सीता रावणं प्रति भृशं कुपिता सान्त्वनपूर्वकं सावधानं चेदमुवाच—"त्वं तेषां बाणानां स्पर्शं सहितुं न शक्नोषि, यथा वनं दहन्तं वह्निं पक्षी न सहते। आत्मनः हितं कुरु रावण, मां मुञ्च; यतस्त्वद्वशं गता अहं, मम पतिः कोपितः भ्रात्रा सहितः तव विनाशं करिष्यति। यदि मां न मुञ्चसि, स एव तव नाशं करिष्यति; यया त्वं मां बलात् गन्तुमिच्छसि, तया निश्चयेन विनंक्यसे। त्वदीयोऽयं निश्चयः निष्फल एव; न हि अहं पतिं न पश्यन्ती, देवैः समं पतिं, शत्रुवशं गता, चिरं जीवितुं शक्नोमि। अहं शत्रुवशे स्थिता पतिं विना चिरं जीवितुं न शक्नोमि; नूनं त्वं आत्मनः हितं न पश्यसि। यथा मृत्युकाले पुरुषः अनर्थमेव चिन्तयति, एवं मृत्युप्राप्ताः सर्वे हितं न पश्यन्ति। अहं पश्यामि, त्वं मृत्युपाशेन कण्ठे बद्धः, तत्रापि त्वं, रात्रिचर, भयभीतः न भवसि। त्वं सुवर्णमयान् वृक्षान्, रुधिरप्रवाहयुक्तां वैतरणीं च पश्यसि। त्वं खड्गपत्रवनं, तप्तसुवर्णपुष्पं, वैडूर्यच्छदं च पश्यसि। तीक्ष्णशाल्मलीं लोहकण्टकां च त्वं द्रक्ष्यसि; तादृशं कर्म कृत्वा महात्मनि त्वं तस्य फलाद् न मोक्ष्यसे। त्वं दीर्घकालं न सहेथा, विषं पीत्वेव, निर्दय; कालपाशेन बद्धोऽसि, रावण, यस्य निवारणं नास्ति। त्वं मम पतिं विना, युद्धे भ्रातरं विना, क्षणमपि क्व शान्तिं प्राप्स्यसि? येन चतुर्दशसहस्राणि राक्षसाः हताः, स रघुनन्दनः, सर्वास्त्रविद्, महाबलः कथं विफलः स्यात्? स त्वां तीक्ष्णैः बाणैः न हन्यादपि, यद्यपि त्वं तस्य प्रियतमां भार्यां हृतवान्।" एवं दुःखार्ता सीता, रावणस्याङ्के उपविष्टा, भयशोकसमाकुला, तीव्रं विलपन्ती, कठोराणि वचनानि अब्रवीत्। ततो दुःखेन विवर्णा सा जनकात्मजा, बहूनि वचनानि भाषमाणा, तदा तेन पापेन रावणेन बलात् गृहीता, यद्यपि सा कम्पमाना विरोद्धुम् अर्हति। एतस्मिन्नन्तरे, वाल्मीकिना रामायणे पुण्ये अरण्यकाण्डे चतुश्चत्वारिंशत्तमः सर्गः आरभ्यते। यदा वैदेही रावणेन नीयमाना, रक्षां न पश्यन्ती, तदा सा पञ्च वानरश्रेष्ठान् पर्वतशिखरे स्थितान् अपश्यत्। तेषु मध्ये सा विशाललोचना, उत्तमवपुः, सुवर्णसदृशं पीतकौशेयमुत्तरीयं धारयन्ती, शुभाभरणविभूषिता आसीत्। सा चिन्तयित्वा, "एते रामाय निवेदयिष्यन्ति," इति, स्वं उत्तरीयं भूषणानि च तेषां मध्ये चिक्षेप। रावणस्तु दशग्रीवः, तस्याः तदाचरणं व्याकुलत्वात् न अपश्यत्; तां विशाललोचनां सीतां, पीतलोचनाः ते वानराः अविचलितदृष्टयः निरीक्षन्त। ततः वानरश्रेष्ठाः सीतां क्रोशन्तीं ददृशुः; रावणः च पम्पासरः तीर्त्वा लंकापुरीं प्रति जगाम। राक्षसाधिपः रुदतीं मैथिलीं गृहीत्वा, स्वमृत्यवे निमित्तभूतां, प्रमुदितः अपवाहयत्। स तामङ्के स्थापयित्वा, तीक्ष्णदंष्ट्रां विषधरां भुजगमिव, वनानि, नद्यः, गिरयः, सरांसि च आकाशमार्गे जगाम। स शीघ्रं धनुषः शरवत्, वारुणालयं, यत्र शङ्खमकरग्राहाः, जगाम। नद्याश्रयं प्राप्य, सागरं तीर्त्वा, तस्य व्याकुलत्वात् तरङ्गाः प्रत्यगृह्णन्, मत्स्यान् महोरगांश्च निवारयन्। यदा वैदेही नीयमाना, वारुणालयः प्रकटः अभवत्; दिव्याः गन्धर्वाः आकाशे वाणीम् उच्चैरूचुः—"दशग्रीवस्य इदमन्तः।" तस्मिन्नन्तरे, रावणः यतमानां सीतां स्वमङ्के स्थापयामास। स लङ्कां प्रविवेश, या तस्य स्वस्य मृत्युरूपा आसीत्। स सुविभक्तमहत्पथां लङ्कां समासाद्य, स्वं विशालं सुरक्षितं अन्तःपुरं विवेश। तत्र शोकमोहसंयुक्तां कृष्णलोचनां सीतां न्यवेशयत्। रावणः तां सीतां यथा मायया मायासुरेण मायावी राक्षसी बद्धा, तथा निगृह्य, भीषणरूपाभिः राक्षसीभिः इदं वचनं उवाच— "अनुमते विना न कश्चित् पुरुषो न स्त्री सीतां पश्येत्। मुक्ताफलानि, रत्नानि, सुवर्णं, वस्त्राणि, भूषणानि— यच्च यदिच्छति, मम आज्ञया तस्याः दातव्यम्। यदि तु वैदेह्याः कश्चित् किञ्चिदपि अप्रियं वदेत्, मूढो वा विद्वान् वा, तस्य जीवितं मम न प्रियं स्यात्।" एवं ताः राक्षसीः समादिश्य, बलवान् रावणः अन्तःपुरात् निर्गत्य, किं कर्तव्यं इति चिन्तयन्, अष्टौ महाबलिनः मांसशोभिनः राक्षसान् ददर्श। तान् दृष्ट्वा, वरदानमोहितः, तेषां वीर्यं शौर्यं च प्रशंस्य, इदं वचनमुवाच— "विविधायुधधारिणः यूयं शीघ्रं गच्छत; जनस्थानं, यत्र खरोऽभवत्, तत्र गच्छत। तत्र राक्षसशून्ये शुद्धे जनस्थाने स्थेयम्; दूरात् भयस्य त्यागेन, स्ववीर्येण बलेन च विश्रब्धाः भवत। तत्र महाबलसंयुक्ता सेना आसीत्, दूषणेन खरश्च सह; तान् रामस्य बाणैः संख्ये हताः। तस्मात् मम अप्रतिमं कोपं जातं, धैर्यं चातिक्रान्तं; रामे चातिभयानकं वैरं जातम्। तद् वैरं महाशत्रौ मुमोक्ष्यामि; न हि शत्रुं हत्वा मम निद्रा स्यात्।