रावणः ताः राक्षसीः सम्बोध्य आज्ञापयत्—"यद् यद् वैदेही इच्छति, तत् मम आदेशेन तस्यै दीयताम्। यदि तु केनचिद् अपि, अज्ञानात् वा ज्ञानतः वा, वैदेह्याः प्रति एकमपि अप्रियम् वचनम् उक्तम् स्यात्, तदा तस्य जीवितं मम प्रियं न स्यात्।" इति बलवान् राक्षसाधिपतिः ताः राक्षसीः सम्यक् उपदिश्य अन्तःपुरात् निष्क्रान्तः, मनसि चिन्तयन् किं कर्तव्यम् इति। ततः सः रावणः अष्टौ बलिष्ठान् राक्षसान्, ये मांसभक्षिणः, पश्यन् तान् स्वबलं स्तुत्वा सम्बोधयामास—"विविधायुधधारिणः यूयं शीघ्रं गच्छत। जनस्थानं यत् खरस्य पूर्वं वासस्थानम्, तत्र गच्छत। तद् जनस्थानं राक्षसशून्यं शुद्धीकृतं सञ्जातम् अस्ति; तत्र स्थायित्वा स्वसौर्येण स्वबलं निश्चित्य, दूरतः सर्वभीतिं त्यक्त्वा वसत।" "पूर्वं तत्र महती सेना, दूषणः च खरः च स्थिताः आसन्; किन्तु रामस्य बाणैः युद्धे ते सर्वे निहताः। तस्मात् मम हृदि अद्भुतं क्रोधरूपं वैरं जातम्, यत् मम धैर्यं अतिक्रम्य, रामे प्रति घोरं शत्रुत्वं सञ्जातम्। एतत् वैरं महान् शत्रुः रामः प्रति अहम् अपाकर्तुम् इच्छामि; यावत् अहम् तम् शत्रुं संग्रामे न हन्याम्, तावत् मम निद्रा न स्यात्।" "यदा खरदूषणघ्नं रामं हत्वा शान्तिं प्राप्स्यामि, तदा निर्धनः धनलाभवत् सुखं लभे। अतः यूयं जनस्थाने स्थित्वा रामस्य सर्ववृत्तान्तं मम निवेदयत। सर्वे रजनीचराः अपि सावधानाः सन्तः, राघवविनाशाय यत्नं कुर्वन्तु।" "युष्माकं वीर्यं युद्धे बहुशः दृष्टम्; अतः अहम् यूयं जनस्थाने नियुक्ताः।" इति उक्त्वा, रावणस्य समीपं समागताः ते अष्टौ राक्षसाः, तं प्रणम्य, प्रियवचनानि उक्त्वा, अदृश्याः लङ्कां विहाय जनस्थानं प्रति जग्मुः। एवं रावणः वैदेहीं प्राप्तवान् सन्, मिथिलाकन्यां आलिङ्ग्य, रामे महद्वैरं कृत्वा, मोहवशात् अतीव प्रमुदितः अभवत्। एवमेव श्रीवाल्मीकिरामायणेऽरण्यकाण्डे पंचपञ्चाशत्तमः सर्गः आरभ्यते। रावणः तान् अष्टौ घोरान् महाबलिनः राक्षसान् सम्यक् उपदिश्य, मोहवशात् स्वकार्यं सिद्धम् इति मनसि निश्चित्य, वैदेहीं चिन्तयन् कामबाणैः पीडितः, तं शोभनं प्रासादं प्रविवेश, सीतां द्रष्टुम् उत्सुकः। तत्र प्रविश्य, राक्षसाधिपतिः रावणः, राक्षसीमहिलाभिः परिवृतां शोकार्तां सीतां दृष्टवान्। सा अश्रुपूर्णवदना, दुःखभारात् क्लिष्टा, वातेन समुद्रगते नौकायाः इव, निमग्ना इव, विलीनवदनां स्थितवती। श्वगणैः परिवृतां