सीता तदा रावणस्य बाहुभ्याम् अपहृता दुःखिता च दुःखार्ता चेदमुवाच भीमात्मानं रावणं— "नूनमेतत्तवैव पापबुद्धे, यद्वानरूपधारी त्वं मायया मृगरूपं कृत्वा मम पतिं वनान्ते व्यपनीय मामपहरितुमिच्छन् छलमुपादाय नीतवान्। माम् रक्षितुं समुत्थितः स च पुराणः गृध्रराजो, पितुरमित्रो मम, सापि त्वया निहतः। तव बलं खलु दृष्टमिदानीं, अधम राक्षसाधम, यः स्वनामाभिधानं कृत्वा माम् युद्धे न जयसि। कथं त्वं न लज्जसे, परदारहरणं कृत्वा, पापकर्मन्, रहसि च। लोकाः तव कर्म घोरमधर्मिष्ठमिति कथयिष्यन्ति, यद्यपि त्वं स्ववीर्येण गर्वं करोति। धिक् ते वीर्यं धिक् ते चरित्रम्, यत् तवेदृशेन कर्मणा कुलं कलुषितम्, लज्जासि न किञ्चन। किं वा कर्तुं शक्यम्, यः त्वं शीघ्रगामी पलायसे, तिष्ठ किञ्चिदेव कालं, जीवन्न निवर्तिष्यसि। न हि त्वं स्वबलैः अपि तौ भ्रातरौ दृष्ट्वा किञ्चित्कालमपि जीवेतुमर्हसि। न त्वं तयोः बाणस्पर्शं सोढुं शक्नोषि, यथा पक्षी वनाग्निस्पर्शं न सहते। आत्मनः कल्याणं कुरु रावण, मां मुञ्च, यतो मे पतिः तवापराधकृत्कोपेन भ्रात्रा सह तव विनाशं करिष्यति। यदि मां न मुञ्चसि, स ते नाशं करिष्यति, यत् बलात्कारेण मां हर्तुमिच्छसि, तेनैव नाशं प्राप्स्यसि। तवायं सङ्कल्पो निष्फलः, यतोऽहं पतिं न पश्यन्ती, देवसमानं, शत्रुवशे चिरं जीवितुं न शक्नुयामि। पतिहीना शत्रुवशे चिरं जीवितुं न शक्नोमि; न हि त्वं आत्मनः हितं वा कल्याणं वा विचिन्तयसि। यथा मृत्युकाले पुरुषः अनिष्टं सेवते, एवं मृत्युप्राप्ताः सर्वे स्वहितं न पश्यन्ति। अहं पश्यामि त्वां मृत्युपाशेन ग्रीवायां बद्धं, तव च मृत्युकाले अपि न भीतः राक्षस। स्पष्टं त्वं सुवर्णवृक्षान् पश्यसि, रक्तधाराभिः वहन्तीं वैतरणीं च नदीं घोरां। त्वं च शस्त्रपत्रवनं द्रक्ष्यसि, रावण, तप्तहेमपुष्पं, वैडूर्यच्छन्नं च। तीक्ष्णशाल्मलीं लोहकण्टकसंयुक्तां त्वं द्रक्ष्यसि; महात्मनि एवमकुर्वन् तस्य फलात् न मोक्ष्यसे। त्वं विषमिव पीत्वा चिरं स्थातुं न शक्नोषि, क्रूर, कालपाशेन बद्धोऽसि रावण, यः न विमोचनीयः। क्व वा गमिष्यसि शान्तिं विना मम पतिना, महात्मना, यावत्क्षणमपि, युद्धे भ्रातरं विना? येन चतुर्दशसहस्राणि राक्षसानां हतानि, तं रघुनन्दनं सर्वास्त्रविदं महाबलम् कथं विजेष्यसि? स त्वां न शरैः हन्यादपि, यद्यपि तव प्रिया भार्या हृता; एवं चान्यं च दुःखं वचनं साभ्यधत्त, या रावणस्याङ्के उपविष्टा, भयशोकसमाकुला वैदेही।" एवमुक्त्वा सा दुःखार्ता, बहुवचनं विलपन्ती, दीप्तिमती जनकात्मजा, रावणेन बलात् गृहीता, साभ्यधावत्, कम्पमानाङ्गी राजकन्या। ततः पञ्चाशत्तमः चतुःषष्टितमः सर्गः श्रीमद्रामायणे वाल्मीकयेऽरण्यकाण्डे। सा वैदेही रावणेन ह्रियमाणा, रक्षिता न कञ्चिद् दृष्ट्वा, पञ्च श्रेष्ठान् वानरान् पर्वतशिखरे स्थितान् अपश्यत्। तेषु मध्ये, सा विशाललोचना, सुवर्णसदृशं पीताम्बरं धारयन्ती, शुभैः भूषणैः भूषिता। सा तं वस्त्रं मुमोच, मन्यमाना—"एते रामाय निवेदयिष्यन्ति"—अपि च भूषणानि तेषां मध्ये पातयामास। तस्याः तदाचारं दशग्रीवो न ज्ञातवान्, साभ्यधावत्, तां विशाललोचनां सिता, ये वानराः पिङ्गाक्षाः तां निरीक्षन्ते स्म, नेत्रैरपि निमेषं न कृतवन्तः। ततः वानरश्रेष्ठाः सीतां विलपन्तीं ददृशुः; रावणः च पम्पासरः तीर्त्वा लङ्कां प्रति जगाम। राक्षसराजः रुदतीं मैथिलीं गृहीत्वा, हृष्टः रावणः, स्वमृत्यवे अपि तां अपाहरत्। तां स्वाङ्के निधाय, तीक्ष्णदंष्ट्रः विषधर इव, वनानि, नदीनि, पर्वतानि, सरांसि च व्यत्यनयत्। स वेगेन बाणेन मुक्त इव, वरुणालयं, मकरग्राहनिलयं, तीर्त्वा जगाम। नदीनां तीर्थानि प्राप्त्वा, सागरं चातिक्रम्य, तत्र तस्य वेगात् तरङ्गाः प्रतिहताः, मत्स्यनागाः च निरुद्धाः। सा वैदेही रावणेन ह्रियमाणा, वरुणालयं दृष्ट्वा, दिव्याः गन्धर्वाः स्वरेणाकाशे वाक्यमूचुः। सिद्धाः ऊचुः—"एष दशग्रीवस्य अन्तः"—इत्येवम्। तस्मिन्नन्तरे रावणः संघर्षमाणां सीतां स्वाङ्के निधाय। स लङ्कां प्रविवेश, या आत्मनः मृत्योरूपा। स लङ्कां समुपागम्य, सुप्रबन्धां महापथाम्। स स्वमन्तःपुरं प्रविवेश, यत् सुरक्षितपार्श्वं विशालं च। तत्र सीतां, कृष्णलोचनां, शोकमोहसमाकुलां, न्यवेशयत्। रावणः तां तत्र रक्षयन्, मायया मायावीव माया-राक्षसीं। ततः दशग्रीवः भीषणदर्शना राक्षसीः इत्युवाच— "न कश्चित्, नारी वा पुरुषः वा, अननुज्ञातः, सीतां पश्येत्। मुक्ताफलमणिहेमवस्त्राभरणानि, यद् इच्छति, ममाज्ञया तस्यै दद्यात। यदि कश्चित् अपि एकं अप्रियम् वाक्यम् वैदेहीं प्रति वदेत्—" इति।