सा मैथिली सुन्दरललाटाभरणा, मनोहरसीमन्तिनी, कमलहृदयसमाना, निर्मलमुखी, श्याममेघपृष्ठे उदितचन्द्रमिव विभाति स्म। तस्याः मुखं शोभनं, प्रांशुदन्तमण्डलशुभ्रं, सुनेत्रं, रावणस्य गोदरे दिवि स्थितं, प्रकाशमिव स्फुरत्। सा रुदती, अश्रूणि पिहिता, चन्द्रकलासमा, सुकेशिनी, सुन्दरनासिका, रक्ताधरदन्तपङ्क्तियुता, दिवि सुवर्णवर्णा तारा इव दीप्तिम् आदधाति स्म। राक्षसराजेन कम्पिता सा सुन्दरी मुखमाला, रामविरहितं, दिवास्वप्नचन्द्रमिव, न शोभते स्म। सा सुवर्णवर्णा मैथिली, श्यामाङ्गराक्षसपतिं आलिङ्ग्य, सुवर्णमेखलामिव नीलगजमुपलक्षयत्। जनकात्मजा सा पद्मसमा सुवर्णवर्णा, ज्वलद्भूषणविभूषिता, विद्युत्समा मेघे रावणे प्रविष्टा। वैदेह्याः भूषणरवः, तडिद्भास्वरा, राक्षसराजं शुद्धश्याममेघमिव घोषयामास। सा सीता शिरसः पुष्पवर्षं भूमौ पतन्तं सर्वतः स्रवमाणं रावणवेगेन सर्वत्र विक्षिप्तम्, पुनः दशग्रीवाय प्रत्यागतं। पुष्पवृष्टिः वैश्रवणभ्रातरं मेरुशिखरमिव तारामालया आवृत्य समभिव्यच्छत्। वैदेह्याः पादाङ्गदं मणिविभूषितं, विद्युत्प्रतिमण्डलमिव, भूमौ पतितम्। तरुणपल्लवैः अंगानि रक्तीकृत्य, सा सुवर्णमेखलामिव गजे यन्त्रगृहे शोभां राक्षसपतिम् आवर्धयत्। वैश्रवणभ्राता आकाशमार्गे प्रविश्य, दीप्त्या विभावरीमिव सीतां गृहीत्वा, दिवि उल्कामिव प्रज्वलन्तीं बभासे। तस्याः भूषणानि ज्वलनसमानि, शब्देन भूमौ पतन्ति, खं पतितास्तारामिव विकीर्णानि। मुक्ताहारः, ताराधिपसमप्रभः, स्तनयोर्मध्ये पतित्वा, गङ्गेव खं पतित्वा दीप्तिमान् बभूव। तदानीं, अशुभवातैः कम्पितवृक्षाग्राणि, नानापक्षिसंकुलानि, "मा भैषीः" इति व्याहरन्ति स्म। पद्मानि, विक्षिप्तपुष्पाणि, भीतमत्स्यजलचराणि, मैथिलीं मित्रां, निराशां, शोकयन्ति स्म। तदा सिंहव्याघृमृगपक्षिणः, सर्वतः समागताः, सीतायाः छायामनुसृत्य, क्रुद्धाः अभिद्रवन्ति स्म। गिरयः, निर्झरमुखाः, शिखरहस्ताः, सीतायाः हरणे क्रन्दन्त इव बभूवुः। वैदेहीं ह्रियमानां दृष्ट्वा, सूर्यः संतप्तवर्णः, तेजोहरितः, पीतभास्करमण्डलसमः बभूव। यत्र रावणः सीतां रामपत्नीं ह्रियते, तत्र न धर्मः, न सत्यं, न व्रतम्, न दया। एवं सर्वे भूतगणाः शोकाकुलाः, भीताः, अधोमुखाः, शिशवः रुदन्ति स्म। वनदेवताः, कम्पमानाङ्ग्यः, पुनः पुनः सन्त्रस्तनयना विचिन्त्य पश्यन्ति स्म। सीतां, "राम, लक्ष्मण" इति मधुरया वाचा उच्चैः क्रोशन्तीं, दुःखार्तां दृष्ट्वा, दशग्रीवः भूमिं पुनः पुनः निरीक्ष्य, विकीर्णकेशी, विक्षिप्ताभरणा, स्वविनाशाय वैदेहीं जग्राह। सा सुन्दरस्मिता मैथिली, बन्धुविरहिता, रामलक्ष्मणयोः अन्वेषणाय, भीतरक्तमुखी, भयभारातुरा बभूव। इदानीं श्रीवाल्मीकिरामायणे अरण्यकाण्डे त्रयः पञ्चाशत्तमः सर्गः प्रवक्ष्यते। तदा आकाशे पतन्तं रावणं दृष्ट्वा, मैथिली जनकनन्दिनी, महतीं व्यथाम्, परमभयं, अतिदुःखं च प्रपेदे। कोपविलीनाश्रुनयनया, वैदेही राक्षसपतिं भयानकदृशं दुःखेन व्याजहार— "न लज्जसे किं त्वं, दुष्ट, रावण, मां एकां हृत्वा, चौरवद् पलायसे? नूनं त्वया, पापबुद्धे, मायया मृगरूपेण, पतिं मम दूरं नीत्वा, मां हर्तुम् इच्छता। यः मां रक्षितुम् उत्थितः, स जटायुः, पितृसखः, तेनापि त्वया निपातितः। तव बलं खलु दृष्टं, अधम राक्षस, यः नाम घोषयित्वा, मां युद्धेन न जेतुम् अशक्तः। कथं त्वं लज्जां नाप्नोषि, पापकर्मन्, परदाराभिमर्शं रहसि कृत्वा? लोके पुरुषाः तव कर्म दारुणं, अतीवाधर्म्यम्, निन्दितं, कथयिष्यन्ति। धिक् तव वीर्यं, धिक् तव कुलधर्मं; एतादृशेन आचरणेन कुलस्य निन्दा लोके सञ्जायते—लज्जस्व। किं कार्यं, यः त्वं शीघ्रं पलायसे; तिष्ठ क्षणमात्रम्, जीवन्न प्रतियास्यसि। न स्वसैन्येनापि जीवितुं क्षणमपि शक्यः, यदा तौ राजपुत्रौ समागच्छेताम्। न त्वं तयोः बाणस्पर्शमपि सहनं समर्थः, यथा पक्षी वनाग्निस्पर्शं न सहते। यत् हितं तव, तत् कुरु रावण; मां विमोचय, यतः क्रुद्धः पतिः भ्रात्रा सह तव नाशं करिष्यति।