हरिणीं यथा, सा सीता, शोकवशेन शिरः नतवती, रात्रिचरस्य समीपगमने स्थितवती। तां दुःखेन क्लिष्टां, निरुपायां दृष्ट्वा, राक्षसेन्द्रः स्वप्रासादं, देवालयसदृशं, तस्यै दर्शयामास। सः तस्यै सभागृहाणि, प्रासादान्, सहस्रसंख्या स्त्रीभिः सेव्यमानान्, विविधपक्षिसङ्घैः पूर्णान्, नानारत्नाभरणैः विभूषितान्, दर्शयामास। दन्त, सुवर्ण, स्फटिक, रजतस्तम्भैः, वज्रवैडूर्यचित्रैः शोभितान्, रमणीयदर्शनान्, भवनान् अवलोकयामास। दिव्यदुन्दुभिनिर्घोषैः प्रतिनादितान्, जाज्वल्यमानसुवर्णविभूषितान्, तया सह सुवर्णमयेन शोभनसोपानेन आरोहणं चकार। तत्र तु तेषां प्रासादानां पङ्क्तयः, दन्तरजतवातायनानि, सुवर्णजालैः आच्छादितानि, रमणीयानि आसन्। दशग्रीवः स्वगृहे, मैथिल्यै सर्वाणि अंगणानि, चूर्णरत्नैः शोभितानि, दर्शयामास। सरांसि, पुष्करिण्यः, नानावर्णपुष्पैः आवृतानि अपि तस्यै दर्शितानि; तथापि सा सीता दुःखेन निमग्ना आसीत्। एवं तां शोभनां लङ्कां सीतायै दर्शयित्वा, सः दुष्टात्मा ताम् आमर्षयन् वाक्यम् अब्रवीत्—"दश कोटयः राक्षसाः, द्वाविंशति सहस्राणि रथानाम्, वृद्धबालरजनीचरान् विहाय, मम अधिकारस्थाः; तेषां मध्ये अहं सर्वेषां स्वामी, एकस्मै सहस्रं मम आज्ञायाः वर्तते। एष सर्वः राज्यलाभः, विशालाक्षि, त्वयि प्रतिष्ठितः; मम च प्राणाः, हे प्रियसीते, त्वं एव प्राणेभ्यः अपि प्रिया। बहुषु स्त्रीषु, या मम पत्न्यः, तासां मध्ये त्वं अधिपतिः, मम भार्या भव। किं त्वं अन्यथा चिन्तयसि? मम वचः स्वीकुरु; मया पीड्यमानस्य अनुग्रहं कुरु। एषा लङ्का, समुद्रेण परिवृता, शतयोजनविस्तीर्णा, न देवैः इन्द्रसहितैः, नापि असुरैः, लङ्घनीयम् अस्ति। देवेषु, यक्षेषु, गन्धर्वेषु, ऋषिषु, कोऽपि मम बलं समः न दृश्यते। किं त्वं रामेण करिष्यसि—राज्यहीनः, दुःखितः, तपस्वी, पादचारी, मानवः, अल्पवीर्यः। माम् एव पतिं गृह्णीष्व, हे सीते, त्वं मम तुल्या; यौवनं क्षणिकम् अस्ति, भीरु, अतः मया सह रमस्व। सुन्दरवदने, राघवदर्शनम् मा स्म काङ्क्षीः; कः इह त्वत्समीपं चिन्तया अपि आगन्तुं समर्थः? यथा गगने शीघ्रगं वातम् रज्जुभिः न बन्धयितुं शक्यते, न च ज्वलनस्य विशुद्धाः ज्वालाः गृह्णातुं शक्यन्ते—" इति। एवं रावणः स्वबलं, ऐश्वर्यं, लङ्कायाः अजेयत्वं, सीतायाः प्रति स्वप्रेमं, रामस्य दुर्बलत्वं च, पुनः पुनः प्रतिपाद्य, सीतां स्वीकर्तुम् उपयुज्य प्रयासं चकार।