सीता रावणस्य बलात् गृहीता दुःखेन कम्पमाना तं दशग्रीवं सम्बोधयन्ती व्यथिता वदति—यदि मां न मोचयसि, तव नाशं रामः निश्चितं करिष्यति। यया निश्चित्य त्वं मां बलात् गृहीतुम् इच्छसि, तया एव तव विनाशः भविष्यति। हे दुष्ट, तव निश्चयः निष्फलः, अहं पतिं देवतुल्यं न पश्यन्ती, शत्रोः वशे जीवितुं न शक्नोमि। शत्रोः वशे पतिं विना जीवितुं न शक्नोमि, न तु त्वं स्वहितं चिन्तयसि। मृत्युकाले पुरुषः विपरीतम् अनुवर्तते, तथा मृत्युम् समीपं प्राप्नुवन्तः सर्वे स्वहितम् अवमन्यन्ते। अहं पश्यामि—तव कण्ठे मृत्युपाशः बद्धः; परं त्वं, हे निशाचर, भयम न भजसि। स्पष्टं तव दृष्टौ सुवर्णमयाः वृक्षाः, रक्तप्रवाहयुक्ता वैतरणी नदी च दृश्यते। तथा रावण, तीक्ष्णपत्रयुक्तं शस्त्रवनं, तप्तसुवर्णपुष्पं, स्फटिकावरणं च पश्यसि। तीक्ष्णशाल्मलीवृक्षः लोहकण्टकसंयुक्तः तव दृष्टौ भविष्यति; तं महात्मानं प्रति कृतं कर्म तव परिणामं न मोक्ष्यसि। विषं पीत्वा यथा जीवितुं न शक्यते, तथा त्वं कालपाशेन बद्धः, रावण, दीर्घं जीवितुं न शक्यसि। मम पतिं विना, तव भ्रातरं रणं विना, क्षणमपि शान्तिं क्व गमिष्यसि? येन चतुर्दशसहस्राणि राक्षसाः हताः, स रघुवंशसम्भूतः वीरः, सर्वास्त्रविद्, कथं स विफलः स्यात्? स तव प्रियतमा भार्यां अपहृत्यापि, तीक्ष्णैः बाणैः तव वधं न करिष्यति। एवं सीता, रावणस्य उरःस्थिता, भयशोकवशा, तीक्ष्णं विलपन्ती, दारुणं वचनं उवाच। ततः दुःखिता, बहुवचनं वदन्ती, उज्ज्वला कन्या, दारुणं विलपन्ती, तेन पापेन रावणेन बलात् गृहीता, अंगानि कम्पमाना। ततः श्रीमद्वाल्मीकि-रामायणे, अरण्यकाण्डे, चतुश्चत्वारिंशः सर्गः आरभ्यते। यदा वैदेही रावणेन अपहृता, रक्षां न पश्यन्ती, शैलशिखरे पञ्च श्रेष्ठान् वानरान् पश्यति। तेषु मध्ये, सा विशालाक्षी, सुवर्णवर्णं वस्त्रं धृत्वा, शुभालंकारैः भूषिता। सा वस्त्रं मुमोच, रामाय वार्तां दातुं तान् वानरान् मन्यन्ती, तत्रैव अलंकारं अपि मुमोच। रावणः दशग्रीवः तस्याः कर्म न अवगच्छत्, सिता विशालाक्षी तैः पिङ्गाक्षैः वानरैः निरीक्षिता। ततः श्रेष्ठः वानरः सीतां विलपन्तीं पश्यति; रावणः पम्पासरः अतिक्रम्य लङ्कां प्रति ययौ। राक्षसराजः मैथिलीं रुदन्तीं गृहीत्वा ययौ; रावणः हृष्टः, स्वमृत्युम् अनुद्दिश्य, ताम् अपहृत्य ययौ। उरःस्थां ताम्, तीक्ष्णदंष्ट्रां सर्पमिव, वनानि, नद्यः, पर्वतानि, सरांसि च अतिक्रम्य ययौ। स त्वरितः, धनुषः निष्क्रान्तं बाणमिव, वरुणालयं, मकरगृहं, नक्रगृहं च अतिक्रम्य ययौ। नदीतीरं प्राप्त्वा, सागरं अतिक्रम्य, तरङ्गाः उद्वेगात् प्रतिहताः, मत्स्यान्, महाः सर्पान् च निवारयन्ति। यदा वैदेही अपहृता, वरुणालयं प्रकटम् अभवत्, दिव्यगन्धर्वैः आकाशे वाणीः उच्चरिताः। सिद्धाः ऊचुः—"एष दशग्रीवस्य अन्तः।" तस्मिन्नेव रावणः सीतां संघर्षन्तीं उरःस्थां कृत्वा। स लङ्कां प्रविष्टः, या तस्य मृत्युरूपा; लङ्कां, सुपथां, महापथयुक्तां समीपं गत्वा। स स्वगृहं प्रविष्टः, सुरक्षितं, विशालं; तत्र सीतां, कृष्णाक्षीं, शोकविह्वलां स्थापयामास। रावणः तां सीतां तत्र यथा मायया मायासुरः मायावीम राक्षसीं यथासीत्, तथा बद्ध्वा। ततः दशग्रीवः भयङ्कराः घोररूपाः राक्षसीः सम्बोधयामास— "अनुमत्यां विना न कश्चन पुरुषः वा स्त्री वा सीतां पश्येत्। मुक्तामणयः, रत्नानि, सुवर्णं, वस्त्राणि, अलंकाराणि—यद् इच्छति, मम आज्ञया तस्याः दत्तव्यम्। यदि कश्चन वैदेह्याः प्रति अप्रियं वचनं वदेत्—अज्ञानात् वा, ज्ञानात् वा—तस्य जीवितं मम प्रियतमा न भविष्यति।" एवं राक्षसीभ्यः उक्त्वा, बलवान् राक्षसराजः अन्तःपुरात् निर्गतः, किम् कर्तव्यम् विचारयन्। स आठ बलिष्ठान् राक्षसान्, मांसभक्षान् पश्यति। तान् दृष्ट्वा, वरदानेन मोहितः, तेषां बलं, वीर्यं च स्तुत्वा, इदं वचनम् उवाच— "विविधायुधसम्पन्नाः शीघ्रं गच्छत; जनस्थानं, यत्र खरः स्थितः, यत्र राक्षसाः विनष्टाः, तत्र यान्तु। जनस्थाने, रिक्ते, राक्षसशून्ये, स्थातव्यम्; दूरात् भयम् उत्सृज्य, स्वबलं, वीर्यं च आश्रित्य। तत्र महद् बलं, दूषणः, खरः च स्थितम्, किन्तु तानि रामस्य बाणैः विनष्टानि। तस्मात् मम अप्रतिमः क्रोधः उत्पन्नः, धैर्यं अतिक्रम्य, रामे प्रति घोरः वैरः जातम्। तद् वैरं शत्रौ प्रकटयितुम् इच्छामि; शत्रुं हत्वा, निद्रां प्राप्स्यामि। खरदूषणयोः हन्तारं रामं हत्वा, धनलाभे दरिद्रः यथा शान्तिं प्राप्नोति, तथा शान्तिं प्राप्स्यामि। जनस्थाने स्थित्वा रामम् अवलोक्य, यद् यद् स करोति, तत् तत् मम निवेदयन्तु।" इति रावणः सर्वं यथाक्रमं विधाय, सीतां राक्षसीभ्यः समर्प्य, जनस्थानरक्षायै राक्षसान् प्रेषयामास।