ततस्तु हनूमता सहितेन श्रेष्ठेन कपिवरेण सीता रुदती दृष्टा। रावणश्च, पम्पासरः सरित् तीर्त्वा, लङ्कापुरीं प्रति जगाम। राक्षसाधिपतिः स रावणः, अश्रूणि मुञ्चन्तीं मैथिलीं गृहीत्वा, हृष्टः स्वमात्मनः विनाशकारणं कृत्वा तां हरित्वा प्रस्थितः। भीमविषधर इव सर्पः, रावणः ताम् अङ्के निधाय, वनानि, नदीनि, पर्वतानि, सरांसि च व्यत्यस्य शीघ्रं व्यचरत्। स तु बाणवेगेन इव, वरुणालयं, न कदापि शून्यं मकरनक्रनिलयं, शीघ्रं जगाम। सिंधूनां शरणं प्राप्त्वा, स रावणः सागरं तीर्त्वा, तत्र तरङ्गाः कम्पिताः सञ्जाता, मीनमहत्सर्पसंघान् प्रतिहत्य, तस्य वेगेन प्रतिनिवृत्ताः। तदा वैदेही रावणेन ह्रियमाणा, वरुणालयः प्रकटितः, दिव्यगन्धर्वैः गगने शब्दाः उच्चैरुक्ताः। सिद्धाः तत्र वदन्ति—"एष दशग्रीवस्य अन्तः"—इति। तस्मिन्नेव काले, रावणः विक्रान्तया सीतया संघर्षमाणया ताम् अङ्के निधाय, लङ्कां, आत्मनः मृत्युरूपां, प्रविवेश। स सुविस्तीर्णमार्गां लङ्कां समुपसृत्य, स्वगृहं, दृढपरिखाम्, विशालाम्, प्रविश्य, दुःखशोकसंभ्रान्तां कृष्णलोचनां सीतां न्यवेशयत्। रावणः तत्र ताम् असुरनिमित्तया मायया यथा मायया निगृहीता, तथा निगृह्य, विकटदर्शनाभ्यः भीषणाभ्यः राक्षसीभ्यः आज्ञापयत्—"न कश्चित् नरः न वा स्त्री, मम अनुमतिं विना, सीतां पश्येत्। मुक्ताफलमणिहेमवस्त्राभरणानि यानि यदिच्छति, तत् सर्वं मम आज्ञया दत्तव्यम्। यदि तु कश्चित् वैदेह्याः एकं अपि अप्रियं वाक्यं ब्रूयात्, स चेत् अज्ञानात् वा विज्ञानात् वा, तस्य प्राणा मम न प्रियाः स्युः।" एवं राक्षसीभ्यः उक्त्वा, बलवान् रावणः, अन्तःपुरं त्यक्त्वा, किम् कर्तव्यम् इति चिन्तयन्, अष्टौ बलिनः राक्षसान् मांसभक्षान् ददर्श। स तान् वरदानमोहितः, वीर्यशौर्येण सन्तुष्टः, इदं वचनम् अब्रवीत्—"विविधायुधधारिणः यूयं शीघ्रं गच्छत। जनस्थानं, यत्र पूर्वं खरः निवसन्, तत्र गच्छत। तत्र राक्षसशून्ये जनस्थाने, दूरात् सर्वभीतिं त्यक्त्वा, स्वशौर्येण स्थित्वा, राघवस्य सर्वं व्यवस्थां पश्यन्तः, मम निवेदयत।" "तत्र महती सेना खरदूषणसहिताः आसीत्, सा रामबाणैः निहता। ततः मम अतुला क्रोधाग्निः उत्पन्नः, रामे प्रति घोरं वैरं जातम्। तद्वैरं सम्यक् सम्पादयितुम् इच्छामि; न हि शत्रुं हत्वा विना मम निद्रा स्यात्। खरदूषणघ्नं रामं हत्वा, दरिद्रः धनलाभवत्, अहं शान्तिं प्राप्स्यामि।" "यूयं जनस्थाने वसन्तः रामस्य सर्वं वृत्तान्तं पश्यन्तः, मम निवेदयत। सर्वे रात्रिचराः सततम् उत्साहेन राघवविनाशाय यत्नं कुर्वन्तु। युष्माकं बलं युद्धे बहुशः दृष्टम्; अतः एव अहं युष्मान् अत्र नियुक्तवान्।" एवं रावणस्य प्रियं वचनं श्रुत्वा, अष्टौ राक्षसाः, रावणं प्रणम्य, लङ्कां त्यक्त्वा, अदृश्याः जनस्थानं प्रति जग्मुः। ततो रावणः, मैथिलीं प्राप्य, परमं हृष्टः, रामेण महद्वैरं कृत्वा, मोहाविष्टः, तां मैथिलीं परिष्वज्य, मुदं प्राप। इत्यार्ये श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे पञ्चपञ्चाशः सर्ग आरभ्यते। अष्टौ भीमान् राक्षसान् नियुज्य, रावणः, मोहवशात् कार्यसिद्धिं मन्यमानः, कामबाणैः संतप्तचित्तः, सीतां द्रष्टुम् आतुरः, स्वप्रासादं प्रविवेश। तत्र प्रविश्य, राक्षसाधिपतिः रावणः, राक्षसीस्त्रैः परिवृतां, शोकसन्तप्तां सीतां ददर्श। सा अश्रुपूर्णवदना, दुःखेन क्लिष्टा, वातवेगेन समुद्रे निमग्ना नौः इव, शोकभारसमाकुला बभूव। हरिण्या विहाय संगात् श्वभिः परिवृता यथा, सा सीता अधोमुखी स्थित्वा, रात्रिचरपतिं समीपं आगतम् अपश्यत्। रावणः तु ताम् अनाथां दुःखेन अभिभूतां दृष्ट्वा, स्वस्य देवानामिव वासस्थानं दर्शयामास। सभागृहाणि, विमानानि, सहस्रयोषित्संवृतानि, नानाविहगसंघैः शोभितानि, नानारत्नविभूषितानि दर्शयामास। दन्तिनां सुवर्णमणिकांचनमणिदर्पणविचित्रैः स्तम्भैः शोभितानि, हरिण्मणिवैडूर्यविचित्रैः अलङ्कृतानि, रमणीयानि दर्शयामास। तत्र दिव्यदुन्दुभिनिनादैः, सुवर्णदीपैः शोभितानि, तया सह सुवर्णकुटिलमार्गेण प्रासादं आरुरोह। तत्र विमानपंक्तयः दन्तराजतवातायनैः, सुवर्णजालैः अच्छादिताः, शोभन्ते स्म। स्वगृहे दशग्रीवः मैथिलीमपि सर्वाणि प्राकाराणि, चूर्णरत्नविचित्राणि, दर्शयामास। पुष्पवर्णैः आच्छादितानि सरांसि, तडागानि, तस्यै दर्शयामास; सा तु दुःखसमाविष्टा बभूव। एवं वैदेहीं सर्वं प्रासादं दर्शयित्वा, दुष्टचित्तः रावणः, ताम् आकर्षयन्, वाक्यम् उवाच।