वैदेह्याः पदात् मणिभूषितं नूपुरं विद्युत्प्रभं भूमौ पतितम्। तदा वैदेही, तरुणतृणाङ्कुरैः अङ्गानि रक्तवर्णितानि, राक्षसाधिपस्य कृष्णाङ्गस्य शोभां वर्धयति, यथा सुवर्णमेखला गजस्य गृहे शोभते। वैश्रवणस्य भ्राता, आकाशं प्रविश्य, सीतां स्वदीप्त्या द्युतिमन्तीं महाशिखायामिव तारणि, गृहीत्वा गच्छति। तस्याः भूषणानि दीप्तिमन्ति, अग्निवत्, भूमौ पतन्ति, शब्देन विखण्डितानि, यथा शिथिलतारा आकाशात् पतन्ति। तस्याः मुक्ताहारः, तारेन्द्रप्रभः, स्तनयोरन्तरात् स्रुतः, पतन् गङ्गेव आकाशात् दीप्तिमान् दृश्यते। तदा वृक्षाः, शिखराणि अशुभवायुभिः कम्पितानि, विविधपक्षिसमूहैः पूर्णानि, "मा भैः" इति शब्दयन्ति इव। कमलानि, पुष्पाणि नष्टानि, मत्स्याः जलचराः भीताः, मैथिलीमित्रं निराशां विलपन्ति इव। ततः सिंहाः, व्याघ्राः, मृगाः, पक्षिणः, सर्वतः संहत्य, सीताया छायाम् कुपिताः अनुयन्ति। पर्वताः, प्रवाहमुखैः, शिखरैः बाहुवदुत्तोलितैः, सीतायाः अपहरणसमये शब्दयन्ति इव। वैदेहीमपहर्यमाणां दृष्ट्वा, सूर्यः क्लान्तः, दीप्तिमान्, तेजः ह्रासितः, श्वेतपटलवद् दृश्यते। यत्र रावणः रामस्य वैदेहीम् अपहरति, तत्र न धर्मः, न सत्यम्, न शीलम्, न दया। एवं सर्वे प्राणी समूहशः विलपन्ति; भीता, अवनतमुखाः, शिशुप्राणिनः रोदन्ति। वनदेवताः, अङ्गानि कम्पमानानि, पुनः पुनः चिन्तितचक्षुषा सीतां पश्यन्ति। सीतां, "राम, लक्ष्मण" इति मधुरया वाचा आक्रन्दन्तीं, दुःखितां, दृष्ट्वा—दशग्रीवः भूमिं पुनः पुनः निरीक्ष्य, विक्षिप्तकेशां, विक्षिप्ताभरणां वैदेहीम् आत्मविनाशाय गृहीत्वा गच्छति। ततः सा सुशोभिता, शुद्धस्मिता मैथिली, बन्धुहीना, रामं लक्ष्मणं अन्वेषयन्ती, शोकभारपीडिता, श्वेतमुखी दृश्यते। शृणु, इदानीं वाल्मीकि-रामायणस्य आरण्यकाण्डे त्र्यपञ्चाशत् अध्यायः आरभ्यते। तत्र सीता, जनकनन्दिनी, आकाशमार्गे रावणं गच्छन्तं दृष्ट्वा, महतीं व्यथां प्राप्य, अत्यन्तं विक्षिप्ता, भीतिभरा अभवत्। कोपशोकाभ्यां रक्ताक्षी, सीता, अपहर्यमाणा, राक्षसाधिपं भीषणनेत्रं दुःखेन उवाच—"न लज्जसे, पापकर्मन्, रावण, माम् एकां अपहरन्, चौरवत् पलायसे। नूनं त्वमेव, दुष्टचित्त, माम् अपहर्तुं इच्छन्, मृगरूपेण मायया मम पतिं दूरं नीतवान्। यो माम् रक्षितुं उत्थितः, स वृद्धः गृध्रराजः, पितृसखः, सापि हतः। तव बलम् एव दृश्यते, अधम राक्षस, नाम उच्चार्य, माम् युद्धे न जितवान्। कथं न लज्जसे, परदारापहरणं गूढं कृत्वा, पापजन। लोकः तव कर्म निन्दनीयम् वदिष्यति—क्रूरम्, अधर्मम्, वीरत्वं व्यर्थम्। धिक् तव वीर्यं च चरित्रं च; तव कुलस्य अपमानं लोकः वदिष्यति—लज्जा तव। किं कर्तुं शक्यते, यतः त्वं शीघ्रं पलायसे; क्षणमपि स्थातुम् अर्हसि, जीवन् न प्रतिनिवर्तिष्यसि। तव सैन्येन अपि, तयोः राजकुमारयोः समीपं गत्वा, क्षणमपि जीवितुम् न शक्यः। तयोः बाणस्पर्शं सहनं न शक्यः, यथा पक्षी दावाग्निस्पर्शं न सहते। हितं कुरु, रावण, मम विमोचनम्; मम पति, क्रुद्धः, भ्राता सह, तव विनाशं करिष्यति। यदि माम् न विमोचयिष्यसि, सः तव नाशं करिष्यति; यः संकल्पः येन त्वं बलात् माम् गृहीत्वा इच्छसि, तेन त्वं विनश्यसि। तव संकल्पः व्यर्थः, अधम, यतः अहम्, देवसमः पति न दृष्ट्वा, शत्रुवशे जीवितुं न शक्ये। शत्रुवशे, पतिं विना, दीर्घकालं जीवितुं न शक्ये; तव हितं न चिन्तयसि। यथा मृत्युकाले पुरुषः अनहितं अनुगच्छति, तथा मरणायोग्यः हितं न चिन्तयन्ति। अहम् पश्यामि, त्वं मृत्युपाशेन ग्रीवायाम् बद्धः; तस्मिन्न् घोरकाले, न भयसि, निशाचर। स्पष्टं, त्वं सुवर्णमयवृक्षान् पश्यसि, वैतरण्याः रक्तधारायाः भयङ्करं पश्यसि। तथा शस्त्रपत्रवृक्षं, रावण, तप्तसुवर्णपुष्पं, उत्तमवैदूर्यावरणं पश्यसि। तीक्ष्णशाल्मलीवृक्षं, लोहकण्टकयुक्तं, पश्यसि; तव कृत्येन महात्मनः तस्य फलात् न विमोच्यसे। दीर्घकालं न सहिष्यसि, विषं पीत्वेव, निर्दय; कालपाशेन बद्धः, रावण, यः अनिवार्यः। क्व गमिष्यसि, मम पति, महात्मा, युद्धे भ्राता विना, निमिषमपि शान्तिं न प्राप्स्यसि?" एवं वैदेही रावणस्य अपहरणसमये दुःखितया वाचा, शोकातुरया, क्रोधेन च, तं राक्षसाधिपं प्रत्युवाच, तस्य विनाशाय।