शासनं कुरु; मम सदृशाः, देवाः अपि, चराचराः, तव सेवकाः स्युः।" "अभिषेकजलैः अभिषिक्त्वा, रमस्व; पूर्वं वनवासेन यत् कृतं, तद् दुष्कृतं अतीतं।" "यत् शुभं कृतं, तस्य फलम् अत्र लभस्व; दिव्यगन्धयुक्ताः मालाः अत्र सन्ति, हे मैथिली।" "अत्र उत्तमानि भूषणानि; तानि मम सह रमस्व। पुष्पकं, हे सुन्दरश्रोणि, मम भ्राता वैश्रवणस्य—" "सूर्यसदृशं, युद्धे बलात् अपहृतं, विशालं, रम्यं, मनोगतिसमानं विमानं।" "तत्र, हे सीते, यथेष्टं मम सह रमस्व; तव मुखं कमलसदृशं, शुद्धं, दर्शनीयम्।" "किन्तु, हे सुन्दरी, दुःखग्रस्तं तव मुखं न शोभते; एवं वदन्, सा महाभागा, वस्त्रान्तेन—" "सीता, चन्द्रमुखी, अश्रूणि यत्नेन निगृह्य, विचारमग्ना, दुःखेन तन्निष्ठा, शोभायाः ह्रासं प्राप्नोत्।